Spionagevliegtuig VS vliegt voor de Chinese kust

10 december - Een U-2A Dragon Lady spionagevliegtuig van de US Air Force vloog vandaag binnen de Oost-Chinese Air Defense Identification Zone (ADIZ) van Peking op minder dan 95 km van de Chinese oostkust. De U-2 was vertrokken van Seoel in Zuid-Korea, maakte een sortie boven de Straat van Taiwan en draaide om bij de Oost-Chinese provincie Fujian op een afstand van 130 km van de noordwestelijke kust van Taiwan. Sinds oktober was een Amerikaans militair vliegtuig niet zo dicht bij de Straat van Taiwan geweest. In augustus vloog een U-2 in een no-fly-zone waar het Chinese leger met schietoefeningen bezig was. Op 17 november vlogen twee B1-B bommenwerpers van de VS vanaf Guam ook in de ADIZ van de Oost-Chinese Zee, waarna onderscheppingsjagers opstegen. Er waren toen Chinese marine-oefeningen gaande.
De ADIZ-gebieden die de verschillende landen aanhouden en waarin vliegtuigen worden geacht zich te melden zijn niet internationaal geregeld. Chinese vliegtuigen komen ook regelmatig in het luchtruim van Taiwan dat zij als hun eigen terrein beschouwen.
* Gegevens op basis van de Chinese denktank South China Probing Initiative en de luchtvaart tracker Aircraft Spots
Bronnen: Newsweek (John Feng), South China Morning Post (Kristin Huang)

Chinees plan voor identificatiezone in Zuid-Chinese Zee

31 mei - Volgens een anonieme bron van de South China Morning Post bij het Chinese Volksbevrijdingsleger is China van plan binnenkort een Air Defence Identification Zone (ADIZ) in te stellen in de Zuid-Chinese Zee. De voorgestelde zone omvat de Pratas, Paracel en Spratly eilandengroepen. Het plan bestaat al sinds 2010 en in 2013 is in de Oost-Chinese Zee een dergelijke zone ingesteld.
Een ADIZ is een deel van het luchtruim boven land of zee, waarbinnen een land een vorm van controle wil uitoefenen op het luchtverkeer in het belang van de nationale veiligheid. Veel landen - ook Aziatische - hebben dergelijke zones ingesteld, die ook kunnen overlappen.
Landingsbanen en radarinstallaties die China de laatste jaren heeft aangelegd op de riffen Fiery Cross, Subi en Mischief zouden volgens een expert uit Taiwan in het plan passen. Op Fiery Cross zouden nu KJ-500 radarvliegtuigen en KQ-200 patrouillevliegtuigen voor onderzeebootbestrijding staan.
Het plan (mogelijk gaat het hier om een proefballon) zou tot nieuwe spanningen met de VS kunnen leiden. Die gaan rustig door met hun vrije navigatievaart in de Zuid-Chinese Zee. Op 28 mei voer de geleide-wapen-destroyer Mustin (DDG 89) binnen 25 km afstand van Woody Island (Chinees vliegveld) en Pyramid Rock in de Paracel archipel tijdens zo'n zogenaamde FONOP. In april waren er twee dergelijke operaties en in maart één.
Bronnen: CNN (Ryan Browne), South China Morning Post (Minnie Chan)

Zuid-Korea vuurt waarschuwingsschoten af op Russische vliegtuigen

23 juli - De luchtmacht van Zuid-Korea (F-15s en F-16s waren opgestegen) heeft een salvo waarschuwingsschoten afgevuurd op een Russisch A-50 radarvliegtuig (AWACS) dat volgens Zuid-Korea bij de oostkust hun luchtruim binnen was gegaan. Drie militaire vliegtuigen van de Russische luchtmacht - twee Tu-95MS en  de A-50 - voerden op dat moment een patrouille uit. Rusland ontkent dat het Zuid-Koreaanse luchtruim is geschonden. Volgens een expert zou het om een navigatiefout kunnen gaan.
Ook Japan heeft tegen het Russische optreden geprotesteerd, maar ook tegen de waarschuwingsschoten van de Koreanen, omdat Japan het betreffende gebied (boven de Dokdo/Takeshima eilanden) als zijn eigen luchtruim beschouwt.
De patrouille was in feite een gezamenlijk Chinees-Russische boven de Zee van Japan en de Oost-Chinese Zee met strategische bommenwerpers (een primeur). De Chinese bijdrage bestond uit twee Xian H-6 bommenwerpers.
In de berichtgeving bestaat enige verwarring of het nu ging om het nationale luchtruim of over de (grotere) luchtverdedigingsidentifikatiezone (K-ADIZ). De laatste is zoals gebruikelijk door Zuid-Korea eenzijdig afgekondigd en overlapt met die van andere landen.
Bronnen: Associated Press (Hyung-Jin Kim), Russia Today

