Duitsland en Noorwegen willen onderzeese NAVO-knooppunten

22 oktober - Noorwegen en Duitsland stellen voor onderzeese NAVO-knooppunten (Critical Undersea Infrastructure Hubs - CUI) aan te leggen om de rol van de NAVO bij het beveiligen van de vitale energie- en communicatiestruktuur in het maritieme gebied van Europa te vergroten. Dergelijke CUI Hubs kunnen worden ingericht in de Baltische Zee, de Noordzee, de Atlantische Oceaan, de Middellandse Zee en de Zwarte Zee. Personeel en middelen van nationale autoriteiten kan daarbij worden ingezet om verdacht gedrag te ontdekken en potentiële dreigingen voor te zijn. Oslo wil dan verantwoordelijk worden voor het Hoge Noorden en Berlijn voor de Baltische Zee.

Het voorstel is door de ministers van defensie van beide landen ondertekend ter gelegenheid van een NAVO-top in Brussel op 17 oktober. De NAVO heeft eerder een maritiem centrum voor de beveiliging van onderzeese pijplijnen en kabels opgericht in het Atlantische hoofdkwartier in Northwood bij Londen.

Bronnen: The Defense Post (Giulia Bernacchi), Persbericht Noors ministerie van defensie 

Special forces VS in Europa krijgen NAVO-rol

18 september - Er is een reorganisatie van de special forces van de VS in Europa aan de gang met als resultaat dat ze een grotere rol binnen de NAVO krijgen. Het in Stuttgart gevestigde hoofdkwartier van US Special Operations Command Europe (SOCEUR) zal voortaan geleid worden door een luitenant-generaal (***) met een dubbele pet als hoofd van het NAVO-commando voor speciale operaties bij het NAVO-hoofdkwartier in België. Dit is in lijn met andere topposities zoals de commandant van US European Command, die tegelijkertijd een kantoor bij de NAVO in Brussel heeft als Supreme Allied Commander Europa (SACEUR). De hoofden van de landmacht, marine en luchtmacht van de VS in Europa bekleden vergelijkbare funkties bij de NAVO.

SOCEUR verplaatst rond 2026 een duizendtal van zijn militairen naar Baumholder op het platteland waar grotere oefenterreinen zijn. De !0th Special forces Group is speciaal belast met operaties in Europa (maar ook die van Africa Command).

Bron: Stars and Stripes (John Vandiver)

VS sturen lange-afstandswapens naar Duitsland (UPDATE-2)

12 juli - In 2026 zullen de VS beginnen met het opstellen van afvuursystemen (fire units) voor de lange afstand in Duitsland, volgens een gemeenschappelijke verklaring van de Duitse en de Amerikaanse regering ter gelegenheid van de NAVO-top in Washington. Ze hebben een aanmerkelijk groter bereik dan de momenteel in Europa opgestelde middelen. Het gaat om geleide wapens van het type Tomahawk (bereik 1300-2500 km) en SM-6 (240-460 km) en nog te ontwikkelen hypersonische wapens. Het onderdeel van US Army waar ze bij horen is het Long-Range Fires Batallion van de 2e Multidomain Task Force (MTDF), waarvan het hoofdkwartier sinds 2021 al in Duitsland is gevestigd in Wiesbaden. Het opstellen van de nieuwe systemen in Duitsland zal aanvankelijk van tijd tot tijd plaatsvinden, in afwachting van permanente stationering. De geleide wapens en kruisraketten zullen worden afgevuurd vanuit het scheepscontainersysteem Typhon, dat speciaal is ontworpen om meerdere types wapens te kunnen afvuren. Het gaat om conventionele raketten, een container kan vier wapens bevatten. Ze blijven onder Amerikaanse kontrole.

Volgens de Frankfurter Allgemeine Zeitung is het stationeren van de Amerikaanse raketten in Duitsland een tussenoplossing totdat vergelijkbare Europese raketten ontwikkeld zijn. Daartoe is eveneens in Washington door de regeringen van Frankrijk, Duitsland, Italië en Polen een intentieverklaring ondertekend om op land te plaatsen precisiewapens te ontwikkelen die de vijand in de diepte kunnen treffen (2000 km ver): Deep Precision Strike.

In totaal moeten er door de VS tot en met 2028 wereldwijd vijf MTDF's worden opgesteld, twee zijn er al in de Pacific, daar wordt er nog één aan toegevoegd en de vijfde komt in Fort Liberty in North Carolina voor snelle interventie.

Inmiddels is ook een raketbasis in Polen (Redzikowo) van de Amerikaanse marine, die ballistische raketten kan onderscheppen na tien jaar operationeel verklaard. Deze is onderdeel van het raketschild van de NAVO, samen met eenzelfde basis in Roemenië (Deveselu, sinds 2016).

