De oorlog die niet mag worden gezien

2 april 2026 - Bellingcat analyseert een aantal incidenten waarbij autoriteiten in de Verenigde Arabische Emiraten de schade van Iraanse drone-aanvallen hebben gebagatelliseerd, onderscheppingen onjuist hebben voorgesteld en in sommige gevallen succesvolle aanvallen hebben ontkend. Het betreft aanvallen op haveninstallaties, hotels, vliegvelden en appartementencomplexen. Sinds repressieve maatregelen zijn genomen tegen het plaatsen van beelden die schade door drone-aanvallen of het inslaan van drones zonder dat een onderschepping zichtbaar is laten zien, is het aantal van dit soort beelden op de sociale media sterk afgenomen.

Bron: Bellingcat (Sebastian Vandermeersch)

Nieuwe order Biden over drone-aanvallen

3 juli - President Biden heeft afgelopen oktober een Presidential Policy Memorandum (PPM) uitgevaardigd over de gevallen waarin drone-operateurs van de CIA en het leger geoorloofd zijn om een verdachte van terrorisme buiten een oorlogszone waar VS-militairen actief zijn aan te vallen. De order is nu met een aantal coupures gepubliceerd en vervangt een veel ruimer en flexibeler bevel dat president Trump in 2017 had gegeven.

De nieuwe order komt er op neer dat er "vrijwel zeker" geen burgers (non-combattanten) mogen worden getroffen en dat het "ondoenlijk" moet zijn om de verdachte gevangen te nemen. Er zijn volgens een anonieme regeringswoordvoerder nog twee landen - Irak en Syrië - die als oorlogszone gelden, waar veel ruimere kriteria gelden. De nieuwe regels gelden voor de andere landen waar Amerikaanse drone-aanvallen plaatsvinden: Afghanistan, Jemen, Libië, Somalië en de stamgebieden van Pakistan.

In de order neemt een orgaan van de National Security Council (NSC), de Restricted Counterterrorism Security Group (R-CSG) een belangrijke plaats in bij het adviesproces over drone-aanvallen dat uiteindelijk uitkomt bij de president. Tevens worden in de 15 blz. tellende tekst een aantal andere zaken geregeld, zoals over het nemen van gevangenen en de eventuele overdracht aan andere landen. Er wordt expliciet aangegeven dat Guantanamo Bay niet zal worden gebruikt om nieuwe gevangenen die vallen onder deze politiek te detineren.

Er is volgens de New York Times ook nog een tweede document gedeclassificeerd, een internationale contraterrorisme strategie 

Bron: The New York Times (Charlie Savage)

Biden Administration's Presidential Policy Memorandum Governing Direct Action Counterterrorism Operations Outside Areas of Active Hostilities (PPM) - 30 juni 2023 

National Security Memorandum NSM-13 on US International Counterterrorism Policy

Trumps regels voor drone-aanvallen vrijgegeven

1 mei - Op basis van verzoeken om openbaarmaking heeft de regering Biden een deel van de regels voor 'directe aktie' in het kader van terreurbestrijding, die in oktober 2017 werden uitgevaardigd door president Trump, openbaar gemaakt. Het gaat om richtlijnen voor drone-aanvallen en commando-akties buiten oorlogsgebieden. De regels waren in eerste instantie door de nieuwe regering opgeschort voor evaluatie gedurende 60 dagen, nu waarschijnlijk verlengd tot zes maanden. In de praktijk betekent het, dat voor aanvallen buiten Irak, Syrië en Afghanistan weer goedkeuring van het Witte Huis nodig is via een groepsproces met deelname van verschillende diensten (zoals onder Obama sinds mei 2013).
De nog wel gecensureerde documenten laten, zoals al bekend was, zien dat onder Trump de commandanten te velde meer de vrije hand kregen, als ze bleven binnen ruime "operationele uitgangspunten". Een daarvan was dat het vrijwel zeker moest zijn dat er geen burgerslachtoffers zouden vallen. Van die regel kon echter worden afgeweken, zolang bepaalde bureaukratische procedures werden gevolgd voor goedkeuring. Bij het onderzoek is gebleken dat de regel eigenlijk alleen voor vrouwen en kinderen werd gehandhaafd. Bij volwassen mannen was een 'redelijke' mate van zekerheid voldoende. Betrouwbare gegevens hierover zijn overigens in tal van situaties nauwelijks te krijgen.
Bron: The New York Times (Charlie Savage)

