Chinees vliegdekschip in de Filippijnse Zee

9 juli - Het eskader van het Chinese vliegdekschip Shandong (17) voert nu voor het eerst dit jaar operaties uit buiten de Zuid-Chinese Zee en wel in de Filipijnse zee. Ze waren daar ook al in oktober en november vorig jaar. De Shandong is vergezeld van de kruiser Yan'an (106), de destroyer Guilin (164) en het fregat Yuncheng (571). Vorig jaar was de groep drie keer in de westelijke Stille Oceaan, in april, september en oktober/november.

Dit jaar waren ze tot nu toe in de Zuid-Chinese Zee. In de Filipijnse Zee vaart momenteel ook een gezamenlijke Chinees-Russische patrouille met het Russische korvet Sovershenny (333) en de Chinese destroyer Yinchuan (175), het fregat Hengshui (572) en de tanker Weishanhu (887). Deze jaarlijkse gezamenlijke patrouilles zijn begonnen in 2021 en waren in eerdere jaren groter (tien of meer schepen).

Twee korvetten van de Russische Pacifische vloot, de Gromkiy (335) en de Rezkiy (343) zijn verder gisteren uitgevaren vanuit Vladivostok voor een aantal oefeningen in de Aziatisch-Pacifische regio. Er staat ook een bilaterale Russisch-Indonesische oefening, Orruda 2024 op stapel, een primeur.

Bron: USNI News (Dzirhan Mahadzir)

Rusland en China patrouilleren samen bij Alaska

5 augustus - Een gecombineerd eskader van de Chinese en Russische marine heeft eerder deze week een patrouille uitgevoerd in de buurt van de Aleoeten, een eilandenketen bij Alaska. Elf oorlogsschepen voeren in internationale wateren voorbij, ze bleven dus weg uit de Amerikaanse territoriale wateren. In de Beringzee tussen Alaska en Siberië werd aan onderzeebootbestrijding gedaan. Van Russische kant deden de grote onderzeebootjagers Admiral Tributs en Admiral Panteleyev, de geleide-wapen-korvetten Aldar Tsydenzhapov en Gremyashchiy en de middelgrote zeetanker Pechenega mee. De Chinese marine was vertegenwoordigd door de destroyers Qiqihar en Guiyang, de fregatten Tongling en Rizhao en het bevoorradingsschip Taihu.

De vloot werd geschaduwd door vier Amerikaanse destroyers, de John McCain, de Benfold, de John Finn en de Chung-Hoon en P-8 Poseidon maritieme patrouillevliegtuigen. Vorig jaar september was er een dergelijke Chinees-Russische patrouille bij Alaska met zeven schepen.

Bronnen: The Wall Street Journal (Michael R. Gordon, Nancy A. Youssef), Persbureau TASS, CBS News (Weijia Jiang, Eleanor Watson)

EU wil militaire missie in de Indische Oceaan

25 januari - De Europese Unie wil een permanente marinemissie in het noordwesten van de Indische Oceaan beginnen, naar het voorbeeld van de huidige operaties tegen piraten bij de Hoorn van Afrika (operatie Atalanta) en (experimenteel) in de Golf van Guinee. De diplomatieke dienst van de EU heeft hiervoor een conceptnota vervaardigd. Het werkterrein is een nieuw MAI (maritime area of interest) dat de wateren vanaf de Rode Zee via Madagaskar en de Maldiven bestrijkt tot aan de Straat van Hormoez. In de nota wordt het belang van de marine-industrie voor dit projekt benadrukt en de status van de EU als maritieme grootmacht, waarbij de handelsbelangen centraal staan. Een eventueel partnerschap met India wordt beoogd. Er zullen nu een reeks bijeenkomsten plaatsvinden om de juridische en operationele details verder uit te werken.
Rond de Straat van Hormoez vindt al de incidentele missie Agenor plaats, die de situatie aldaar moet de-escaleren.
Bron: Euractiv (Andrew Rettman)