Bronnen: Defense News (Jen Judson), The New York Times (Ivan Nechepurenko, Paul Sonne), Frankfurter Allgemeine Zeitung (Thomas Gutschker)

UPDATE: 18 juli - Volgens de Duitse Stichting Wissenschaft und Politik (staat dicht bij de regering in Berlijn) gaat het bij de Duits-Amerikaanse plannen voor 2026 om drie types op land gestationeerde geleide wapens voor de middellange afstand:

- De kruisraket Tomahawk met een vermoedelijk bereik van 2500 km.

- De ballistische raket Standard Missile (SM) 6; de verbeterde versie hiervan bij US Army kan een bereik hebben van meer dan 1600 km.

- Het Long Range Hypersonic Weapon (LRHW) met codenaam Dark Eagle en een bereik van rond 3000 km.

Momenteel is de ATACMS het verst reikende landwapen van de NAVO met een bereik van meer dan 300 km. Uit het artikel van SWP blijkt dat de nieuwe mobiele wapens vooral gewenst worden omdat ze sneller inzetbaar zijn dan de NAVO-wapens die vanuit schepen en vliegtuigen worden afgeschoten. De vliegtuigen moeten in geval van een aanval eerst starten en naar de plaats vliegen vanwaar de wapens worden afgeschoten. Ze zijn kwetsbaar zolang ze op de grond staan evenals de schepen. Die laatste vliegen ook minder ver en zijn langzamer.

* Een en ander wordt gemotiveerd door afschrikkingdenken, maar het geeft de beoogde vijand veel minder waarschuwingstijd, hetgeen in een krisissituatie gemakkelijk tot een instabiel evenwicht kan leiden waarin misrekeningen over de bedoelingen van de andere snel kunnen leiden tot een grote oorlog.

Bron: SWP-Aktuell 2024/A 36 (Jonas Schneider, Torben Arnold)

UPDATE-2: 8 augustus - In een gepubliceerde slagorde van de Multi-Domain Task Force uit 2021 staat het Strategic Fires bataljon centraal. Dit bestaat uit een HIMARS batterij (raketartillerie met bereik van 70 km voor MLRS en meer dan 499 km voor Precision Strike Missiles), een batterij voor middellange afstandsvuur (wapensysteem Typhoon voor SM-6 met bereik van 450 km en Tomahawk met bereik van 1600 km)  en een batterij voor hypersonisch vuur over lange afstand (meer dan 2700 km).

De mid-range capability batterij bestaat uit vier lanceerinrichtingen, een operationele commandowagen en transportmaterieel. De batterij voor de lange afstand heeft eenzelfde samenstelling en zal schieten met het Long-Range Hypersonic Weapon van Lockheed. Elke lanceerinrichting beschikt over twee geleide wapens op een trailer achter een truck.

Bron: Shephard Media (Sam Cranny-Evans)

De versleten draaischijf van de NAVO (UPDATE)

5 juli - De verwaarloosde infrastruktuur van de Duitse Bondsrepubliek vormt een belemmering voor het vlotte transport van troepen en materieel van de NAVO naar de Europese oostflank. De Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik (DGAP) wijst hierop in een analyse en heeft het met name over de Deutsche Bahn.

Duitsland moet volgend jaar zelf in staat zijn om binnen dertig dagen na een alarm 30.000 soldaten, 85 schepen en gevechtsvliegtuigen naar het oostelijk front te sturen en heeft eveneens toegezegd om vanaf 2025 permanent een brigade van 4000 soldaten in Litouwen te stationeren. Dit verhoogt de druk op de Duitse transportcapaciteit.

Na het einde van de Koude Oorlog zijn gele schildjes van de autobanen verwijderd die het draagvermogen van bruggen voor pantservoertuigen aangaven (in de DDR waren die er sowieso niet). Nieuwe autowegen en tunnels werden niet meer volgens militaire behoeftes gebouwd. De privatisering van de spoorwegen leidde begin jaren 2000 tot het sluiten van minder winstgevende routes (5400 km, 16% van het netwerk).

Straten, spoorwegen en bruggen zijn bovendien door achterstallig onderhoud en veroudering in een desolate toestand en niet meer geschikt voor zware transporten. Volgens gegevens uit 2022 is er een investeringsbehoefte van 165 miljard euro voor de dringendste infrastruktuurprojekten.