Zuid-Korea en Japan beschuldigen elkaar over incident op zee (UPDATE)

25 januari - Volgens het ministerie van defensie van Zuid-Korea heeft een Japans P-3 Orion patrouillevliegtuig van vliegbasis Kanoya in de prefektuur Kagoshima op 23 januari gevaarlijk laag (60 tot 70 meter op een afstand van minder dan 600 meter) boven de Zuid-Koreaanse destroyer Dae Jo Yeong gevlogen. Het incident vond plaats bij het Socotra Rif (Koreaans: Ieodo) in de Gele Zee 160 km ten zuidoosten van het Koreaanse eiland Jeju. Op deze plek overlappen de exclusieve economische zones van Japan en Zuid-Korea elkaar evenals de identifikatieszones voor het luchtruim (ADIZ). Op 18 en 22 januari zouden zich volgens Zuid-Korea vergelijkbare incidenten hebben voorgedaan. En in december zou de Zuid-Koreaanse destroyer Gwangaeto de Grote zelfs zijn vuurgeleidingsradar op een Japans P-1 patrouillevliegtuig hebben gericht. Zuid-Korea stelt dat het alleen met de zoekradar heeft gewerkt.
Bronnen: Asahi Shimbun, Korea Times (Lee Min-hyung), UPI (Elizbeth Shim), Defense News (Mike Yeo)
UPDATE: 6 februari - Japan heeft een vlootbezoek van het helikopterdekschip Izumo aan de Zuid-Koreaanse haven Busan, dat in april tijdens een multinationale oefening plaats zou vinden, afgezegd.
Bron: Associated Press (Mari Yamaguchi)

Japans protest tegen Chinees fregat

11 januari - Japan heeft vandaag geprotesteerd tegen de aanwezigheid van een Chinees geleide-wapen-fregat in de buurt van de Senkaku/Diaoyu eilanden in de Oost-Chinese Zee, waarop beide landen aanspraak maken. Het schip bevond zich niet in Japanse territoriale wateren.
Ook een buitenlandse onderzeeër (nationaliteit niet bekend gemaakt) was vandaag en gisteren in dit gebied. Beide zijn inmiddels weer weggegaan.
De onbewoonde eilanden worden gekontroleerd door Japan.
In de Chinese versie had het fregat juist gereageerd op de aanwezigheid van twee Japanse schepen in door China geclaimde wateren, die inmiddels ook de regio hadden verlaten.
Bron: Reuters (Elaine Lies)
UPDATE: 17 januari - Het Chinese vliegdekschip Liaoning met eskader is gisteren door de Straat van Taiwan gevaren, maar bleef aan de Chinese kant van deze waterweg, die China van Taiwan scheidt. In de middag verlieten de schepen de Air Defence Identification Zone (ADIZ) van Taiwan en voeren verder in noordelijke richting. De Liaoning heeft deze route al vaker gekozen op weg naar en van oefeningen in de Zuid-Chinese Zee.
Bron: Reuters (Fabian Hamacher, Jess Macy Yu)

