De vliegbases van de Russische bommenwerpers

24 juli - De Tagesspiegel geeft een uitgebreid overzicht van de Russische steunpunten voor bommenwerpers. In de loop van de oorlog zijn de vliegtuigen ook af en toe verplaatst. De strategische luchtmacht is bedoeld om over lange afstand achter het front doelen te treffen, de vijandelijke troepen te dwingen zich te verplaatsen en ook voor verkenningen.

Rusland beschikt in totaal over 245 militaire vliegvelden, waarvan er momenteel 70 aktief zijn. 40 daarvan worden gebruikt voor deze oorlog, waarvan er slechts acht geschikt zijn voor strategische bommenwerpers. Die hebben een startbaan van 3,5 km nodig en een speciaal hoger platform voor de piloten om in te stappen.

De vliegbases die het dichtst bij de frontlijn liggen, Engels 2, Schaikowka (bij de grens met Belarus) en Olenya, zijn in 2022 gebruikt. Engels 2 was tot december het belangrijkst, maar na een Oekraïense aanval werden de meeste bommenwerpers vandaar verplaatst naar Olenya dat verder weg ligt. Aan het begin van het Oekraïense tegenoffensief is ook de vliegbasis Mozdok (ten noorden van de grens met Georgië) geactiveerd. Deze ligt dichterbij het oorlogsgebied, waardoor meer munitie kan worden meegenomen en de Oekraïense luchtafweer zou meer moeite hebben met aanvallen vanuit het zuidoosten.

Volgens de Military Balance van 2023 zou de Russische luchtmacht beschikken over 60 lange-afstand-bommenwerpers van het type Tu-95MS (NAVO: Bear H), 16 Tu-160 (Blackjack) en 66 Tu-22M-3 (Backfire C). Ze zijn allemaal ook nukleair in te zetten.

Bron: Tagesspiegel (Yulia Valova) 

Rusland houdt oefening van strategische kernmacht (UPDATE)

9 december - Het Russische leger heeft vandaag een oefening gehouden van de strategische strijdkrachten. Daarbij vond volgens het ministerie van defensie onder meer een proeflancering vanuit een ondergedoken positie plaats van een RSM-54 Sineva intercontinentale ballistische raket (NAVO: SS-N-23A) met de nukleaire onderzeeër K-18 Karelia in de Barentszzee.
Daarnaast werd ook vanaf de kosmodroom Plesetsk in de oblast Archangelsk in het noordwesten van Rusland een intercontinentale ballistische raket RS-24 Yars (SS-29) gelanceerd.
Als derde onderdeel van de nukleaire triade schoten strategische bommenwerpers Tu-160 en Tu-95MS, die opstegen vanaf de vliegvelden Engels en Ukrainka, kruisraketten af op oefendoelen in de testgebieden Kura en Pemboi. Daarbij ging het om conventionele versies van de Kh-55 en Kh-101 subsonische strategische kruisraketten. De konventionele versie Kh-555 is ook in Syrië ingezet.
Bronnen: Associated Press, Tass, Newsweek (Tom O'Connor)
UPDATE: 12 december - Vandaag heeft de Russische onderzeeër K-551 Vladimir Monomakh van de Pacifische Vloot als slot van de oefening vier Bulava intercontinentale raketten afgevuurd vanaf een positie onder de zeespiegel in de Zee van Ochotsk. Het doelgebied van deze vorm van snelvuur lag in het Chiza schietterrein in de regio Archangelsk. Dergelijke nukleaire onderzeeërs van de Borei-klasse kunnen elk 16 Bulava raketten meenemen. In 2018 vuurde een van hetzelfde type ook al vier Bulava's af.
Bron: Associated Press (Vladimir Isachenkov)

Russische marine hield grote oefening in de Zwarte Zee

9 januari - Rusland hield tijdens de gespannen situatie tussen de VS en Iran een week na de aanslag op Iraanse generaal Soleimani een grote marine-oefening in de Zwarte Zee, waaraan meer dan 30 oorlogsschepen (van de Zwarte Zeevloot en de Noordelijke Vloot) en 39 stuks vliegend materieel, waaronder meerdere strategische bommenwerpers Tu-95 deelnamen.
MiG-31 jachtbommenwerpers schoten Kinzhal hypersonische geleide wapens af op landdoelen. Marineschepen vuurden een aantal Kalibr kruisraketten af. President Putin himself inspecteerde de oefening vanaf de kruiser Maarschalk Ustinov van de Noordelijke Vloot, die eerder was ingezet in de oostelijke Middellandse Zee bij de oorlog in Syrië.
Bron: Associated Press
ZIE OOK: Indian Punchline 27 januari, Russia stood by Iran in showdown with US