Bron: Berliner Zeitung (Simon Zeise)

ZIE OOK: Jannik Hartmann, Military Mobility - DGAP Policy Brief 19 juni 2024

UPDATE: 12 juli - In het kader van Operatieplan Duitsland (OPLAN DEU) worden onder leiding van het Duitse ministerie van defensie de militaire en civiele aspekten van een effektieve lands- en bondgenootschappelijke verdediging in een algemeen plan (Gesamtplan) samengevat. Daarin wordt vastgelegd welke wegen en bruggen beschikbaar zijn voor militair transport, waar rustplaatsen zijn en hoe deze kunnen worden beveiligd. Een belangrijk trajekt daarbij is de A2 vanaf Oberhausen tot aan de Ring van Berlijn. Daarbij moet ook een plan B worden vastgelegd voor het geval sommige bruggen getroffen worden door raketaanvallen. Elke 300-500 meter moet er een plek voor de kolonnes zijn om te stoppen. Ook verzorging en onderdak voor de troepen moet worden geregeld: keukens, veldbedden, tenten en brandstof. En natuurlijk krijgsgevangenenkampen. De politie krijgt meer bevoegdheden en krijgt een status als combattant, waardoor ze gerechtigd zijn aan vijandelijkheden deel te nemen.

Bron: T-online

   

Verhoogde staat van alarm voor VS-bases in Europa

1 juli - Amerikaanse bases in Europa hebben in opdracht van het US European Command in Stuttgart het alarmniveau verhoogd naar de status 'Charlie'. Het alarm geldt onder meer voor bases in Stuttgart, Baumholder (met installaties in Roemenië en Bulgarije), Spangdahlem en Aviano plus andere bases in Italië. Dit alarmniveau is het een na hoogste en wordt toegepast na een incident of als er inlichtingen zijn over een waarschijnlijke terroristische aanslag of aanval op Amerikaans personeel of installaties.

De maatregelen kunnen inhouden dat het personeel niet in uniform mag reizen, verscherpte bewaking bij de poorten. verhoogde waakzaamheid voor al het personeel en beperkte toegang tot sommige restaurants, kappers enz. 

Er zijn vier alarmniveaus: Alpha, Bravo, Charlie en Delta. Alpha geldt als alles rustig is. Bravo was jarenlang na de aanslagen van 11 september een standaardmaatregel voor Amerikaanse bases. Delta betekent dat een aanval ophanden of al gaande is.

Een specifieke reden voor het alarm is niet gegeven, maar anonieme regeringswoordvoerders noemden de verkiezingen in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, de Olympische spelen en de lopende oorlogen in Oekraïne en Gaza. De New York Times legde een verband met dreigementen uit Rusland naar aanleiding van het vrijgeven van lange-afstandswapens voor gebruik op Russisch grondgebied en toegenomen sabotageactiviteiten in West-Europa.

Bronnen: New York Times (Julian E. Barnes, John Ismay), Stars and Stripes (John Vandiver), Associated Press (Tara Copp)

Nieuwe Amerikaanse luchtdoelartillerie naar Europa

15 september - Een nieuw luchtafweeronderdeel van de 52ste Air Defense Artillery Brigade van de Amerikaanse landmacht wordt volgende maand gestationeerd in het Duitse Ansbach, waarbij één van de batterijen werkt vanuit Vicenza in Italië. Het 1ste bataljon van het 57ste Air Defense Artillery Regiment in Ansbach gaat vallen onder het 10e Army Air and Missile Defense Command en de batterij in Italië ondersteunt de 173ste Airborne Brigade, één van de vaste Amerikaanse brigades in Europa. De oprichting van nieuwe onderdelen werd al aangekondigd op de NAVO-top van 2022 in Madrid.

Bron: Stars and Stripes (John Vandiver)

Luchtdoelbrigade VS geactiveerd in Duitsland

2 augustus - De onlangs in Europa aangekomen 52ste Air Defense Brigade van de Amerikaanse landmacht heeft tijdens een ceremonie op de Katterbach kazerne in het Duitse Ansbach het commando overgenomen over Amerikaanse luchtverdedigingseenheden in Europa. Dit betreft het 5e bataljon van het 4e Air Defense Artillery Regiment (ADA - eveneens net aangekomen) en het 1ste bataljon van het 57ste Air Defense Artillery Regiment dat nog moet worden geactiveerd. Ook de 7e Engineering Brigade, een geniebrigade op het niveau van het legerkorps, is vorige week in Ansbach gereactiveerd (in 1991 waren ze in Duitsland gedeactiveerd).

De Amerikaanse luchtverdediging in Europa was de laatste tijd in handen van de 174ste Air Defense Artillery Brigade van de Nationale Garde uit Ohio, een reservisteneenheid op basis van roulatie. Deze wordt nu dus vervangen door een onderdeel met beroepsmilitairen.