Chinese luchtmacht oefent als waarschuwing voor Taiwan

12 december - De Chinese luchtmacht heeft vandaag boven het Kanaal van Bashi, tussen de Filipijnen en Taiwan, en de Straat van Myako bij het Japanse eiland Okinawa gevlogen. Andere patrouilles omsingelden Taiwan. Geoefend werd onder meer in het omsingelen van eilanden.
Aan de oefeningen namen H6K bommenwerpers voor de lange afstand, Su-30 en J-11 gevechtsvliegtuigen, verkennings-, radar- en tankvliegtuigen deel. Ze waren afkomstig van het Oostelijke en Zuidelijke Commando van het Chinese volksbevrijdingsleger (PLA)
De oefening kan gelden als een waarschuwing aan Taiwan om niet te ver te bewegen in de richting van de onafhankelijkheid. Daarnaast zijn de genoemde zeestraten belangrijke doorgangswegen naar de westelijke Stille Oceaan. Eén expert merkte op dat het betrekken van Japan het realiteitsgehalte van de oefening voor de Chinese luchtmacht verhoogt. De Japanse luchtmacht reageert in dit soort gevallen onmiddellijk en daar kun je weer wat van leren.
Bron: South China Morning Post (Minnie Chan)
UPDATE: 19 december - De legerleiding van Zuid-Korea maakte bekend dat gisteren vijf Chinese oorlogsvliegtuigen - twee bommenwerpers H-6, twee jachtvliegtuigen Su-30 en een verkenningsvliegtuig Tu-154 de Zuid-Koreaanse luchtverdedigingszone (ADIZ) zijn binnengegaan ten zuidwesten van Socotra Rock in de Zee van Japan (Oostelijke Zee) en boven de wateren van de Straat van Tsushima tussen Korea en Japan naar de Japanse luchtverdedigingszone zijn gevlogen, alvorens terug te keren naar China. Volgens de Japanse luchtmacht werd hun luchtruim niet geschonden (de ADIZ is groter dan het territorium, er is ook overlap met de ADIZ van China). Een dag eerder hadden volgens het ministerie van defensie van Japan drie Chinese militaire vliegtuigen - een Y-8 verkenningsvliegtuig en twee Y-8 vliegtuigen voor elektronische oorlogsvoering de Japanse luchtverdediging in staat van alarm gebracht. Ook rond Taiwan verschenen weer Chinese vliegtuigen voor elektronische oorlogsvoering.
Bron: The Japan Times, Nikkei Asian Review

Pentagon stuurt destroyer naar de Zuid-Chinese Zee - Bommenwerpers boven Korea

2 juli - Voor de tweede keer sinds Donald Trump president is, laat het Pentagon een marineschip in de buurt van één van de omstreden eilanden in de Zuid-Chinese Zee varen. De geleide-wapen-destroyer Stethem (thuisbasis Japan) voer, gevolgd door een Chinees oorlogsschip, binnen de territoriale 22 km grens (12 zeemijl) van Triton Island in de Paracelarchipel tussen China en Vietnam. De laatste keer dat een dergelijke Freedom of Navigation Operation (FONOP) bij dit eiland werd uitgevoerd was in oktober vorig jaar.
Tegelijkertijd voer gisteren een eskader van de Chinese marine met het vliegdekschip Liaoning door de Straat van Taiwan op weg naar Hongkong voor de herdenking van de overdracht van deze Britse kroonkolonie aan China, 20 jaar geleden. De groep bestaat verder uit de destroyers Jinan and Yinchuan en het fregat Yantai samen met een squadron van J-15 gevechtsvliegtyuigen en een aantal helikopters. Op 25 juni waren ze uitgevaren vanaf de basis in Qingdao in de provincie Shandong.
Vliegtuigen en schepen van het leger van Taiwan werden onmiddellijk ingezet om het Chinese flottielje te volgen, dat de zogenaamde air defence identification zone (Adiz) van Taiwan binnenging.
Bronnen: Fox News (Lucas Tomlinson), South China Morning Post (Lawrence Chung)
UPDATE: 4 juli - Tegen de Stethem zette China drie oorlogsschepen, waaronder de geleide-wapen-fregatten Luoyang en Suqian en twee J-11B gevechtsvliegtuigen in.
Bron: South China Morning Post (Shi Jiangtao)
UPDATE 2: 7 juli - Twee strategische bommenwerpers B-1B Lancer van de VS uit Guam vlogen gisteren boven de Zuid-Chinese Zee, terwijl de presidenten Trump en Xi zich voorbereidden op een ontmoeting tijdens de G20 in Hamburg. Hieraan voorafgaand hadden de B-1Bs samen met Japanse gevechtsvliegtuigen voor het eerst nachtoefeningen gehouden in de Oost-Chinese Zee.
Bron: Reuters (Tim Kelly)
UPDATE 3: 8 juli - De B-1Bs hebben vandaag meegedaan aan schietoefeningen sa,men met met Zuid-Koreaanse F-15s en Amerikaanse F-16s. De vernietiging van een vijandelijke lanceerinstallatie voor ballistische raketten en ondergrondse bunkers werd gesimuleerd. De bommenwerpers wierpen wapens af op een schietterrein in de oostelijke provincie Gangwon van Zuid-Korea. Ze vlogen daarna in westelijke richting langs de Gedemilitariseerde Zone (DMZ), alvorens het Zuid-Koreaanse luchtruim te verlaten. Ze vlogen op de terugweg naar Guam ook samen met Japanse F-2s.
Bon: Reuters (Heekyong Yang), Associated Press
UPDATE 4: 22 juli - President Trump heeft de Amerikaanse marine toestemming gegeven om gedurende een jaar vaker te patrouilleren in de Zuid-Chinese Zee, zo meldt de site Breitbart op basis van een regeringsbron. Het beslissingsproces over deze FONOPs wordt gestroomlijnd, zodat het meer routine-operaties worden.
* De wijziging valt binnen het beleid van de huidige VS-regering om meer beslissingsbevoegdheid in handen van de militairen te laten.
Bron: South China Morning Post (Laure Zhou)

