Rusland houdt oefening van strategische kernmacht (UPDATE)

9 december - Het Russische leger heeft vandaag een oefening gehouden van de strategische strijdkrachten. Daarbij vond volgens het ministerie van defensie onder meer een proeflancering vanuit een ondergedoken positie plaats van een RSM-54 Sineva intercontinentale ballistische raket (NAVO: SS-N-23A) met de nukleaire onderzeeër K-18 Karelia in de Barentszzee.
Daarnaast werd ook vanaf de kosmodroom Plesetsk in de oblast Archangelsk in het noordwesten van Rusland een intercontinentale ballistische raket RS-24 Yars (SS-29) gelanceerd.
Als derde onderdeel van de nukleaire triade schoten strategische bommenwerpers Tu-160 en Tu-95MS, die opstegen vanaf de vliegvelden Engels en Ukrainka, kruisraketten af op oefendoelen in de testgebieden Kura en Pemboi. Daarbij ging het om conventionele versies van de Kh-55 en Kh-101 subsonische strategische kruisraketten. De konventionele versie Kh-555 is ook in Syrië ingezet.
Bronnen: Associated Press, Tass, Newsweek (Tom O'Connor)
UPDATE: 12 december - Vandaag heeft de Russische onderzeeër K-551 Vladimir Monomakh van de Pacifische Vloot als slot van de oefening vier Bulava intercontinentale raketten afgevuurd vanaf een positie onder de zeespiegel in de Zee van Ochotsk. Het doelgebied van deze vorm van snelvuur lag in het Chiza schietterrein in de regio Archangelsk. Dergelijke nukleaire onderzeeërs van de Borei-klasse kunnen elk 16 Bulava raketten meenemen. In 2018 vuurde een van hetzelfde type ook al vier Bulava's af.
Bron: Associated Press (Vladimir Isachenkov)

Rusland moderniseert mogelijk kernwapendepot in Kaliningrad

9 juli - Defense One bericht over de modernisering sinds half 2016 van een Russisch munitiedepot in de enklave Kaliningrad dat mogelijk geschikt is voor de opslag van kernwapens. Het artikel is deels gebaseerd op een publikatie vorige maand van de Federation of American Scientists (FAS) van de hand van Hans M. Kristensen. Op satellietbeelden is de gerenoveerde bunker bij Kulikovo te zien. Het is onduidelijk of het depot ook werkelijk kernwapens bevat. De officieel bekend gemaakte Russische politiek is om alle taktische kernwapens te koncentreren in centrale opslag. Kristensen veronderstelt dat het depot in Kulikovo een voorwaartse opslagbunker is, die in tijden van krisis kan worden voorzien van kernwapens.
Voor zover bekend is dit het enige kernwapendepot in de regio Kaliningrad. Het kan bestemd zijn voor de nukleaire bommenwerpers (dual-capable) op de vliegbasis Chkalovsk (8 km afstand), de kustartillerie in Donskoye (27 km), die onlangs het P-800 Bastion systeem in gebruik heeft genomen met volgens de VS dual-capable raketten (SS-N-26), de basis van de Baltische Vloot in Baltiysk (35 km) met nukleaire onderzeeërs en oppervlakteschepen en de 152ste Detachement Missile Brigade in Chernyakovsk (96 km) met de SS-26 Iskander. Volgens de VS zouden verder ook de luchtafweerraketten S-300 en S-400 in de enclave dual-capable zijn.
De Russische troepensterkte in Kaliningrad zou volgens de vroegere commandant van US Army Europe generaal Hodges tussen 2014 en 2020 toenemen van 9000 tot 14.611 (wel erg gedetailleerd!).
Bronnen: Defense One (Patrick Tucker), FAS (Hans M. Kristensen)