Bron: Stars and Stripes (Michael Slavin) 

VS-commando voor training Oekraïne

5 oktober - De VS zijn van plan een nieuw trainingscommando voor Oekraïne te vestigen in het Duitse Wiesbaden. Het commando gaat onder European Command (EUCOM) vallen met een personeelssterkte van 300. De training zelf zal plaatsvinden op andere VS-bases zoals Grafenwoehr of Hohenfels. Een definitieve beslissing volgt binnen enkele weken. Eerder deze zomer is op 6 augustus het bestaande International Donor Coordination Center - een multinationale logistieke cel - al verplaatst van Stuttgart naar Wiesbaden, waar het hoofdkwartier van de Amerikaanse landmacht in Europa is gevestigd. "De co-locatie met US Army Europe and Africa en het XVIIIe Airborne Corps vergroot de capaciteit van de organisatie om snel Oekraïense operaties te ondersteunen" (EUCOM).
Tot nu toe zijn er in dit kader rond 2000 Oekraïense soldaten opgeleid om artilleriesystemen en drones te bedienen. EU-landen zijn verder overeengekomen een trainingsprogramma voor 15.000 soldaten op hun eigen gebied op te zetten met een operationeel hoofdkwartier in Polen. En Engeland traint gedurende een jaar 10.000 nieuwe Oekraïense militairen in het kader van Operation Interflex (tot juni waren al 5000 getraind). Dit was de opvolger van Operation Orbital met 22.000 soldaten getraind tussen 2015 en mei van dit jaar.
Bronnen: Military Times (Rachel Nostrant), Frankfurter Allgemeine Zeitung (Majid Sattar), The Defense Post (Inder Singh Bisht)

Verplaatsing van special forces VS in Duitsland

15 juli - Er komt wat meer duidelijkheid over de verplaatsing van Amerikaanse special forces vanuit Stuttgart naar een vernieuwde kazerne in Baumholder. Al deze zomer kunnen 500 speciale troepen verhuizen. Het hoofdkwartier van US Special Operations Command Europe (SOCEUR) blijft op de Smith kazerne in Stuttgart.
In Baumholder wordt gebouwd aan administratieve en legeringsgebouwen. De basis stond op het punt gesloten te worden in het kader van einde Koude Oorlog toen in 2015 bekend werd dat het garnizoen toch in stand zou blijven. De verhuizing vanuit Stuttgart komt goed uit, omdat het daar erg vol werd en ook omdat Baumholder veel afgelegener is en in de buurt van oefenterreinen.
Bron: Stars and Stripes (John Vandiver)

Plan voor basis speciale VS-troepen in Rijnland-Palts

29 maart - Het Pentagon heeft een plan om in het garnizoensstadje Baumholder in de Duitse deelstaat Rijnland Palts een basis voor special forces te vestigen. In de ontwerpbegroting 2023 voor defensie wordt voor een aantal projekten van US Special Operations Command Europe in Baumholder in totaal meer dan 200 miljoen dollar uitgetrokken. Tot nu toe waren er in deze stad alleen nog logistieke onderdelen overgebleven. 78 miljoen van de begrotingspost is bestemd voor een bataljonsgebouw voor de special forces en drie andere bijgebouwen voor verbindingen, operaties en ondersteuning. Honderden special forces die nu in Stuttgart zijn gelegerd worden overgeplaatst.
Het plan werd al bekend in 2018, toen werden Groene Baretten (landmacht) en SEALS (marine) genoemd als personeel voor Baumholder, waar ook veel terreinen voor oefeningen zijn. In het dichtbebouwde Stuttgart hebben ze het wel een beetje gehad met regelmatig geweervuur in de buurt van woonwijken.
Bron: Stars and Stripes (John Vandiver)

NATO Response Force geactiveerd (UPDATE 2)

25 februari - In antwoord op de Russische invasie van de Oekraïne is voor het eerst de snelle interventiemacht van de NAVO - de NATO Response Force NRF - geactiveerd. 7460 militairen van de VS en Canada zijn klaar om te vertrekken, in eerste instantie naar Duitsland en vandaar naar de oostflank van de NAVO. Alles bij elkaar zijn 10-12.000 VS-militairen gealarmeerd om ingezet te worden. 3-5000 soldaten zijn in de wacht gezet voor eventuele mobilisatie. De troepen die vertrekken zijn onder meer een pantserbrigadegevechtsteam, artillerie-eenheden, een fregat en verkenningsvliegtuigen.
Een voorhoede van 7000 militairen omvat het 1ste Pantserbrigadegevechtsteam, de 3e infanteriebrigade uit Georgia, artillerie- en transportonderdelen. Niet alles wat ingezet wordt maakt deel uit van de NRF.
In totaal zijn nu al 14.000 VS-soldaten geactiveerd voor Europa, de helft daarvan los van de NAVO waaronder 4700 van de 82ste Airborne Divisie in Polen, 1000 van het 2e Regiment Cavalerie in Roemenië en 300 staf van van XVIII Airborne Corps in Duitsland voor een hoofdkwartier.
Eerder deze week werden 1000 militairen gestuurd, waaronder bemanning, onderhoudspersoneel en staf voor 6 F-35 gevechtsvliegtuigen, 32 AH-64 Apache gevechtshelikopters van de landmacht en 800 voor een infanterietaakgroep van bataljonssterkte in de Baltische staten, Polen en Roemenië.
Bron: Military Times (Meghan Myers)
AANVULLING: 26 februari - Hoewel hierover geen informatie wordt vrijgegeven is bij het transport waarschijnlijk de 445ste Airlift Wing uit Ohio betrokken. Dit is een reserve-eenheid van de US Air Force met een vloot van negen C-17 Globemaster III transportvliegtuigen. Dit onderdeel was ook actief bij de evacuatie uit Afghanistan afgelopen augustus.
Bron: Springfield News-Sun (Thomas Gnau)