Russische vliegbasis in Syrië uitgebreid

2 oktober - Vier jaar na het begin van de Russische militaire interventie in Syrië is bekend gemaakt dat de vliegbasis in Khmeimim (provincie Latakia) zal worden uitgebreid en vernieuwd. De tweede startbaan wordt opnieuw aangelegd zodat meer vliegtuigen kunnen worden bediend. De commandant van het gemengde Russische luchtmachtregiment dat hier gestationeerd is legt uit dat de vliegbasis al geschikt is voor bommenwerpers die geleide wapens afvuren. Vreoger moesten de strategische bommenwerpers Tu-95MS en Tu-160 om hun kruisraketten af te schieten vliegen vanaf de bases Mozdok en Olenya in Rusland zelf met eventueel bijtanken in de lucht.
Er zijn ook nieuwe hangars gebouwd om de Su-35 jachtvliegtuigen en de Su-34 bommenwerpers te beschermen tegen drone-aanvallen.
Momenteel heeft de Russische luchtmacht rond 30 stuks vliegend materieel op Khmeimim waaronder Su-35S, Su-34, Su-24 en helikopters Mi-35 en Mi-8, ongeveer hetzelfde aantal als in 2015.
Bron: Al-Monitor (Anton Marsadov)

Zuid-Korea vuurt waarschuwingsschoten af op Russische vliegtuigen

23 juli - De luchtmacht van Zuid-Korea (F-15s en F-16s waren opgestegen) heeft een salvo waarschuwingsschoten afgevuurd op een Russisch A-50 radarvliegtuig (AWACS) dat volgens Zuid-Korea bij de oostkust hun luchtruim binnen was gegaan. Drie militaire vliegtuigen van de Russische luchtmacht - twee Tu-95MS en  de A-50 - voerden op dat moment een patrouille uit. Rusland ontkent dat het Zuid-Koreaanse luchtruim is geschonden. Volgens een expert zou het om een navigatiefout kunnen gaan.
Ook Japan heeft tegen het Russische optreden geprotesteerd, maar ook tegen de waarschuwingsschoten van de Koreanen, omdat Japan het betreffende gebied (boven de Dokdo/Takeshima eilanden) als zijn eigen luchtruim beschouwt.
De patrouille was in feite een gezamenlijk Chinees-Russische boven de Zee van Japan en de Oost-Chinese Zee met strategische bommenwerpers (een primeur). De Chinese bijdrage bestond uit twee Xian H-6 bommenwerpers.
In de berichtgeving bestaat enige verwarring of het nu ging om het nationale luchtruim of over de (grotere) luchtverdedigingsidentifikatiezone (K-ADIZ). De laatste is zoals gebruikelijk door Zuid-Korea eenzijdig afgekondigd en overlapt met die van andere landen.
Bronnen: Associated Press (Hyung-Jin Kim), Russia Today

Gebruik van Iskander in Syrië bevestigd

17 december - Het gebruik van de nieuwe 9K720 Iskander-M mobiele ballistische raket (NAVO: SS-26) voor de korte afstand in de Syrische burgeroorlog is bevestigd door de Russische vicepremier Borisov. Hij noemde ook de inzet van Tornado-G en Smerch multipele raketartilleriesystemen.
De supersonische Iskander heeft een bereik van 500 km en is de opvolger van de Scud en de Tocha-U. De raket kan ook nukleair worden geladen.
In Syrië zijn ook Tu-160 strategische bommenwerpers, Tu-22M3 en Tu-95 bommenwerpers voor het eerst gebruikt alsmede op schepen gestationeerde MiG-29K jachtvliegtuigen en Ka-52K helikopters.
Bron: Defence Blog

Britse en Franse luchtmacht begroeten Russische nucleaire bommenwerpers

21 september - Engeland en Frankrijk hebben jachtvliegtuigen de lucht in gestuurd, omdat twee Russische Tu-160 nucleaire bommenwerpers in de buurt van Schotland kwamen. De Tu-160s gingen het Britse luchtruim niet binnen.
De militaire radarsystemen hadden gisteren een ongebruikelijk groot aantal nucleaire bommenwerpers zien opstijgen vanaf bases in het oosten van Rusland. Die werden gevolgd terwijl ze over Scandinavië naar de Noordzee vlogen. Het ging om drie Tu-160 supersonische bommenwerpers en drie Tu-95 propellervliegtuigen samen met tankvliegtuigen. Uiteindelijk werden alleen twee Tu-160s onderschept, waarna ze hun koers wijzigden. Dat ook Franse vliegtuigen hierbij waren betrokken maakt het incident volgens Business Insider uitzonderlijk.
Reuters meldde onlangs dat op Europese NAVO-vliegvelden rond 60 vliegtuigen gereed staan om het luchtruim van de NAVO-landen te verdedigen (Quick Reaction Alert - QRA).
Bron: Business Insider (Alex Lockie), Reuters (Robin Emmott)