VS zetten NAVO onder druk over Russische kruisraket

9 december - Der Spiegel bericht dat Washington op een vergadering van de Nuclear Planning Group (NPG) van de NAVO vier weken geleden de druk heeft opgevoerd voor een antwoord op nieuwe door Rusland ontwikkelde nucleaire kruisraketten voor de middellange afstand op land, de SSC-8 (NAVO-naam) oftewel de Novator 9M729.
De VS zeggen dat zij op grond van satellietbeelden hebben gekonstateerd dat minstens twee operationele eenheden met de nieuwe kruisraket zijn uitgerust. Dit zou een zware klap betekenen voor het INF-verdrag, het verdrag van Reagan en Gorbatsjov 30 jaar geleden dat een einde maakte aan de aanwezigheid van middellange-afstandsraketten met een bereik groter dan 500 km in Europa.
Het ontwikkelen of testen van dit soort wapens is op zich niet verboden volgens het verdrag, maar opstellen en het maken van een testvlucht wel.
Eventuele tegenmaatregelen volgens een binnen de NAVO cirkulerend non-paper zouden kunnen inhouden: grotere paraatheid, meer bezoeken van nukleaire B-2 bommenwerpers van de VS aan Europa, een modernisering van het raketschild van de NAVO of - het meest verregaand - opstellen van nieuwe VS-raketten voor de middellange afstand in Europa. Dat laatste zou een nieuwe wapenwedloop betekenen.
Het schijnt dat de 9M729 erg lijkt op een maritieme kruisraket van de Russische marine. Dat relativeert  de konfrontatie enigszins. Experts merken op dat beide kanten inmiddels beschikken over vanaf zee en in de lucht te lanceren geleide wapens met een INF-bereik.
Bronnen: Spiegel Online (Matthias Gebauer, Christoph Schult, Klaus Wiegrefe), Deutsche Welle (Chase Winter)

Rusland houdt grote nukleaire oefening

3 oktober - Het Russische ministerie van defensie heeft vandaag bekend gemaakt dat een grote oefening wordt gehouden met interkontinentale raketten (in totaal 60 Topol, Topol-M en Yars). Al deze ICBMs zijn mobiel en gemonteerd op zware trucks, ze zijn lastig te detekteren. Het oefengebied strekt zich uit vanaf de regio Tver ten noordwesten van Moskou tot aan Irkoetsk in het oosten van Siberië.
Bron: Associated Press

Rusland zal waarschijnlijk nucleaire raketten in Kaliningrad plaatsen

23 juni - Een Russische expert en adviseur van het ministerie van defensie die is geraadpleegd door Reuters, Mikhail Barabanov, zegt dat Rusland waarschijnlijk rond 2019 Iskander-M geleide wapens, die geschikt zijn voor nucleaire inzet, zal plaatsen in Kaliningrad als antwoord op het Europese raketschild van de VS. Westerse experts denken dat dit al langer gepland is. Moskou zou met deze stap wachten totdat in 2018 een anti-raketbasis in Polen wordt geopend.
De Iskander (NAVO-naam SS-26), een opvolger van de Scud, heeft een bereik van 500 km en kan zowel conventioneel als nucleair worden ingezet. De kernkoppen zouden vooralsnog elders in Rusland worden opgeslagen. Het wapensysteem is twee keer voor oefeningen in Kaliningrad geweest. De raket zal mogelijk ook op de Krim worden gestationeerd, hoewel de kruisraketten van de onderzeeërs van de Zwarte Zeevloot voorlopig voldoende worden geacht.
Inmiddels heeft de voorzitter van het Militaire Comitë van de NAVO, de Tsjechische generaal Petr Pavel, verklaard, dat er geen sprake is van een onmiddellijke dreiging van Rusland tegen de Baltische staten of Oost-Europa. Hij zei dat de vier bataljons die de NAVO naar het oosten gaat sturen eerder een politieke dan een militaire afschrikking vormen. "Het is niet het doel van de NAVO een militaire dam op te werpen tegen grootschalige Russische agressie, omdat een dergelijke agressie niet op de agenda staat en er geen op inlichtingen gebaseerde beoordeling is die suggereert dat zoiets gaat plaatsvinden," aldus Pavel.
Bronnen: Reuters (Andrew Osborn), Reuters (Robert Muller)

Russische taktische kernwapens

22 februari - The National Interest wijdt een artikel aan het Russische taktische kernwapenarsenaal. Binnen de NAVO is hier toenemende aandacht voor vooral in verband met scenario's over een regionale oorlog tussen de NAVO en Rusland in de Baltische regio.
In tegenstelling tot de Sovjet-Unie heeft Rusland (net zoals de NAVO) geen no-first use politiek voor nukleaire wapens. Tijdens de periode van verwaarlozing van het Russische leger werd het belang van de taktische kernwapens die er nog steeds waren zelfs weer groter. Inmiddels is de militaire strategie weer enigszins genuanceerd in de zin dat nu geldt dat Rusland kernwapens zal gebruiken in situaties "die het voortbestaan van de staat bedreigen". In het geval van een tegenoffensief van de NAVO in de Baltische regio, waarbij de NAVO ook doelen in Rusland zelf zou aanvallen in combinatie met de nauwelijks verholen ambitie van belangrijke NAVO-landen voor regime-change in Rusland, zou in Russische ogen die situatie zich wel eens kunnen voordoen.
De schattingen over het aantal taktische kernwapens aan Russische kant variëren nogal, van 4000 (Congressional Research Service) tot 1040 (Royal United Services Institute). De laatste schatting telt er 128-210 bij de landmacht, 330 bij de marine en 334 bij de luchtmacht. Daarnaast zou de luchafweer er nog 68-166 hebben voor een aantal types luchtdooelraketten.
Maar een rapport van de Federation of American Scientists zegt dat geen van deze wapens staan opgesteld. Ze staan allemaal in een centraal depot waar ook nog duizenden verouderde kernwapens wachten op ontmanteling.
Bron: The National Interest (Dave Majumdar)