AANVULLING: 20 van bovengenoemde AH-64 Apache gevechtshelikopters gingen van Duitse bases naar de Baltische landen, 12 van Griekenland naar Polen. Zes F-35s van 34ste Fighter Squadron uit Spangdahlem zijn naar de oostflank gegaan (Litouwen, Estland, Roemenië) voor luchtpatrouilles met de bondgenoten. Mogelijk twee extra F-35s gingen naar een niet bekend gemaakte lokatie aan de zuid-oostflank.

Special forces VS actief in 33 Europese landen

10 november - In 2021 waren special forces van de VS - SEALS van de marine, Green Berets van de landmacht en anderen - actief in 33 van de 44 Europese landen, waaronder ook Nederland. Rond 11% van het bestand van commando's van de VS die dat jaar overzee werden gestuurd kwamen naar Europa (het hoogste aantal voor een regio na het Midden-Oosten en omgeving en Afrika). Een artikel van Nick Turse in Responsible Statecraft haalt generaal Richard D. Clarke aan, de commandant van Special Operations Command (SOCOM), die vertelt dat zijn special forces samen met Europese bondgenoten al voor 2014 (krisis in de Oekraïne) actief waren met als zwaartepunt "de opbouw van verzetsnetwerken" in de zogenaamde 'Grijze Zone' en dat niet alleen in de Baltische Staten. Dit is een traditionele rol voor de special forces sinds de Tweede Wereldoorlog.
Als voorbeeld noemt Turse oefening Black Swan 21, die in mei plaatsvond in Hongarije met militairen van Naval Special Warfare en Green Berets samen met Oostenrijkse, Kroatische, Hongaarse, Slowaakse en Sloveense troepen. De maand daarna hielden Green Berets van 10th Special Forces Group (verantwoordelijk voor operaties binnen European Command) schietoefeningen met Britse mariniers in de bossen bij Stuttgart. In juni en juli oefenden de Berets met de anti-terreurbrigade van de Servische politie en afgelopen maand was de 19e Special Forces Group (een eenheid van de Nationale Garde van de VS) actief met Letse en Estische elitetroepen.
Turse schrijft dat de activiteiten in de Grijze Zone en de opbouw van verzetsnetwerken wijst op operaties die vallen onder het schimmige 'Sectie 1202 mandaat', een term die in 2018 opdook in de defensiebegroting van de VS. Sectie 1202 heeft betrekking op steun aan ongeregelde troepen, groepen of personen in het buitenland. Het artikel zou gebruikt kunnen worden voor steun aan ongeregelde oorlogsvoering, bijvoorbeeld van milities in de Oekraïne.
Bron: Responsible Statecraft (Nick Turse)

VS activeren raketcommando in Europa

8 november - US Army in Europa heeft officieel het 56ste Artilleriecommando in het Duitse Mainz-Kastel geactiveerd. Dit is een historisch befaamd onderdeel, dat tijdens de Koude Oorlog tussen 1963 en 1991 operationeel was en toen het bevel voerde over bataljons met Pershing en Pershing II nucleaire ballistische raketten.
Deze keer zal het 56ste artillerie-operaties in heel Europa plannen en koördineren, waaronder de inzet van moderne wapensystemen voor de middellange afstand die rond 2023 moeten worden ingevoerd. Bij de laatste gaat het om de de hypersonische Dark Eagle (bereik 2775 km), het wapensysteem Typhon, dat aan het land aangepaste versies van de marineraket SM-6 en de Tomahawk kruisraket moet gaan verschieten en het Precision Strike Missile (PrSM). Al deze wapens kunnen worden ingevoerd, omdat het INF-verdrag, dat landraketten met een bereik van meer dan 500 km verbood, is opgezegd. De komst van het commando ontlast US Army Europe van de taak om grootschalige artilleriebombardementen te plannen, in vredestijd inlichtingen te verzamelen en artillerievuur met bondgenoten af te stemmen.
Op Mainz-Kastel is tevens de Multi-Domain Task Force (MDTF) van de Amerikaanse landmacht gevestigd, een onderdeel dat de introductie van nieuwe wapens moet begeleiden.
Bronnen: Breaking Defense (Andrew Eversden), The Drive - The War Zone (Joseph Trevithick)