De anti-drugspatrouille van Southern Command

14 oktober - Het kustslagschip (Littoral Combat Ship) Gabrielle Giffords (LCS-10) vaart in het verantwoordelijkheidsgebied van de Amerikaanse Vierde Vloot om de anti-drugspatrouille van de Joint Interagency Task Force South in het Caribisch gebied en de oostelijke Pacific te ondersteunen.Andere schepen die nu zijn ingezet bij de Vierde Vloot en Southern Command zijn de Sioux City (LCS-11), de Detroit (LCS-7) en de destroyer William P. Lawrence (DDG-110). De Lawrence voerde begin deze maand een Freedom of Navigation Operation (FONOP) uit bij Venezuela, de derde dit jaar. Deze vinden volgens Southern Command plaats in de zee net buiten de territoriale wateren, maar waar Venezuela rechten claimt
De Giffords (genoemd naar een Congreslid die slachtoffer was van een mislukte moordaanslag in Arizona) was eerder een jaar lang aktief in de Stille Oceaan en hield afgelopen week een 'passeeroefening' (passing exercise) met El Salvador. Dit is een oefening tussen schepen van twee marines om na te gaan of ze met elkaar kunnen communiceren en samenwerken.
De kustslagschepen zijn kleinere schepen (tussen patrouilleboot en fregat - vergelijkbaar met korvetten) die voorzien zijn van helikopters en een beperkt aantal militairen met hun materieel an land kunnen zetten.
In de eerste drie maanden van dit jaar heeft SOUTHCOM meer schepen ingezet dan in de hele periode sinds 2015.
De Venezolaanse marine heeft inmiddels Chinese C-802A anti-scheepsraketten aangeschaft. Deze zijn te vergelijken met de Harpoon die bij veel NAVO-marines in gebruik is, ook Nederland.
Bronnen: USNI News (Mallory Shelbourne), Navy Times (Geoff Ziezulewicz)

Frankrijk verklaart marinemissie in Straat van Hormoez operationeel

27 februari - Operatie Agenor, de militaire component van de missie met de lastige naam European-led Maritime Situation Awareness in de Strait of Hormuz (EMASOH) is op 25 februari volledig operationeel verklaard tijdens een plechtigheid op de Franse marinebasis in Aboe Dhabi. Er nemen acht Europese landen aan deel (België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Italië, Nederland en Portugal). De maritieme patrouilles zijn niet op het kontroleren of begeleiden van schepen gericht, maar op het krijgen van een duidelijk beeld met betrekking tot de veiligheidssituatie in de zee-engte, die een belangrijke tankerroute is. Ze worden de eerste tijd uitgevoerd door het Franse fregat Forbin en het Nederlandse fregat De Ruyter (F804). Een Deens fregat komt in de herfst aflossen.
EASOH staat los van de door de VS geleide Operation Sentinel die samen met Engeland in hetzelfde gebied wordt uitgevoerd vanuit Bahrein.
Bron: The Defense Post (Joanne Stocker)

Oorlogsschip VS vaart langs de Venezolaanse kust

31 januari - Het kustslagschip Detroit (LCS-7) van de Amerikaanse marine heeft op 21 januari een vrije navigatie operatie (FONOP) uitgevoerd op een kleine 50 km van de Venezolaanse kust ter hoogte van de hoofdstad Caracas.
De Detroit voer op 31 oktober uit vanaf de thuishaven Mayport in Florida om in het kader van Southern Command steun te verlenen aan Operatie Martillo. Tijdens de FONOP werd het schip gevolgd door een Venezolaanse patrouilleboot. De Detroit verzamelde ook inlichtingen.
Operatie Martillo (sinds 2012) is een multinationale operatie waaraan naast de VS, Engeland, Spanje en Canada ook Nederland en een aantal Latijns-Amerikaanse landen deelnemen. Het doel is bestrijding van drugssmokkel en de orde handhaven op zee. Nederland heeft zijn eigen parallelle marine-operatie die Caribbean Venture heet.
Bron: Business Insider (Christopher Woody)