ZIE OOK: Commentaar American Civil Liberties Union (ACLU) met link naar document

Basis van CIA in de Sahara uitgebreid

8 maart - Op een afgelegen vliegbasis in de Sahara voert de CIA nog steeds dronevluchten uit, meldt de New York Times. In 2018 werd de basis onder cover van de US Air Force ingericht bij een bestaand burgervliegveld in het noorden van Niger bij de oase Dirkou. Er is tot nu toe alleen bewijs dat de drones van de CIA verkenningsvluchten uitvoeren, geen luchtaanvallen. De basis ligt gunstig voor operaties boven het zuidwesten van Libië, een relatief veilig vertrekpunt voor allerlei rebellengroepen in de Sahel. Satellietbeelden laten zien dat de basis aanzienlijk is uitgebreid sinds de New York Times in 2018 voor het eerst berichtte over de CIA-activiteiten daar. Er is nu een tot het dubbele verlengde betonnen startbaan en de beveiliging is verbeterd. Dirkou is in de ogen van de Times klaar voor het uitvoeren van luchtaanvallen, als daartoe bevel komt. De recente beelden laten vermoedelijk een MQ-Reaper zien die aan het taxiën is naar of vanaf een hangar. Eerder werd een U-28A gesignaleerd (een variant van de Pilatus PC-12 die vaak wordt gebruikt door Special Operations Forces).
Het leger van de VS voert zijn eigen drone-aanvallen uit vanuit de hoofdstad Niamey en een basis bij Agadez in Niger, maar voor het laatst was dat in september 2019. De CIA voert verder geheime drone-operaties uit in het oosten van Afghanistan tegen groepen in Pakistan en in het zuiden van Saoedi-Arabië tegen doelen in Jemen.
Bron: The New York Times (Eric Schmitt, Christoph Koettle)

Meeste VS-troepen uit Somalië teruggetrokken (UPDATE)

5 december - President Trump heeft opdracht gegeven om bijna alle 700 VS-militairen uit Somalië terug te trekken. Eerder dit jaar verliet het VS-leger al de steden Bossaso en Galkayo. Afgelopen maand was er nog Amerikaanse militaire aanwezigheid in de zuidelijke havenstad Kismayo, op de vliegbasis Baledogle in de regio Neder-Shabelle in het zuiden en de hoofdstad Mogadishu, waar ook in de toekomst nog een aantal VS-militairen zal blijven.Sommige van de troepen worden verplaatst naar Djibouti en Kenia, vanwaaruit drone-aanvallen op de Somalische guerilla's van Al-Shabab zullen doorgaan.
De meeste Amerikaanse soldaten in Somalië waren daar om de elitetroepen Danab van het Somalische leger te trainen. Danab telt nu 850 special forces maar had moeten uitgroeien tot 3000, Het zijn de meest effektieve regeringstroepen. Daarnaast is ook paramilitaire afdeling van de CIA in het land. Eind november sneuvelde er een lid van het elite Team SEAL 6 van de marine, gedetacheerd bij de CIA.'[Volgens een ander bericht hoorde de betrokkene eerder bij de SEALs].
Bronnen: Reuters (Phil Stewart, Steve Holland), The Intercept (Matthew Cole, Nick Turse)
UPDATE: 20 december Het verplaatsen van VS-troepen van Somalië naar andere Oost-Afrikaanse landen heet Operation Octave Quartz en staat onder bevel van Special Operations Command - Africa [SOCAF]. De varende expeditionaire basis Hershel "Woody" Williams (normaal gestationeerd in Souda Bay op Kreta) met helikopterdek en vliegend materieel helpen bij de troepenverplaatsing. De Joint Task Force Quartz levert luchtsteun [met behulp van een daarvoor gespecialiseerd AC-130W Stinger II gevechtsvliegtuig] en een beveiligd luchtruim.