VS-leger in Duitsland krijgt mobiele luchtafweer

26 april - Het 5e bataljon van het 4e Regiment Luchtdoelartillerie US Army in het Duitse Ansbach krijgt in plaats van de Avenger het nieuwe mobiele luchtverdedigingssysteem M-SHORAD voor troepen die in beweging zijn. Het wapensysteem wordt op de Stryker A1 gevechtswagens gemonteerd en geeft bescherming tegen drones, helikopters en vliegtuigen. Het kombineert bestaande luchtafweermiddelen (in dit geval voorlopig Stingers) en sensoren en is in 19 maanden met spoed ontwikkeld voor nabijverdediging tegen drones. Het regiment valt onder het 10e Army Air and Missile Defense Command in Kaiserslautern. Het krijgt in eerste instantie vier M-SHORAD systemen, in september moeten 32 voertuigen ermee zijn uitgerust. In de loop van het jaar moeten nog vier bataljons M-SHORAD krijgen.
Bronnen: Defense News (Jen Judson), Stars and Stripes (Johgn Vandiver)

Rumtevaartcentrum NAVO komt in Ramstein

23 oktober - De NAVO-ministers van defensie hebben gisteren besloten dat het Space Center van het bondgenootschap op de Duitse vliegbasis Ramstein zal worden gevestigd bij het daar al aanwezige Air Force Command van de NAVO.
In eerste instantie moet daar informatie over mogelijke dreigingen tegen satellieten van de NAVO-landen worden verzameld. In de toekomst kan het ruimtevaartcentrum uitgroeien tot een commandocentrum voor de verdediging van de satellieten tegen aanvallen.
In Ramstein is ook het Air and Space Operation Centre (AOC) van het VS-leger gevestigd, dat betrokken is bij de drone-aanvallen in het Midden-Oosten en Afrika. Het AOC fungeert als relaisstation met satellieten voor het verbindingsverkeer dat de aanvallen vanuit de VS aanstuurt.
Daarnaast komt er ook een expertisecentrum voor de ruimtevaartactiviteiten van de NAVO. Over de lokatie daarvan moet nog een besluit worden genomen. Een kandidaat is Kalkar waar nu al het Joint Air Power Competence Centre (JAPCC) is gevestigd. Maar ook Toulouse waar het nationale Franse ruimtevaartcentrum zit is een optie.
Vorig jaar heeft de NAVO de ruimte aangewezen als vijfde operatiegebied naast zee, land, lucht en cyber. Bondgenoten kunnen nu gevraagd worden om kapaciteit voor satellietverbindingen of transfer van beelddata ter beschikking te stellen. Voor de militaire interventies in de hele wereld zijn de NAVO-landen sterk afhankelijk geworden van satellieten. Meer dan de helft van de 2000 satellieten die rond de aarde cirkelen zijn eigendom van NAVO-leden.
Intussen ontwikkelt de Federatie voor de Duitse Industrie plannen om op de Noordzee bij de Doggersbank een mobiel lanceerplatform te bouwen dat gebruikt kan worden door Duitsland en de NAVO om satellieten te lanceren.
Bronnen: Süddeutsche Zeitung (DPA), German-Foreign-Policy.com, Defense News (Sebastian Sprenger)

Nukleaire NAVO-oefening Steadfast Noon begonnen (UPDATE)