Europese missie bij de Straat van Hormoez begint

23 januari - De door Frankrijk geleide Europese missie in internationale wateren bij de ingang van de Perzische Golf (Straat van Hormoez) zal eind van de maand beginnen. De officiële naam is European-led Maritime mission in the Strait Of Hormuz (EMASOH). Omdat er geen executief mandaat is (geen geweld bij de uitvoering [tegen andere staten - tegen piraten en terroristen is het een ander verhaal]) wordt gesproken van missie en niet van operatie. De schepen zijn overigens wel bevoegd zichzelf te verdedigen. De missie houdt verband met de konfrontatie met Iran.
Het Franse lichte stealth fregat Courbet (reeds aanwezig in het kader van de internationale Combined Task Force 150 voor terreurbestrijding) zal vanaf begin februari worden gekoppeld met het Nederlandse luchtverdedigings- en commandofregat De Ruyter met een NH-90 helikopter. De patrouilles beginnen eind februari. Denemarken zal dan in de herfst een fregat sturen voor de aflossing.
De missie wordt verder gesteund door België, Duitsland, Griekenland, Italië en Portugal. Het gaat in eerste instantie om een waarnemingsmissie, niet om begeleiding of beveiliging van koopvaardijschepen. Middelen voor luchtverkenning worden ook ingezet.
Het 'hoofdkwartier' van EMASOH (FHQ - Fleet-Headquarter - sterkte 10-15 uit verschillende Europese landen) komt op de Franse vlootbasis in Aboe Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten (geopend in 2009, 700 Franse militairen). De rivaliserende operatie van de VS en Engeland werkt vanuit Bahrein.
Bronnen: The Defense Post (Joanne Stocker), Telepolis (Jürgen Wagner
ZIE VERDER: Hans de Vreij's blog, Update marinemissie bij de Staat van Hormuz.

De Charles de Gaulle met een Europees eskader naar het Midden-Oosten

17 januari - Frankrijk zet in het kader van de coalitie tegen ISIS van januari tot april zijn enige vliegdekschip, de Charles de Gaulle (R91), in ter ondersteuning van operatie Chammal in het Midden-Oosten. Het schip zal worden geëskorteerd door een Europees squadron met oorlogsschepen van Duitsland, België, Nederland, Spanje, Portugal en Griekenland. In de regio waar ISIS aktief is zijn rond 1000 Franse militairen.
Daarna gaat het naar de Atlantische Oceaan en de Noordzee. Vorig jaar was de Charles de Gaulle ook een maand in het Midden-Oosten voor de oorlog tegen ISIS.
Bron: Defense Aerospace

Japan stuurt marine-eenheid naar het Midden-Oosten (UPDATE)

27 december - Japan zal begin februari de destroyer Takanami met een of twee patrouillehelikopters en een bezetting van 200 marinemensen naar het Midden-Oosten sturen (Golf van Oman en oostkant van de Bab el Mandeb bij Jemen) om inlichtingen te verzamelen. Twee P-3C maritieme patrouillevliegtuigen met een staf van 60 zullen ook deel uitmaken van de eenheid. De inzet zal een jaar duren waarna verlenging mogelijk is. Het besluit van de regering heeft geen instemming van het parlement nodig, omdat het niet om een gevechtsmissie gaat.
In geval van nood zou de destroyer Japanse schepen (maar geen buitenlandse) mogen verdedigen via het gebruik van een wet die maritieme politionele operaties mogelijk maakt.
De haven Salalah in Oman zal worden gebruikt als bevoorradingspunt.
De Straat van Hormoez en de Perzische Golf horen dus niet bij het inzetgebied.
Bron: Japan Times (Reiji Yoshida), Kyodo News (Keita Nakamura)
UPDATE: 13 januari 2020 - Op 11 januari zijn de twee Orion P-3C maritieme patrouillevliegtuigen naar het Midden-Oosten vertrokken om inlichtingen te verzamelen. De Orions vlogen vanaf vliegbasis Naha in de prefektuur Okinawa en zullen op 20 januari beginnen met hun missie die 11 maanden zal duren. Ze zullen opereren vanaf de Japanse basis in Djibouti, waar sinds 2009 andere Orions zijn ingezet bij het bestrijden van piraten.
De destroyer Takanami zal op 2 februari vanuit de marinebasis Yokosuka bij Tokio vertrekken.
Bron: Jane's Defence Weekly (Gabriel Dominguez)