Russische strategische bommenwerpers duiken op bij Alaska

16 augustus - In het kader van een oefening van de Russische luchtmacht zijn twee strategische bommenwerpers Tu-160 met nukleaire kapaciteit naar het meest oostelijke puntje van Rusland, het schiereiland Chukotka bij Alaska gevlogen. Dit is een vlucht van 7000 km vanaf hun thuisbasis bij Saratov in het zuidwesten van Rusland. Het was de eerste keer dat bommenwerpers naar Chukotka vlogen. Alaska ligt aan de overkant van de Beringstraat. Aan de oefening namen ook Tu-95 strategische bommenwerpers en tankvliegtuigen deel.
De Tu-95 Bear en de Tu-160 Blackjack zijn verschijningen uit de Koude Oorlog, maar de Tu-160 wordt vervangen door een gemoderniseerde versie. In april en mei werden twee Tu-95s door Amerikaanse F-22s en Canadese CF-18s onderschept bij Alaska.
Bronnen: Associated Press, The Cipher Brief (Kathleen Hicks)

Strategische VS-bommenwerpers boven Korea, Russische op West-Papua

6 december - De VS hebben vandaag twee supersonische strategische B-1B bommenwerpers bij de oefening Vigilant Ace laten vliegen. Luchtaanvallen van een B-1B uit Guam op een militair terrein in het oosten van Zuid-Korea werden tijdens de oefening met Amerikaanse en Zuid-Koreaanse gevechtsvliegtuigen gesimuleerd.
De Russische luchtmacht heeft op zijn beurt voor het eerst twee Tupolev Tu-95 MS (Bear - de oorspronkelijke versie vloog voor het eerst in 1952) strategische bommenwerpers van Amur in Siberië naar de Frans Kaisiepo Airport in Biak op West-Papua gestuurd. Boven de Stille Oceaan werden ze bijgetankt door Ilyushin Il-78s. De bommenwerpers werden ondersteund door twee Il-76MD transportvliegtuigen die een dag eerder op Biak waren aangekomen. Het Russische militair personeel (110 inklusief de bemanning van de bommenwerpers) zou tot tot 9 december in Biak blijven.
De Tu-95MS kan worden uitgerust met kruisraketten en is daarmee ingezet tijdens de Russische kampanje in Syrië.
En de Chinezen maakten deze week bekend dat ze met hun luchtmacht oefeningen hadden gevlogen "op routes en in regio's waar nog nooit was gevlogen" boven de Gele Zee en de Oostelijke Zee. Een luchtvloot had een gezamenlijke oefening doorgevoerd met raketverdedigingseenheden. Dit wordt gezien als een signaal aan president Trump dat China Noord-Korea te hulp zal schieten in het geval van een Amerikaanse aanval.
Bronnen: Associated Press (Kim Tong-Hyung), Reuters (Soyoung Kim, Heekyong Yang), Defense News (Mike Yeo), Fortune (Chris Morris)
AANVULLING: De B-1s zijn sinds 2015 onderdeel van Global Strike Command van de VS.

Russische nukleaire bommenwerpers bij Noord-Korea

24 augustus - Russische nukleaire strategische bommenwerpers Tupolev-95MS (NAVO-aanduiding: 'Bear') hebben rond Korea gevlogen tijdens de militaire oefeningen van de VS en Zuid-Korea aldaar. De vlucht van de Russische luchtmacht, waaraan ook Sukhoi-35S jachtvliegtuigen en A-50 radarvliegtuigen (Russische AWACS) meededen, was van te voren aangekondigd.
De jaarlijkse simulatie-oefening van Zuid-Korea en de VS Ulchi Freedom Guardian, waaraan 50.000 Zuid-Koreaanse en 17.500 Amerikaanse troepen deelnemen, speelt een oorlog met Noord-Korea na en is gebaseerd op Operational Plan (OPLAN) 5015 dat een scenario bevat voor een pre-emptieve 'onthoofding' van de Noord-Koreaanse leiding. De oefening duurt tot 31 augustus.
Bronnen: Reuters (Andrew Osborn), The Korea Herald (Yeo Jun-suk)