De drone-oorlog in Libië

28 mei - Het Libische terrein leent zich goed voor een bewegingsoorlog met grondtroepen. Dat geldt echter alleen bij luchtoverwicht. Vanuit de lucht zijn troepenbewegingen goed zichtbaar en er is weinig plek om in dekking te gaan.
Vandaar het belang van de drones in wat de speciale gezant van de VN Salame de "grootste drone-oorlog ter wereld" noemde. Er zijn nu  bijna 1000 drone-aanvallen uitgevoerd in Libië. In 2016 deed de Chinese Wing Loong zijn intree aan de kant van het oostelijke LNA onder bevel van generaal Haftar. Dat was bij de slag om Derna in het oosten van het land. Ze werden gevlogen door piloten van de Verenigde Arabisch Emiraten vanuit de vliegbasis al Khadim. Ze hebben een bereik van 1500 km.
Ook bij de belegering van de hoofdstad Tripoli vanaf april 2019 speelden deze aanvankelijk een belangrijke rol. In  december 2019 volgde echter de Turkse interventie aan de kant van de westelijke regering daar, die al werd gesteund door Qatar en Italië. Turkije zette zijn eigen drone in, de Bayraktar TB2. Die is kleiner en kan minder ver vliegen, maar de Turken slaagden erin met succes gronddoelen, aanvoerlijnen en het vooruitgeschoven hoofdkwartier van de belegeraars aan te vallen en ze terug te dringen. Voor de eigen luchtverdediging van de vliegbasis bij de luchthaven Mitiga werden daarbij onder meer Hawks van het Turkse leger ingezet. De Russische Pantser S-1 luchtafweer werd uitgeschakeld, nadat de radar met succes was gestoord.
Bron: Al Jazeera (Alex Gatopoulos)
ZIE OOK: Toon Beemsterboer, Turkse drones maken indruk in oorlog Lbië. NRC 29 mei 2020

Italië als steunpunt voor militaire interventies van de VS

14 januari - Een interview met de Italiaanse onderzoeksjournalist Antonio Mazzeo belicht het belang van installaties in Italië voor de interventies van de VS in het Midden-Oosten. Zo is er op de Siciliaanse vliegbasis Sigonella sinds twee jaar het relaisstation UAS SATCOM Relay Pads and Facility geopend, waarmee de satellietcommunicatie en de drone-operaties van de Italiaanse luchtmacht en de VS-marine worden ondersteund. Deze rol is vergelijkbaar met die van de basis Ramstein in Duitsland.
Een tweede belangrijke installatie voor de interventies is het grondstation van het nieuwe systeem voor satellietverbindingen MUOS (Mobile User Objective System) van de Amerikaanse strijdkrachten in Nicemi, eveneens op Sicilië. Dit regelt het berichtenverkeer voor 'mobiele gebruikers' (waaronder drones) in alle oorlogsgebieden.
Vlak voor de drone-aanval van de VS op het vliegveld van Bagdad is in Italië intensief luchtverkeer van zware transportvliegtuigen en jachtbommenwerpers waargenomen in de richting van het Midden-Oosten. Daarnaast werden honderden VS-soldaten van de 173ste brigade van de bases bij Vicenza (Camp Darby en het voormalig vliegveld Dal Molin via een luchtbrug van de vliegbasis Aviano verplaatst naar het Midden-Oosten.
Bron: Pressenza (Olivier Turquet)

Chinese drones ingezet bij de oorlog in Libië

2 mei - Volgens militaire analisten wijst veel erop, dat Wing Loong II drones van Chinese makelij (vergelijkbaar met Predator of Reaper) door de Verenigde Arabische Emiraten zijn ingezet bij de slag om de Libische hoofdstad Tripoli. De Emiraten hebben de opmars van generaal Haftar al eerder ondersteund met drones vanuit een basis in Al Khadim in het oosten van het land, die ze in 2016 hebben ingericht. Die speelden een rol bij de bombardementen op de stad Derna vorig jaar. Ook in Jemen zijn de Chinese drones ingezet.
Het is mogelijk dat de nachtvluchten van gewapende drones in Tripoli kunnen worden aangestuurd vanaf Al Khadim (740 km van Tripoli) met behulp van een grondstation dichterbij de hoofdstad om de radiosignalen door te geven.
De website Aviation History heeft foto's gepubliceerd van de resten van Chinese Blue Arrow 7 geleide wapens in Tripoli, die kunnen worden afgevuurd door de Wing Long II drones.
Bron: Defense News (Tom Kington)
ZIE OOK: AFP, Libya air strikes point to possible UAE involvement: UN report. 6 mei 2019