VS varen met bondgenoten door de Zuid-Chinese Zee (UPDATE 2)

9 mei - De marine van de VS heeft gisteren een tocht van een week samen met India, Japan en de Filipijnen door de Zuid-Chinese Zee afgesloten. De geleide-wapen-destroyer William P. Lawrence trok samen op met de destroyer Kolkata en de tanker Shakti van de Indiase marine, de helikoptercarrier Izumo en de destroyer Murasame van de Japanse marine en de Filipijnse patrouilleboot Andres Bonifacio. Voorafgaand aan deze gezamenlijke patrouille was de Lawrence op 28 april samen met de geleide-wapen-destroyer Stethem door de Straat van Taiwan gevaren. Met beide manoeuvres worden de Chinese territoriale ambities uitgedaagd.
Bron: Stars and Stripes (Caitlin Doornbos)
UPDATE: 20 mei - De geleide-wapen-destroyer Preble (DDG 88) heeft gisteren een vrije navigatie operatie (FONOP) uitgevoerd bij Scarborough Shoal in de Zuid-Chinese Zee ten westen van de Filipijnen. Er zijn daar rijke visgronden, Het eiland wordt gekontroleerd door China. De Chinese marine waarschuwde het schip om het gebied te verlaten. [Eigenlijk is Scarborough Shoal geen eiland maar een zandbank met enkele rotsen. Er heeft tot nu toe geen landwinning plaatsgevonden]
Bron: Reuters (Idrees Ali)
UPDATE 2: 6 augustus - De VS hebben vandaag het vliegdekschip Ronald Reagan en kruisers door de Zuid-Chinese Zee gestuurd als vorm van machtsvertoon. Een groep Filipijnse generaals en journalisten mochten kijken hoe F/A-18 jachtvliegtuigen landden op en opstegen vanaf de Reagan, die op weg was naar Manilla voor een vlootbezoek.
Bron: The Hill (Ellen Mitchell)

Gaan de VS de Aegis-patrouilles rond Japan beëindigen?

12 december - In juni kondigde Chief of Naval Operations admiraal John Richardson (de hoogste marine-officier van de VS) aan, dat de VS-marine de uitsluitende inzet van een aantal oorlogsschepen voor raketverdediging tegen ballistische raketten in Europa en rond Japan zou gaan beëindigen. Dit betreft de zogenaamde Aegis-patrouilles, genoemd naar het wapensysteem dat deze schepen aan boord hebben. Dit zou de schepen vrijmaken voor andersoortige operaties (controle over zeegebieden). De raketverdediging zou net zo goed kunnen gebeuren met op land gestationeerde systemen, zoals Patriot, THAAD en Aegis Ashore.
De Asia Times vraagt zich af wat er sindsdien is gebeurd. Radiostilte heerst. Is Richardson teruggefloten door het Pentagon?
Inmiddels is Japan van plan Aegis Ashore op land te stationeren. Voor de raketverdediging op zee zouden twee extra voorwaarts gestationeerde Aegis-destroyers nodig zijn (2 miljard dollar per stuk). Het verschil is dat Aegis Ashore meer reactietijd biedt tegen inkomende raketten, maar wel in het Japanse luchtruim. De destroyers zijn flexibeler en minder gemakkelijk uit te schakelen dan een vast systeem op land.
Vooralsnog is onduidelijk of en wanneer de VS de taak afstoten en in hoeverre Japan deze gaat overnemen. Asia Times merkt op dat de ontwikkeling in het Japanse geval in elk geval past in het beleid van de regering Trump om militaire lasten te verschuiven naar de bondgenoten.
Bron: Asia Times (Peter J. Brown)