China en Taiwan (gaan) oefenen, maar niet samen

2 maart - Chinese gevechtsvliegtuigen (jagers, bommenwerpers en AWACS) en oorlogsschepen hebben vandaag een gecombineerde oefening uitgevoerd door de Straat van Miyako, tussen de Japanse zuidelijke eilanden Miyako en Okinawa en het noordoosten van Taiwan. De oefeningen vonden volgens Taiwan plaats buiten de Taiwanese Air Defense Identification Zone. Taiwan zelf heeft aangekondigd zijn patrouilles in de Zuid-Chinese Zee op te gaan voeren en de marine ook samen met de luchtmacht te laten oefenen. Taiwan bevoorraadt regelmatig Itu Aba, zijn enige steunpunt in de Zuid-Chinese Zee.
Bron: Reuters (Ben Blanchard, J.R.Wu)
AANVULLING: Het Japanse ministerie van defensie heeft bekend gemaakt dat vliegtuigen van de Japanse luchtmacht zijn opgestegen, nadat een vloot van 13 Chinese militaire vliegtuigen was opgedoken in de buurt van de zuidwestelijke prefektuur Oklinawa. De Chinese vliegtuigen - waargenomen als een radarvliegtuig (early-warning), zes jachtvliegtuigen en zes bommenwerpers - kwamen uit de Oost-Chinese Zee en keerden ook weer terug in die richting zonder het Japanse luchtruim te schenden. Het was de omvangrijkste groep buitenlandse vliegtuigen waartegen werd opgetreden sinds 2003. Twee Chinese geleide-wapen-destroyers en een fregat gingen tegelijkertijd van de Stille Oceaan naar de Oost-Chinese Zee.
Bron: NHK World (Japan)

Chinees vliegdekschip in de Zuid-Chinese Zee

26 december - Het Chinese vliegdekschip Liaoning en vijf andere oorlogsschepen zijn vandaag langs de Prataseilanden (ook wel Dongsha-eilanden), een door Taiwan beheerst atol, het noordelijk deel van de Zuid-Chinese zee binnengevaren voor oefeningen in het westelijk deel van de Stille Oceaan. Het Taiwanese ministerie van defensie zei dat het eskader door het kanaal van Bashi tussen Taiwan en de Filipijnen was gegaan op een koers 165 km ten zuiden van Taiwan.
De Liaoning werd in 2012 operationeel en heeft ook in 2013 in de Zuid-Chinese Zee geopereerd. Het schip is uitgerust met J-15 gevechtsvliegtuigen. Half december toonde de Chinese staatstelevisie CCTV beelden van J-15s die opstegen vanaf de Liaoning en geleide wapens afvuurden tijdens een oefening. In dezelfde periode stuurde China militaire vliegtuigen in de buurt van Japans grondgebied bij de Straat van Miyako en liet een bommenwerper rond omstreden eilanden in de Zuid-Chinese Zee vliegen. Routine-operaties in de ogen van de Chinese luchtmacht.
Ook lieten satellietbeelden militaire strukturen zien op door China aangelegde kunstmatige eilanden in dit gebied, die door het Asia Maritime Transparency Initiative (AMTI) van CSIS in Washington werden beschreven als luchtdoelartillerie en wapensystemen voor nabijverdediging tegen inkomende geleide wapens zoals kruisraketten en vijandelijke vliegtuigen.
Bronnen: CBS News, AFP
AMTI - China's new Spratly Island Defenses, 13 december 2016
UPDATE: 3 januari - Het Chinese ministerie van defensie heeft de oefeningen van de Liaoning in de Zuid-Chinese zee bevestigd. Verschillende J-15s zijn gisteren vanaf het dek opgestegen en geland
Bron: Associated Press
UPDATE: 9 januari - Tien Chinese gevechtsvliegtuigen, onder meer bommenwerpers en radarvliegtuigen, zijn vandaag de Zuid-Koreaanse identifikatiezone voor luchtverdediging (KADIZ) binnengevlogen. De urenlang durende vlucht vond plaats bij Ieodo, een rots onderwater bij de zuidkust van het eiland Jeju. Zuid-Korea stuurde als antwoord 10 gevechtsvliegtuigen, waaronder F-15Ks en KF-16s naar het gebied.
Zuid-Korea had de KADIZ in 2013 uitgebreid naar Ieodo, waar wetenschappelijke onderzoeksinstallaties zijn gevestigd. Het eiland bevindt zich echter ook in de Chinese identifikatiezone voor luchtverdediging.
Bron: Yonhap News