Moskou vormt nieuwe divisies op de westelijke flank

13 januari - De Russische minister van defensie Shoygu heeft plannen aangekondigd om drie nieuwe divisies te vormen in het westelijke militaire distrikt.
Het blog Window on Eurasia wijst er op dat Rusland momenteel maar drie divisies in de landmacht heeft: de Taman, de Kantemir en de veldartilleriedivisie in het Verre Oosten. Als resultaat van een eerdere legerhervoming in 2009 bestaan de overige onderdelen uit zelfstandige brigades, op basis van de veronderstelling dat in de lokale, hybride oorlogen (zoals in de Oekraïne) brigades effektiever zijn dan de loggere divisies.
Maar als de mogelijkheid van een grootschalige oorlog met het Westen onder ogen moet worden gezien, zijn divisies, met hun talrijke specialismes op het hogere echelon, beter geëigend.
Dit zal echter op korte termijn problemen opleveren omdat het aantal extra militairen dat de nieuwe divisies moeten tellen, betekent dat net zoals vroeger een beroep moet worden gedaan op reservisten. En dat zal weer ten koste gaan van de paraatheid.
Shoigu heeft ook aangekondigd dat in 2016 vijf nieuwe nukleaire raketregimenten in aktieve dienst zullen komen.
Bronnen: Reuters (Maria Kiselyova, Polina Devitt), Window on Eurasia (Paul Goble)

Rusland oefent de nukleaire triade

4 november - Sinds 28 oktober heeft Moskou alle drie onderdelen van zijn strategische kernmacht, de zogenaamde nukleaire triade, getest. Op 1 november maakte het ministerie van defensie bekend dat het een test met een intercontinentale strategische raket RS-12M Topol had uitgevoerd vanaf de militaire basis Cosmodrome Plesetsk. Het doel op het schiereiland Kamtsjatka werd geraakt, een afstand van 6500 km.
Op 29 oktober vuurde de strategische nukleaire onderzeeër Yuri Dolgoruky in de Barentszzee vanonder de zeespiegel een Bulava ballistische raket af, de eerste test van dit wapen onder gevechtsomstandigheden. Het derde onderdeel van de triade zijn de strategische bommenwerpers, die de laatste tijd een aantal lange-afstandsvluchten hebben gemaakt langs de randen van het NAVO-gebied.
Bron: Jane's Defence Weekly (Bruce Jones, Peter Felstead)

Deze maand grote oefening Russische kernmacht

3 september- Deze maand zullen de Russische strategische nukleaire strijdkrachten een grote oefening houden met meer dan 4000 soldaten. De oefening vindt plaats in Altai in Centraal-Azië en wordt gekombineerd met de inzet van 400 technische onderdelen en omvangrijke luchtstrijdkrachten.
MiG-31 onderscheppingsjagers en Su-24MR verkenningsvliegtuigen nemen deel. Eerder dit jaar is al geoefend met de taktische kernmacht.
Bron: Reuters (Mark Trevelyan)

Russische strategische bommenwerpers duiken op in Venezuela

28 oktober - Twee Russische strategische bommenwerpers voor de lange afstand zijn als onderdeel van een militaire oefening naar Venezuela gevlogen. De twee Tupolev Tu-160 waren opgestegen van de luchtmachtbasis Engels bij Saratov. De bommenwerpers kunnen nukleaire kruisraketten meenemen. Ze vlogen meer dan 10.000 km in 13 uur en landden op het vliegveld Maiquetia bij Caracas. In 2008 hadden ze dit ook al een keer vertoond. Er waren toen tevens marine-oefeningen in de Caribische Zee om de opkomst van Rusland als militaire mogendheid kracht bij te zetten.
Bron: Associated Press
UPDATE: 31 oktober - De Tupolevs zijn vandaag via het Caribisch gebied aangekomen in Nicaragua.