VS-destroyer passeert de Straat van Taiwan

28 november - De geleide-wapen-destroyer Stockdale (DDG-106) en de tanker Pecos (T-AO-197) van de Amerikaanse marine zijn vandaag door de Straat van Taiwan gevaren. De US Navy en Pacific Fleet Command zien dit als routine, maar China maakt regelmatig bezwaar tegen dit soort passages, omdat het Taiwan ziet als een onderdeel van het Chinese grondgebied. In oktober voeren de destroyer Curtis Wilbur (DDG-54) en de kruiser Antietam (CG-54) ook door deze zeestraat, zonder incidenten.
Bron: USNI News (Ben Werner)

VS-marine stuurt opnieuw twee oorlogsschepen door de Straat van Taiwan

22 oktober - Voor de tweede keer dit jaar is de VS-marine met twee schepen door de Straat van Taiwan gegaan. Vandaag voeren de geleide-wapen-destroyer Curtis Wilbur en de geleide-wapen-kruiser Antietam door de zeestraat.
In juli passeerden twee destroyers, de Mustin en de Benfold hetzelfde water.
De VS hebben een wettelijke verplichting om Taiwan te helpen bij zelfverdediging tegen China, hoewel er geen formele diplomatieke betrekkingen zijn, sinds de erkenning van China door de VS in 1979. Sinds 2010 hebben de VS voor meer dan 15 miljard dollar aan wapens verkocht aan Taiwan.
Bron: South China Morning Post (Teddy Ng, Zhenhua Lu)

Pakistaanse marine verlaat eskader voor piratenbestrijding

9 oktober - De Pakistaanse marine maakt niet langer deel uit van de Combined Task Force (CTF) 151 voor bestrijding van de piraterij in het westelijk deel van de Indische Oceaan. Het besluit om het eskader te verlaten werd genomen, nadat de door de VS geleide overkoepelende organisatie - de Combined Maritime Forces (CMF) in Bahrein - had geweigerd nog langer de brandstof voor de deelnemers te betalen.
Pakistan heeft de task force sinds 2013 verschillende keren aangevoerd en hun regelmatige deelname met twee oorlogsschepen aan patrouilles in de Arabische golf, de Golf van Aden, de Rode Zee en het Suezkanaal was van belang voor toegang tot wateren waar men vijandig is tegenover westerse marines.
Vermoedelijk gaat Pakistan nu een onafhankelijke Regional Maritime Security Patrol (RMSP) uitvoeren van de Golf van Aden tot de Golf van Oman en van de Straat van Hormoez tot de Maldiven. De ontwikkeling wordt in het licht gezien van de moeizamer wordende betrekkingen met de VS van president Trump.
Bron: Al Jazeera (Osama Bin Javaid)

Japanse en VS-marine trainen samen in de Zuid-Chinese Zee

4 september - Het eskader van vliegdekschip Ronald Reagan (US Navy) en het eskorteflottielje 4 van de Japanse marine, dat onder leiding staat van de helikopterdestroyer Kaga, hebben op 31 augustus een gezamenlijke patrouille en training gehouden in de Zuid-Chinese Zee. Beoefend werd varen in formatie, manoeuvreren en bevoorrading op zee. De Reagan werd vergezeld door de geleide-wapen-kruiser Antieman en de geleide-wapen-destroyer Milius, de Kaga door de destroyers Inazuma en Suzutsuki.
De Kaga was vorige maand vertrokken uit Yokosuka en patrouilleert tot en met oktober in deze wateren. De Reagan valt onder het commando van Task Force 70, de gevechtseenheid van de Zevende Vloot.
China, de rivaal in deze regio, is vanaf 2016  begonnen H-6K bommenwerpers naar de Zuid-Chinese Zee te sturen. In mei landde een H-6K voor het eerst op een van de eilanden daar.
Bronnen: Business Insider (Ryan Pickrell), Stars and Stripes (Caitlin Doornbos)