Britse inlichtingen worden gebuikt voor onwettige drone-aanvallen

19 april - Volgens een rapport van Amnesty International loopt Engeland het risiko in strijd te komen met het internationaal recht door de ondersteuning van dodelijke drone-aanvallen in de hele wereld, waaronder het delen van inlichtingen voor doelbepaling en het gebruik van Britse vliegbases.
Vier vliegbases in Yorkshire (RAF Menwith Hill), Cambridgeshire (RAF Molesworth), Lincolnshire (RAF Digby) en Northamptonshire (RAF Croughton) zijn nauw betrokken bij de aanvallen met drones. Britse dronepiloten zijn ook gedetacheerd (embedded) op de Amerikaanse basis Creech in Nevada.
Duitsland, Italië en Nederland doen ook mee bij het delen van inlichtingen om doelen te bepalen. Engeland, Duitsland en Italië verlenen ook operationele steun, waaronder gebruik van bases.
De drone-aanvallen vinden plaats in Pakistan, Somalië, Jemen, Irak,  Syrië en andere gebieden. Tussen 773 en 1551 burgers zijn naar schatting gedood.
Bron: The Guardian (Ewan MacAskill)
Amnesty International, Deadly Assistance - The role of European states in US drone strikes. 19 april 2018

Bewapende VS-drones gaan vliegen boven Niger

30 november - De VS en Niger hebben overeenstemming bereikt om bewapende VS-drones boven het land te laten vliegen voor inzet tegen jihadistische guerrilla's.
Tot nu toe werden deze drones alleen gebruikt tegen doelen in Libië en Somalië. Het Pentagon had al langer geprobeerd de toestemming van de regering van Niger te krijgen. Het incident bij het dorp Tongo Tongo op 4 oktober, waarbij vier VS-soldaten, vier soldaten van Niger en een tolk werden gedood, heeft kennelijk de doorslag gegeven.
Bron: Voice of America (Carla Babb)

Trump wil beperkingen op drone- en commando-aanvallen schrappen

21 september - De regering Trump wil de beperkingen uit de tijd van Obama (mei 2013) voor aanvallen met drones en special forces buiten oorlogsgebieden ontmantelen. De doelen voor dergelijke liquidaties door het leger en de CIA zijn nu vooral leiders en technische specialisten (zoals explosieven-experts) van guerrillagroepen die worden geacht een  "voortdurende en onmiddellijke" dreiging voor Amerikanen te vormen. In de toekomst zouden ook doorsnee jihadisten zonder een rol in de leiding of speciale bekwaamheden het doelwit kunnen vormen. Daarnaast zouden de aanvallen niet langer gecontroleerd worden door het hoogste (lees:politieke) niveau.
Het (overigens qua effekt omstreden) vereiste dat "vrijwel zeker" geen burgerslachtoffers zouden vallen zou wel worden gehandhaafd. Althans voor plaatsen als (grote delen van) Jemen, Somalië en Libië en andere plekken in Afrika. In de landen die zijn aangewezen als oorlogsgebieden, zoals Afghanistan, Irak en Syrië zijn de criteria voor het vermijden van burgerslachtoffers veel ruimer.
De nieuwe regels (Principles, Standards and Procedures) zijn al goedgekeurd op kabinetsniveau en nu naar de president gestuurd om ze definitief vast te stellen. Ze zouden volgens de New York Times en NBC de rol van de CIA bij drone-aanvallen  - nu vooral in Pakistan en incidenteel in Jemen en Syrië - in elk geval uitbreiden tot Afghanistan. President Obama wilde de aanvallen juist meer door het leger laten uitvoeren omdat deze beter controleerbaar zouden zijn.
Bronnen: NBC News (Ken Dilanian, Courtney Kube), The New York Times (Charlie Savage, Eric Schmitt)

Drones speelden belangrijke rol in strijd tegen ISIS in Libië

17 april - Een drietal drones MQ-9 Reaper, die werden gekontroleerd vanuit de VS, en een klein eskader vliegtuigen van de VS-mariniers hebben een beslissende rol gepeeld in de strijd tegen ISIS in de Libische stad Sirte gedurende de vier maanden tot vorig jaar december. De kampanje vond plaats boven een dichtbebouwde stad waar 70% van de drone-aanvallen zo dichtbij bevriende strijdkrachten (de militie uit Misrata) plaatsvonden dat er speciale toestemming voor nodig was.
De drone-vluchten met Hellfire geleide wapens werden aangestuurd vanuit bases in Nevada (Creech Air Force Base van de 432ste Expeditionary Wing), Tennessee en Noord-Dakota. De marinierspiloten opereerden vanuit amfibische schepen op de Middellandse Zee (22ste MEU) en een klein aantal special forces van de VS werkten op de grond samen met de strijders uit Misrata. Tussen augustus en december werden 495 luchtaanvallen  in Sirte uitgevoerd. De kampanje geldt als een succes en wordt bestudeerd om de lessen toe te passen in Syrië en Irak.
Bron: USA Today (Jim Michaels)