Russische bommenwerpers oefenen in Tadzjikistan

30 maart - Russische lange-afstands-bommenwerpers van het type Tu-95 en Tu-22M3 hebben tijdens een vierdaagse oefening operaties uitgevoerd om een "terroristisch kamp" in de bergen van Tadzjikistan aan te vallen. Tadzjikistan is een buurland van Afghanistan waar een Russische basis is gevestigd. Het Russische en Tadzjiekse leger hebben eerder samen geoefend, maar toen waren de bommenwerpers niet erbij betrokken. Associated Press denkt dat het te maken heeft met de verslechterende veiligheidssituatie in Afghanistan.
Bron: Associated Press

NORAD geactiveerd toen Russische bommenwerpers rond Japan vlogen

25 januari - Toen twee Russische Tu-95 Bear strategische bommenwerpers (nuclear capable) gisteren een rondje maakten om Japan gingen Japanse gevechtsvliegtuigen de lucht in. Maar NORAD (North American Aerospace Defense Command), het gezamenlijke waarschuwingssysteem van Canada en de VS. verhoogde ook zijn paraatheid. In de praktijk betekende het dat de Amerikaanse luchtmacht een extra tankerbemanning activeerde om zo nodig de Japanse vliegtuigen bij te kunnen tanken.
De Russische vliegtuigen bleven in het internationale luchtruim. Een derde Tu-95 steeg net als de twee andere op vanaf een basis bij Anadyr in het oosten van Siberië. Deze diende als een verbindingsrelay voor de twee collega's. Alle drie keerden teug naar de oostelijke vliegbasis Ukrainka, 1600 km van Japan. Drie tankvliegtuigen IL-78 maakten ook deel uit van de vlucht, evenals twee radarvliegtuigen Beriev A-50 AWACS.
Bron: Military.com (Lucas Tomlinson)

Rusland kijkt naar bouw vliegbasis bij Syrisch-Turkse grens

21 januari - VS-bronnen van CNN zeggen dat ze gezien hebben dat een beperkt aantal Russische militairen een vliegveld bij Qamishli aan het verkennen zijn, mogelijk met het doel om de mogelijkheden van toekomstig gebruik vast te stellen. Het vliegveld ligt in de buurt van door Koerden gekontroleerd gebied in het noordoosten van Syrië.
Los daarvan doet AP verslag van een bezoek aan de Russische vloot in het oostelijk deel van de Middellandse Zee. Het vlaggeschip is de geleide-wapen-kruiser Varyag van de Pacifische Vloot en daarnaast is aanwezig de destroyer voor onderzeebootbestrijding Vice-Admiral Kulakov van de basis Sevoromosk op het schiereiland Kola. De kruiser is net zoals de kruiser Moskva die het schip heeft afgelost uitgerust met Fort luchtverdedigingsraketten voor de lange afstand, vergelijkbaar met het landsysteem S-300. De kruiser blijft dicht onder de kust om de Russische gevechtsvliegtuigen te beschermen.
Bronnen: CNN (Jamie Crawford), Associated Press (Vladimir Isachenkov)
UPDATE: 25 januari - Ook Rusland ontkent nu (net als de VS) een nieuwe basis op te zetten in Qamishli. De Russische luchtmacht vliegt vanuit de basis Hemeimeen in de kustprovincie Latakia. Ze voeren de laatste dagen tussen de zeventig en 100 missies per dag uit ter ondersteuning van het offensief van het Syrische leger tegen de rebellen. Lange-afstands-bommenwerpers Tu-22M3 vanaf Russisch grondgebied hebben de laatste drie dagen ook 18 operaties in Syrië uitgevoerd bij Deir el-Zour.
Bron: Associated Press (Vladimir Isachenkov)
26 januari -  Janes's Defence Weekly meldt dat de Tu-22M3s (Backfire) tussen 22 en 24 januari mogelijk hebben gevlogen vanaf de vliegbasis Mozdok in Zuid-Ossetië, die eerder in beeld was als steunpunt voor de operatie in Syrië. Beelden van een niet nader geïdentificeerde basis, die zijn verspreid door het Russische ministerie van defensie, laten acht van deze toestellen zien.
De vorige keer dat deze bommenwerpers aktief waren in Syrië was van 17 tot 20 november. Toen namen ook Tu-95MS en Tu-160 deel, die kruisraketten afvuurden. De bommen die de Tu-22M3s afwierpen waren ongericht.
De operaties deze keer waren gericht tegen een groot grondoffensief van ISIS (2000 strijders met pantservoertuigen).
Bron: Jane's Defence Weekly (Tim Ripley, Jermie Binnie)