VS-destroyer onderschept wapentransport bij Jemen

30 augustus - Een enterploeg van de Amerikaanse destroyer Jason Dunham heeft meer dan 1000 AK-47 geweren in beslag genomen op een boot in de Golf van Aden. De boot dreef met motorpech rond. De herkomst van de wapens in deze zee tussen Somalië en Jemen is onduidelijk en het schip voerde volgens de marine geen nationale vlag. De bemanning is overgedragen aan de kustwacht van Jemen.
Bron: Navy Times (Neil Fotre)

Geen permanente VS-basis op IJsland, wel maritieme patrouilles

9 januari - De US Navy is voor 36 miljoen dollar een hangar aan het opknappen op Naval Air Station Keflavik (IJsland), maar de marine zegt dat dit niet betekent dat er ook permanent VS-troepen worden gestationeerd. De hangar is bestemd om het onderzeebootjagende maritieme patrouillevliegtuig P-8A Poseidon (o.m. Patrol Squadrons 16 en 45) te huisvesten. Het is een antwoord op intensievere activiteiten van de Russische marine in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee.
De basis op IJsland dateert uit de Tweede Wereldoorlog en ooit waren er 5000 Amerikaanse militairen gestationeerd. In 2006 werd Keflavik gedeactiveerd.
Bron: Stars and Stripes (Nancy Montgomery)

USS Carney gaat de Zwarte Zee binnen

8 januari - De Amerikaanse destroyer USS Carney is op 5 februari de Zwarte Zee binnengevaren. Het is de derde keer sinds augustus dat een VS-destroyer hier gaat patrouilleren. Vroeger gebeurde dat meestal tijdens oefeningen. Maar in augustus voerde de destroyer Porter hier een patrouille uit en eind november de James E. Williams.
De spanning in dit gebied dreigt op te lopen, nu de VS besloten hebben om dodelijke wapens, waaronder het effektieve anti-tank geleide wapen Javelin, aan de Oekraïne te gaan leveren. Tot nu toe werd alleen ondersteunend materieel en training geboden.
Bron: Stars and Stripes (Scott Wyland)

Maleisië, Indonesië en de Filipijnen beginnen met luchtpatrouilles tegen ISIS

14 oktober - Indonesië, Maleisië en de Filipijnen zijn begonnen met gezamenlijke luchtpatrouilles boven de Suluzee. Het startschot werd gegeven op de Maleisische vliegbasis Subang.
Dit volgt op het begin van maritieme patrouilles door de drie landen in juni. De basis hiervoor is een trilaterale overeenkomst
In het kader van de Trilateral Air Patrol (TAP) zal één keer per maand worden gevlogen met een gemengde bemanning. De eerste keer zal dat met een Maleisisch vliegtuig zijn in november. Daarop volgen de Filipijnen in december en Indonesië in januari. Daarnaast zullen de deelnemende landen binnen hun grenzen gecoördineerde luchtpatrouilles uitvoeren. Dit alles is gericht tegen de mogelijkheid dat ISIS strijders verplaatst tussen de drie landen die alle drie een kust aan de Suluzee hebben.
Singapore heeft het gebruik van zijn Information Fusion Centre aangeboden voor de operatie.
Bron: Defense News (Mike Yeo)

Rusland stuurt destroyers naar de Stille Oceaan

2 oktober - Rusland heeft twee voor onderzeebootbestrijding geschikte marineschepen (destroyers), de Admiral Vinogradov en de Admiral Panteleyev, met de tanker Boris Butoma vanuit de vlootbasis  Wladiwostok de Stille Oceaan ingestuurd. De komende vier maanden zal het eskader negen havens bezoeken. Verder wordt vanaf eind 2019 de Pacifische Vloot versterkt met twee dieselonderzeeërs.
Bron: Newsweek (Damien Sharkov)