VS schrappen Libië van de lijst zones met minder beperkingen voor drone-aanvallen

20 januari - Als een van hun laatste handelingen heeft de regering Obama de regio Sirte verwijderd van een lijst oorlogszones waar drone-aanvallen tegen terroristische strijders worden goedgekeurd zonder speciaal rekening te houden met burgerslachtoffers. Afghanistan, Irak en Syrië blijven op die lijst staan. Het gaat om een richtlijn die in 2013 werd uitgevaardigd door president Obama, de zogeheten Presidential Policy Guidance (PPG) voor luchtaanvallen buiten actieve oorlogszones. Buiten die gebieden is vereist dat aanvallen "vrijwel zeker" geen burgers zullen treffen en dat het doel een bedreiging moet zijn voor Amerikanen, dus niet alleen voor Amerikaanse belangen.
Er vanaf gezien of de richtlijn de werkelijkheid dekt, betekent het dat binnen de zones oorlogsrecht geldt (wat inhoudt dat burgerslachtoffers op de koop toe worden genomen, mits de aanval noodzakelijk en proportioneel is) en dat daarbuiten aparte procedures gelden waarbij een andere afweging plaatsvindt.
Bron: The New York Times (Charlie Savage)

VS-personeel in Engeland helpt doelen voor drones te bepalen

30 oktober - Op Britse bases gestationeerd Amerikaans militair personeel speelt volgens de mensenrechtengroep Reprieve een belangrijke rol bij het bepalen van doelen voor drone-aanvallen. Zo werken op de RAF-basis Molesworth in Cambridgeshire inlichtingenanalisten voor het bepalen van doelen voor MQ-9 Reaper drones in Afrika. Deze drones kunnen Hellfire geleide wapens en laser-gerichte GBU 12 Paveway II bommen afvuren. Vorig jaar was er sprake van de komst van een operationele basis voor VS-drones van de luchtmacht op RAF Lakenheath, afhankelijk van Britse toestemming. Op RAF Croughton is een Joint Analysis Centre van de VS gepland. Croughton heeft een direkte kabelverbinding met de Britse afluistercentrale GCHQ in Cheltenham.
Bron: The Guardian (Jamie Doward)
Reprieve: UK bases used for targeting in secret US drone war, documents indicate

Mogelijke rol Burum bij drone-aanvallen Somalië

9 januari - Twee advokaten van Somalische nomaden - slachtoffers die in de buurt waren van een drone-aanval op veronderstelde strijders van de guerrillagroep al-Shabaab - denken dat inlichtingen van het satellietstation in het Friese Burum een belangrijke rol hebben gespeeld bij die aanval, zo meldt de Leeuwarder Courant.
In Burum is het afluisterstation voor satellietverbindingen van de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD gevestigd, dat valt onder de Joint Sigint Cyber Unit (JCSU- vroeger NSO geheten, een samenwerkingsverband van de diensten). Het satellietstation in Burum (ook wel: Station 12) bestaat uit een gedeelte dat eigendom is van Defensie (15 tot 20 schotels) en een kommercieel gedeelte. Dat laatste is van KPN die het verhuurd heeft aan de internationale maritieme telecommaatschappij Inmarsat (acht schotels). Inmarsat heeft dan weer een deel onderverhuurd aan het bedrijf Castor Networks (veertien antennes) dat diensten levert aan mijn- en energiebedrijven, maar ook ngo's.
Twee schotels van defensie zijn al jaren gericht op de regio van Somalië, ook van belang voor de Nederlandse marine, die aktief is bij de NAVO-operatie Ocean Shield tegen piraterij. Onderschepte gegevens van mobiele telefoons (metadata) worden echter ook doorgeleverd aan de VS vanwaaruit ze gebruikt worden voor de doelbepaling van de drone-aanvallen op al-Shabaab.
Bron: Leeuwarder Courant (Maarten Pennewaard, Robert Jan Speerstra)

