Machtsvertoon boven de Filipijnse Zee

30 september - Schepen en vliegtuigen van de US Navy hebben gisteren hun macht vertoond boven de Filipijnse Zee. Het eskader van vliegdekschip Ronald Reagan (CN-76) met Carrier Air Wing 5 aan boord voerde in formatie manoeuvres uit, waarbij raketten werden afgeschoten en de kruiser Antietam (CG-54) zijn 5-inch kanon afvuurde. Een week eerder op 25 september had de Reagan bij oefening Valiant Shield in de Filipijnse Zee samen opgetrokken met het amfibische aanvalsschip America en diens Expeditionary Strike Group 7, waaronder de 31ste Marine Expeditionary Init (MEU). Daar waren 100 stuks vliegend materieel en 11.000 militairen bij betrokken. Het signaal aan China is dat de Amerikaanse marine vastbesloten is om operaties in de Zuid-Chinese zee uit te blijven voeren.
Andere ontwikkelingen aan het Chinees-Amerikaanse front:
- Het in Peking gevestigde South China Sea Strategic Situation Probing Initiative beschuldigde de USAF ervan een RC-135S spionagevliegtuig boven de Gele Zee te laten vliegen met een valse identificatiecode, waardoor het leek of het een Filipijns vliegtuig was. Eerder was hetzelfde gebeurd met een RC-135 die zich voordeed als een Maleisisch burgervliegtuig. De incidenten vonden wel plaats in het internationale luchtruim.
- 37 Chinese gevechtsvliegtuigen overschreden op 18 en 19 september de mediaanlijn tussen Taiwan en het Chinese vasteland, die als informele grens met Taiwan wordt beschouwd. Het betrof een mix van H-6 bommenwerpers, J-10, J-11 en J-16 jachtvliegtuigen en een Y-8 voor onderzeebootbestrijding. De operatie viel onder het Oostelijk Commando van het Volksbevrijdingsleger (PLA).
Bronnen: Military Times (Harm Venhuizen), South China Morning Post (Liu Zhen), CNN (Brad Lendon)

EU-plannen voor grondtroepen in Libië

1 oktober - Een EU-plan dat in handen is van Politico, schetst alternatieven voor het sturen van Europese militairen naar Libië voor het geval daar een wapenstilstand tot stand komt.
Het document van 10 blz. biedt drie opties voor de EU:
1. Ondersteuning van een formele overeenkomst tussen de Libische partijen zelf. In dat geval zou de EU de bestaande civiele missie EUBAM (European Border Assistance Mission in Libya) kunnen omzetten in een adviesmissie voor de partijen bij het monitoren van de wapenstilstand.
2. Een door de VN geleid mechanisme met mandaat om de wapenstilstand te monitoren. De EU zou dat kunnen ondersteunen met geld, personeel en expertise, maar geen kontrole hebben over het optreden. Een variant zou erin bestaan het mandaat van Operatie Irini uit te breiden, de marine- en luchtmachtoperatie van de EU die moet toezien op het wapenembargo.
3. De derde optie is een zelfstandige militaire en waarnemersmissie van de EU met VN-mandaat. Die zou de rules of engagement (regels bij de inzet van troepen) van de VN moeten volgen en onder meer een duidelijke exitstrategie hebben om niet in het moeras te belanden. Een dergelijke operatie zou gebruik maken van het Libische luchtruim en beschermd worden door gevechtstroepen. Hij zou zelfs uit twee brigades kunnen bestaan (de EU-gevechtsgroepen?), 5000-10.000 soldaten. Dit is de meest riskante optie, vooral van de kant van onafhankelijke milities en terroristen dreigt gevaar.
De laatste optie wordt "in dit stadium" uitgesloten gezien "de politieke en fysieke risiko's".
Een verkorte versie van het plan van 4 blz. werd door de Hoge Vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en defensie van de EU Borrell vorige maand gepresenteerd op een informele vergadering van de Europese ministers van defensie.
Bron: Politico (Jacopo Barigazzi)