13 oktober - Het is weer herfst, dus tijd voor de jaarlijkse geheime nukleaire NAVO-oefening Steadfast Noon, die overigens stelselmatig uitlekt. Deze keer vindt de oefening plaats vanuit de Duitse vliegbasis Nörvenich in Noordrijn-Westfalen bij Keulen, een reservebasis voor taktische B61 kernwapens van de VS (er is daar slechts een voorziening voor de opslag van kernwapens). De Duitse luchtmacht met Tornado-vliegtuigen [van het Taktisches Lufwaffengeschwader 33 uit Büchel en dit jaar ook de Italiaanse (tien stuks vliegend materieel), Belgische en Nederlandse luchtmacht wordt geoefend bij het afwerpen van deze bommen. Ook valt dit jaar nadruk op het transport van kernwapens vanuit de ondergrondse kluizen (vaults) naar de vliegtuigen, waar ze dan onder worden gehangen. Er wordt overigens niet met scherpe kernwapens gevlogen, in de lucht worden alleen de procedures geëxerceerd.
Tegelijkertijd verloopt op de basis Büchel in de Eifel de oefening Resilient Guard, waarbij onder meer de verdediging van de basis tegen een luchtaanval en de inzet van Patriot luchtdoelraketten in lastig terrein wordt geoefend. Er zijn daar twee groepen luchtafweer met geleide wapens van de Bundeswehr aktief [Flugabwehrraketengruppen 24 en 26]. Dit is de plaats waar de twintig 'Duitse' B61 bommen in vredestijd liggen opgeslagen.
Bronnen: DPA, German-Foreign-Policy.com
UPDATE: 21 oktober - De oefening blijkt zowel in Duitsland als in Nederland te hebben plaatsgevonden. Op Volkel hebben zelfs NAVO-sekretaris-generaal Stoltenberg, commandant European Command ****VS-generaal Wolters en minister van defensie Bijleveld de zaak geïnspekteerd. De vijftig deelnemende vliegtuigen vlogen boven West-Europa en de Noordzee.
Niet-nukleaire NAVO-vliegtuigen nemen ook deel aan het programma SNOWCAT (Support of Nuclear Operations with Conventional Air Tactics) ter ondersteuning van de nukleaire aanvalstaak. Dat zou bijvoorbeeld voor de Poolse luchtmacht kunnen gelden.
Bronnen: Augen Geradeaus (T. Wiegold), NATO Watch

VS trekken 12.000 militairen terug uit Duitsland (UPDATE)

29 juli - De VS willen 12.000 militairen terugtrekken uit Duitsland. 5600 van hen worden overgeplaatst naar andere Europese landen (België, Italië) en 6400 keren terug naar de VS. In Duitsland zullen maximaal 25.000 VS-militairen permanent aanwezig blijven.

De belangrijkste geplande maatregelen:

* Het Europese Commando van de VS-troepen (USEUCOM) en het European Special Operations Command verhuizen van Stuttgart naar Bergen (Mons) in België, waar ook het Europese hoofdkwartier van de NAVO (SHAPE) is gevestigd.

* Het 2e Regiment Cavalerie (een versterkte brigade met Stryker pantserwielvoertuigen en 4500 militairen) keert geheel of gedeeltelijk uit Vielseck in Beieren terug naar de VS. Dergelijke Stryker-eenheden zullen in de toekomst op basis van roulatie naar Oost-Europese landen gaan.

* Het 480ste Fighter Squadron F-16s uit Spangdahlem en delen van de 52ste Fighter Wing (het hogere echelon) worden verplaatst naar Italië.

* Drie brigadehoofdkwartieren, een bataljon luchtdoelartillerie en een geniebataljon gaan naar België, 52nd Civil Engineering Squadron van Spangdahlem naar Italië.

* Africa Command (AFRICOM) van de VS vertrekt uit Stuttgart, maar het is nog onduidelijk waarheen (Afrikaanse landen hebben tot nu toe geweigerd).

* Het hoofdkwartier van V Legerkorps (kan meerdere divisies aansturen) wordt in Polen gevestigd, als een overeenkomst daarover ondertekend is (vereist een financiële bijdrage van Poolse kant).

* Twee bataljons van de 173ste Airborne Brigade kunnen verhuizen van Grafenwöhr naar Vicenza in Italië, waar de rest van de brigade gelegerd is.

* 2500 VS-luchtmachtmilitairen op de Britse vliegbasis Mildenhall (verantwoordelijk voor tankvliegtuigen en speciale operaties) zullen in Engeland blijven en niet zoals eerder gepland naar Duitsland worden overgeplaatst.

De details over de verplaatsingen moeten de komende weken nog worden uitgewerkt.

Het blog Augen Geradeaus merkt op dat een aantal moeilijk te vervangen onderdelen (vliegbasis Ramstein, het gespecialiseerde oorlogshospitaal Landstuhl en het oefenterrein in Grafenwöhr) in Duitsland blijven.

* Formeel is dit plan onderdeel van de doorlichting van alle regionale commando's van het VS-leger om de dislokatie van de troepen in overeenstemming te brengen met de nationale defensiestrategie (nu vooral gericht op de rivaliteit met Rusland en China). Het verplaatsen van de prestigieuze hoofdkwartieren geeft de maatregel echter het karakter van een bestraffing van Duitsland, vanwege te weinig militaire uitgaven, de Nordstream 2 pijpleiding uit Rusland etc. Verder valt op dat hiermee de zuidoostflank van de NAVO wordt versterkt, aanwijzing voor de groeiende betekenis van de Balkan en de regio rond de Zwarte Zee als mogelijk konfliktgebied voor de alliantie.