VS vragen Vietnam te stoppen met steun aan Russische bommenwerpers

11 maart - De VS hebben Vietnam gevraagd op te houden met gastvrijheid te verlenen aan Russische tankvliegtuigen, die vanaf de Vietnamese basis Can Ranh hun nucleaire strategische bommenwerpers in de lucht houden. Begin januari maakte het Russische ministerie van defensie bekend dat in 2014 Il-78 tankvliegtuigen vanaf Cam Ranh de TU-95 Bear bommenwerpers hadden bijgetankt. De Bears duiken sinds enige tijd regelmatig op rond het eiland Guam in de Stille Oceaan, waar de VS militaire bases hebben.
Cam Ranh is een VS-basis uit de tijd van de Vietnamoorlog en huisvest nu ook drie onderzeeërs die Vietnam van Rusland heeft gekocht om zich in de Zuid-Chinese Zee China van het lijf te houden. Volgens jaar komen er nog twee bij.
Overigens hebben de laatste jaren ook schepen van de VS-marine de basis bezocht voor reparaties.
Bron: Reuters (David Brunnstrom)

Twee Russische tankvliegtuigen duiken op in Egypte3

3 november - Een foto van 29 oktober op de website The Aviationist laat twee Russische Il-78M Midas militaire tankvliegtuigen zien op het internationale vliegveld van Caïro. Het is mogelijk dat ze daar waren ter ondersteuning van de intensieve lange-afstand-patrouilles die de Russische luchtmacht op 30 en 31 oktober uitvoerden boven het Europese continent. Ze zouden dan Tu-95 Bear strategische bommenwerpers hebben ondersteund die de patrouilles uitvoerden. Het zou volgens The Aviationist ook kunnen dat de Russen intensiever gaan vliegen boven de Middellandse Zee. Het is verder onduidelijk of de tankvliegtuigen zijn binnengevlogen via de Straat van Gibraltar of over Iran, Irak en Syrië. De website spekuleert dat Iran wat zenuwachtig zou worden van de zware bommenwerpers, maar tankvliegtuigen wel wil toestaan.
Bron: The Aviationist (David Cenciotti)

Russische strategische bommenwerpers vaker in luchtruim VS

7 augustus - De afgelopen tien dagen zijn er zeker 16 keer Russische militaire vliegtuigen gesignaleerd in het noordwestelijke luchtruim van de VS, vooral in de Alaskan air defense identification zone, die zich uitstrekt over de Aleoeten en Alaska. Het gaat om een kombinatie van Tu-95 Bear H zware bommenwerpers en Tu-142 Bear F maritieme verkenningsvliegtuigen. In één geval was er sprake van een IL-20 spionagevliegtuig.
Het luchtverdedigingscommando NORAD (VS en Canada) beschouwt de aktiviteiten wel als routine-oefeningen en training, maar de intensiteit is hoger dan gebruikelijk.
Bron: The Washington Free Beacon (Bill Gertz)

Ook de Russische Bears komen een kijkje nemen boven Korea

20 maart - Twee Russische strategische bommenwerpers Tu-95 Bear-H voerden vorige week een trainingsvlucht uit in de buurt van Zuid-Korea en het Japanse eiland Okinawa waar grote Amerikaanse bases zijn gevestigd. Het was voor de vierde keer sinds juni 2012 dat ze een kijkje kwamen nemen in het Pacifisch gebied. De Bears zijn nuclear-capable (kruisraketten). In de regio zijn momenteel grootschalige oorlogsoefeningen aan de gang van het Westen. De Bears kwamen van een basis in het oosten van Siberië. Japan zegt dat zijn luchtmacht ze op 15 maart onderschepte.
Eerdere Bear-waarnemingen waren op 12 februari (Guam) en vorig jaar juli (kust van Californië) en juni (Alaska). Guam werd op 8 en 15 maart ook door de USAF gebruikt bij de vluchten van B-52 bommenwerpers.
Bron: The Washington Times (Bill Gertz)
UPDATE: Op 22 maart verschenen Russische Bears volgens Defensie ook in het Nederlandse luchtruim. Twee toestellen werden gesignaleerd door gevechtsleiders van Air Operations Control Station Nieuw Milligen. In het kader van het permanent Quick Reaction Alert (QRA) stegen Nederlandse F-16s op om te onderscheppen. De vorige onderschepping in Nederland dateerde van 11 september (!) 2012.