Ramstein essentieel voor drone-aanvallen VS

22 april - Nieuwe documenten uit juli 2012, die zijn ingezien door Der Spiegel en The Intercept, laten in detail zien dat de Amerikaanse basis Ramstein in Duitsland van cruciaal belang is voor de drone-oorlog van de regering Obama. Ramstein is betrokken bij vrijwel elke drone-aanval in Afrika, Afghanistan/Pakistan en het Midden-Oosten . De belangrijkste reden daarvoor is dat de luchtmachtbasis Creech, ten westen van Las Vegas niet rechtstreeks met drones in bijvoorbeeld Pakistan kan communiceren. Weliswaar wordt de verbinding gelegd via een satelliet, maar vanwege de kromming van de aarde en de afstand is die niet in staat om die twee plaatsen te verbinden. Daar zou een tweede satelliet voor nodig zijn, maar dan levert tijdsverlies op, zodat de drone niet in real time kan worden bestuurd. De enige manier om dit technische probleem op te lossen is de verbinding met de satelliet te laten lopen via glasvezelkabel naar Air and Space Operation Centrer (AOC) in Ramstein en van daaruit via de satelliet naar het operationele terrein.
De documenten laten ook zien dat het mogelijk is drone-aanvallen via geolocatie te laten plaatsvinden op de mobiele telefoons van de doelwitten. De Duitsers (onder andere) verschaffen die nummers aan de VS. Ze dachten (of deden alsof) dat dit op zichzelf niet voldoende zou zijn voor een precisie-aanval. Maar via het systeem Gilgamesh aan de onderkant van een dronevleugel is het mogelijk een telefoonmast voor mobiel verkeer te simuleren en de drone zo te richten op de mobiel.
De betrokkenheid van Duitse diensten kan voor juridische problemen zorgen, omdat sommige van dit soort aanvallen kunnen gezien worden als moordaanslagen. Volgens het Status of Forces Agreement (SOFA) dat de aanwezigheid van VS-militairen in Duitsland regelt, zou de Duitse justitie dan in aktie moeten komen, als de VS dit niet zelf doen.
De VS zouden inmiddels een reserve-mogelijkheid hebben gecreëerd op de Italiaanse basis Sigonella. Daar staat nu een back-up systeem voor Ramstein.
Bronnen: The Intercept (Jeremy Scahill), Spiegel Online (Matthias Bartsch, Maik Baumgärtner e.a.)

Drone-aanvallen van CIA in Pakistan uitgevoerd door luchtmacht

14 april - Het blijkt dat een reguliere eenheid van de Amerikaanse luchtmacht, het 17th Reconnaissance Squadron, verantwoordelijk is voor het vliegen van de drone-aanvallen met Predators door de CIA in Pakistan. Dit valt op te maken uit interviews met dronepiloten in de documentaire 'Drone'. Een van de piloten zegt: "De CIA treedt op als klant, maar de luchtmacht heeft de operaties altijd gevlogen. Het CIA-etiket dient alleen als excuus om geen informatie te hoeven geven."
Op de luchtmachtbasis Creech in de Mojavewoestijn in de buurt van Las Vegas is de 432ste Wing van de Amerikaanse luchtmacht gevestigd, die met vier Predator en Reaper squadrons verkennings- en bombardementsmissies vliegt in Afghanistan. Maar daarnaast is er de meer geheime 732ste Operations Group met eveneens vier drone-squadrons, die allemaal met de CIA te maken hebben. Het 30ste Reconnaissance Squadron vliegt een testprogramma met de RQ-170 Sentinel van de CIA (december 2011 werd er een buitgemaakt door Iran). Het 22ste en 867ste Squadron vliegen met Reaper en het 17e dus met 35 Predators. Al deze squadrons treden wereldwijd op.
Bron: The Guardian (Chris Woods)