Bronnen: Augen Geradeaus (T. Wiegold), Stars and Stripes (John Vandiver, Marcus Kloeckner)

ZIE OOK: NATO Watch 10 augustus 2020, The Trump administration adjusts the military furniture in Europe

US Army gebruikt Franse haven als vertrekpunt

13 juli - Tientallen helikopters van de Combat Aviation Brigade (CAB) van de 101ste Airborne divisie uit Kentuckey kwamen vanaf 7 juli aan in de westelijke Franse haven La Rochelle voor de zesde aflossing van Operatie Atlantic Resolve. Het gaat om rond 60 Chinooks, Black Hawks en Apaches die de komende negen maanden de oostflank van de NAVO komen versterken in Letland, Polen en Duitsland.

Dit is de eerste keer dat een Franse haven wordt gebruikt bij de aanvoer van versterkingen voor Atlantic Resolve. La Rochelle werd in na de Tweede Wereldoorlog en tijdens de Koude Oorlog gebruikt voor de aanvoer van Amerikaanse troepen.

De helikopters gaan deze week door naar voorwaartse lokaties in Illesheim in Duitsland waar 40 ervan worden gestationeerd. De rest gaat naar Powidz ten westen van Warschau (10) en naar Lielvarde in Letland (10).

Bron: Stars and Stripes (John Vandiver)

VS-luchtmacht oefent grootscheeps vanaf Spangdahlem

9 juli - De Amerikaanse luchtmacht in Europa (USAFE) heeft op de Duitse vliegbasis Spangdahlem een grote Europese oefening gehouden. Daarbij waren betrokken F-16s van het 480ste Fighter Squadron van Spangdahlem, F-16s van het 510e Fighter Squadron uit het Italiaanse Aviano, F-15s van het 494ste Fighter Squadron uit het Britse Lakenheath, C-130 transportvliegtuigen van het 37ste Airlift Squadron uit Ramstein en KC-135 tankvliegtuigen van de 100ste Air Refueling Wing uit het Britse Mildenhall. De 52ste Fighter Wing uit Spangdahlem verzorgde de logistiek.

* USAFE laat zien dat ze niet meer gehinderd worden door de coronakrisis bij een grootschalige operatie. Mogelijk wordt hiermee ook het belang van deze basis benadrukt na berichten over mogelijke vermindering van het aantal VS-troepen in Duitsland.

Bron: Air Force Times (Stephen Losey)

Verplaatsing VS-troepen van Duitsland naar Polen?

24 juni - Het is nog onduidelijk welke VS-onderdelen en in welk tempo van Duitsland naar Polen zullen worden verplaatst. Er wordt gewerkt aan de juridische details van de defensie-overeenkomst die de presidenten Trump en Duda vorig jaar hebben gesloten. Sindsdien is al wel een nieuw divisiehoofdkwartier van de US Army in Polen geopend en is men bezig er een centrum voor gevechtstraining te installeren.
Als de overeenkomst is uitgewerkt, zal de US Air Force ook een MQ-9 Reaper squadron verkenningsdrones in Polen plaatsen op basis van roulatie en er een vliegbasis inrichten. Er moet ook een lokatie komen voor een roulerend pantserbrigadegevechtsteam van de VS, extra infrastruktuur en een plek voor een luchtgevechtsbrigade (helikopters).
Hoe dit zich verhoudt tot de door Trump aangekondigde troepenvermindering in Duitsland is onbekend. Een deel van die troepen zouden terug naar de VS gaan of naar Azië.
Momenteel zijn er 47.000 VS-militairen en burgerpersoneel in Duitsland. De landmacht heeft 21.000 personeel op meer dan een dozijn lokaties. De grootste is het 2e Regiment Cavalerie in Vilseck. Andere grote bases zijn in Kaiserslautern (medisch en logistiek personeel) en Grafenwöhr (US Army Garrison Bavaria). De luchtmacht heeft 13.000 troepen in Duitsland, vooral op de bases Spangdahlem (4000 van 52ste Fighter Wing met F-16s) en Ramstein (8500 van de 86ste Airlift Wing met C-130s en kleinere passagiersvliegtuigen).
Bronnen: Politico (Lara Seligman, Emma Anderson), Associated Press (Lolita C. Baldor)
AANVULLING: Der Spiegel geeft het volgende overzicht van actief VS-personeel:
Ramstein: 8000
Vilseck: 5000
Spangdahlem: 3000
Grafenwöher: 3000
Stuttgart: meerdere duizenden
Kaiserslautern: 2500
Wiesbaden: 2000
Baumholder: 2000
Illesheim: 1000
Ansbach-Katterbach: 1000
Hohenfels: 1000