Pentagon overwoog Russische vliegtuigen niet langer te onderscheppen

7 mei - Het Pentagon heeft overwogen om op te houden met het routinematig onderscheppen van Russische vliegtuigen voor de kust van Alaska, maar besloot er uiteindelijk toch mee door te gaan, aldus CNN. De twijfels ontstonden, omdat de onderscheppingen maar een beperkt afschrikkend of inlichtingeneffekt leken te hebben. De Russische vliegtuigen, meestal bommenwerpers, vlogen regelmatig de Amerikaanse "identifikatiezone voor luchtverdediging" (ADIZ) binnen, maar vermeden het luchtruim van de VS zelf. De ADIZ loopt van 12 tot 200 mijl buiten de kustlijn, maar valt onder het internationale luchtruim, waar vrij mag worden gevlogen.
Bron: CNN (Barbara Star)

China schaduwt Amerikaanse en Japanse vliegtuigen

29 november - China heeft bliksemsnel Su-30 en J-10 gevechtsvliegtuigen naar de Oost-Chinese Zee gestuurd om twee Amerikaanse verkenningsvliegtuigen en 10 Japanse F-15s te volgen die waren opgedoken in de onlangs door China afgekondigde luchtverdedigingszone. Afgelopen week stelde China in de Oost-Chinese Zee een Air Defense Identification Zone (ADIZ) in, die voor grote opschudding heeft gezorgd. Het komt erop neer dat alle vliegtuigen die in of in de buurt van die zone vliegen zich moeten identificeren bij de Chinese autoriteiten. Het betreffende gebied omvat door China, Japan en Taiwan omstreden eilanden en bodemschatten.
Begin deze week vlogen al twee zware, maar ongewapende Amerikaanse B-52 bommenwerpers van Anderson Air force Base op Guam onaangekondigd door de zone.

Overigens hebben meer dan 20 landen dergelijke identificatiezones al veel eerder ingesteld, te beginnen met de VS in 1950. De nu ingestelde Chinese zone overlapt met die van Zuid-Korea en Japan. Interessant is dat de Japanse ADIZ, die in de jaren zestig werd ingesteld, volgens Associated Press afgelopen mei is uitgebreid in westelijke richting met 22,5 km. De Japanners houden nauwkeurig de schendingen van de zone bij en verwacht wordt dat de Chinezen dit nu ook gaan doen.
Eveneens begin deze week heeft China zijn enige - overigens nog niet operationele - vliegdekschip op een trainingsmissie naar de Zuid-Chinese Zee gestuurd. De Liaoning vertrok samen met twee destroyers en twee fregatten vanuit de noordelijke stad Quindao.
Bronnen: Xinhua (Bi Mingxin), Reuters (Ben Blanchard), AP (Christopher Bodeen, Lolita Baldor), Russia Today 

Fact Sheet: China's Air Defense Zone. Defense News (Wendell Minnick), 24 november 2013

UPDATE: 4 december - Amerikaanse regeringsfunktionarissen hebben aangegeven voorlopig genoegen te nemen met de door China ingestelde ADIZ. Ze blijven wel bezwaar houden tegen de verplichting om vooraf te registreren, ook als men niet van plan is het soevereine luchtruim van China binnen te gaan. Foreign Policy spreekt van een merkbare verandering in de toon van de Amerikaanse diplomatie.
Bron: Foreign Policy (Dan Lamothe)
De Chinezen zouden volgens de Amerikaanse militaire inlichtingendienst ook een KJ-2000 radarvliegtuig (AWACS) hebben ingezet.
Bron: Washington Times (Bill Gertz)