Geheime drone-oorlog ook ondersteund vanuit Duitsland

3 april - Vanuit de Amerikaanse basis Ramstein in Rijnland-Palts worden niet alleen zoals tot nu toe aangenomen drone-aanvallen ondersteund in Afrika, maar vindt ook planning plaats van aanvallen in Jemen en Pakistan. Dat melden NDR Panorama en de Süddeutsche Zeitung op basis van dokumenten en het verhaal van een Amerikaanse dronepiloot die klokkenluider is geworden (Brandon Bryant).
Data van drones worden via (ook kommerciële) satellietverbindingen doorgegeven naar Ramstein en vandaar via een transatlantische kabel naar de basis in de VS waar de dronepiloten zijn gestationeerd.
De data kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op gegevens van mobiele telefoons. Via een techniek met de naam Gilgamesh kan de drone de signalen opvangen die zijn bestemd voor de telefoonmasten van een mobiel netwerk. Daarmee kan de lokatie van het mobieltje exakt worden vastgesteld, essentieel voor de doelopsporing.

Daarnaast is er in Ramstein sinds februari 2003 (kort voor de Irakoorlog) een onderdeel dat Distributed Ground System 4 (DGS-4) heet. Dit is een centrum waar live-beelden van drone-aanvallen worden geanalyseerd, gekombineerd met ander soort inlichtingen en verwerkt tot aanwijzingen voor de dronepiloten. Er zijn wereldwijd nog vier van dit soort centra: DGS-1 in Langley, Virginia (hoofdkwartier CIA), DGS-2 op luchtmachtbasis Beale, Californië, DGS-3 in Osan, Zuid-Korea en DGS-5 op Hawaii.
Bronnen: Tagesschau (Volkmar Kabisch), Panorama (R. Bongen, S. Buchen, J. Goetz, V. Kabisch, A. Kempmann)

Afghaanse exit gevaar voor drone-operaties CIA

26 januari - De Amerikaanse inlichtingendiensten maken zich zorgen dat ze hun bases voor drone-aanvallen in Pakistan gaan verliezen als de VS aan het eind van het jaar gedwongen zouden zijn om alle troepen uit Afghanistan terug te trekken. De regering Obama heeft een speciaal team gevormd om varianten voor de drone-operaties te bedenken als die situatie zich voor mocht doen.
In 2011 werd de basis die de CIA in Pakistan zelf hiervoor had al gesloten na een incident, waarbij een medewerker van de CIA, Raymond Davis, enkele Pakistanen had doodgeschoten en nadat bij de raid tegen Bin Laden, een RQ-170 drone was gebruikt voor verkenning.
De nieuwste Reaper drones hebben een bereik van 1750 km. Dat zou voldoende zijn om vanuit de basis Manas in Kirgizië te werken, maar juist deze wordt in juli ontruimd. Staten in de Perzische Golf zijn ook binnen bereik, maar de afstanden zijn volgens woordvoerders te groot om effektief met de drones te kunnen werken. Er lijkt dus geen simpel alternatief voor Afghanistan te zijn.
Bron: The New York Times (David E. Sanger, Eric Schmitt)
UPDATE: 16 februari - De CIA, die voor de inlichtingenkant van drone-aanvallen werkt vanaf  versterkte bases in het oosten van Afghanistan, kan niet zonder bescherming door VS-militairen. Het leger heeft in het verleden wel met drones gewerkt vanuit een vliegbasis in Oezbekistan, maar die is sinds 2005 niet meer beschikbaar. Ook de basis in Kirgizië (Manas) is gebruikt, maar daar gaan de Amerikanen ook weg. De chef van de special forces van CENTCOM (Midden-Oosten en Centraal-Azië) heeft afgelopen maand Tadzjikistan bezocht om te praten over militaire samenwerking, mogelijk ook over drones. En verder komt binnenkort mogelijk de Predator-C (de Avenger) beschikbaar. Omdat die met een straalmotor sneller vliegt, zou dat een deel van het probleem kunnen oplossen. Tot nu toe zijn er door General Atomics vier prototypes gebouwd.
Bron: Los Angeles Times (Ken Dilanian, David S. Cloud)

Steeds meer Brits dronegebruik in Afghanistan

6 september - Vorig jaar heeft het Britse leger in Afghanistan bijna zeven keer zoveel raketten afgevuurd met onbemande drones als vijf jaar eerder. In 2012 vlogen de Britse drones 892 missies boven Afghanistan, waarbij in 92 gevallen projektielen werden afgevuurd. In 2008 vloog de onbemande Reaper drone 296 missies, waarbij slechts 14 keer raketten werden verschoten. De Reapers zijn uitgerust met lasergeleide Hellfire raketten.
Bron: AFP