Herfstoefeningen rond de oostgrens van het NAVO-gebied

23 september - De VS en NAVO-partners hebben een grote luchtmachtoefening in Polen gehouden met als scenario het afweren van een aanval op Centraal-Europa met kruisraketten, ballistische raketten, drones en vliegtuigen. De tweede editie van oefening Astral Knight (20) vond deze week plaats in Polen. Ingezet werden onder meer Patriot luchtverdedigingsraketten, die US Army Europe verplaatste naar de Poolse basis in Szymany. Verder B-52s, F-16s, F-15s van het 493ste Fighter Squadron uit het Britse Lakenheath, KC-135 en KC-10 tankvliegtuigen van de USAF en Poolse F-16s, Su-22s voor luchtsteun aan grondtroepen en Mi-17 helikopters. In dezelfde periode hield Rusland in het zuiden van het land oefening Kaukasus 2020 met 80.000 soldaten, 460 pantserinfanterievoertuigen, 250 tanks en 200 stuks artillerie en raketsystemen, gevechtsvliegtuigen en schepen van de Kaspische en Zwarte Zeevloot. Oefenterreinen in Astrakan, Wolgograd, Stavropol en Krasnodar werden gebruikt, maar ook plaatsen op de Krim, de afgescheiden republiek Abchazië in Georgië en Armenië.
Bronnen: Stars and Stripes (John Vandiver), Frankfurter Rundschau (Stefan Scholl)
AANVULLING: Op 19 september voerden 250 Britse parachutisten van de 16e Air Assault Brigade voor het eerst in het zuiden van de Oekraïne een parasprong uit, in het kader van oefening Joint Endeavour. Aan deze oefening met 8000 deelnemers deden ook Oekraïense troepen en een aantal militairen uit de VS en Canada mee.
Bron: Jane's Defence Weekly (Nicholas Fiorenza)

VS stationeren drijvende marinebasis in Griekenland (UPDATE 3)

29 september - De VS gaan de Hershel "Woody"Williams (ESB-4), een groot oorlogsschip dat dient als Expeditionary Sea Base, stationeren in Souda Bay, een gezamenlijke marinebasis van de VS en Griekenland op Kreta. Het schip is momenteel gedetacheerd bij Africa Command. Het is een vooruitgeschoven drijvende of varende helikopterbasis, eigenlijk bedoeld voor speciale operaties en mijnenbestrijding en uitgerust met [standaard vier] MH-53 en MH-60 helikopters. Ook MV-22B Osprey tiltrotors, die troepen over grote afstanden vervoeren, kunnen vanaf het schip opereren. [Deze schepen zijn veel minder afhankelijk van verblijf in havens voor hun logistiek]
De maatregel wordt gezien als een sterk signaal voor Amerikaanse steun aan Griekenland in de konfrontatie van dit land met Turkije over olie- en gasvondsten op zee. Tegelijkertijd maken de VS gebruik van de vliegbasis Incirlik in Turkije voor hun operaties in het Midden-Oosten. Daar zijn ook Amerikaanse kernwapens opgeslagen.
Bronnen: The New York Times (Lara Jakes), USNI News (Sam LaGrone)
AANVULLING: Bij The National vertelt een hoge VS-functionaris (kan minister van buitenlandse zaken Pompeo himself zijn, die op bezoek was) dat de VS Souda Bay (een haven die ook vliegdekschepen kant ontvangen) gaat gebruiken als tankstation, bevoorradingspost en plek om bemanningen te wisselen met behoud van operationele effektiviteit. [Het schip heeft twee bemanningen die elkaar elke half jaar afwisselen]
Bron:The National (Verenigde Arabische Emiraten)
AANVULLING 2: 2 oktober - In maart oefenden Apache gevechtshelikopters een serie starts en landingen vanaf een vergelijkbaar schip, de Lewis B. Puller, in de Perzische Golf. De Puller is al sinds 2017 in de Golf. Op de Williams zijn momenteel mariniers met een MH-60S helikopter en een kleine Aerosonde drone aanwezig.
Bron: Breaking Defense (Paul McLeary)
UPDATE: 7 oktober - De 'Woody' Williams - thuishaven dus op Kreta - heeft tijdens de eerste inzet geoefend met de Nigeriaanse marine. De oefeningen vonden plaats in de Golf van Guinee, samen met het Nigeriaanse fregat Okpabana en drie andere schepen. Twee weken eerder was al geoefend met de Senegalese marine (de patrouilleboot Kedougou). De bilaterale oefeningen vormden de aanloop tot oefening Grand Africa Nemo 2020 waaraan onder meer ook Frankrijk, Italië, Brazilië deelnemen. Die oefening is gisteren begonnen.
Bron: UPI (Ed Adamczyk)
NB Het is voor het eerst sinds 40 jaar dat een schip van de US Navy in Griekenland wordt gestationeerd. Souda Bay wordt sinds 1969 door de VS gebruikt om te bevoorraden en voor reparaties.

Topgeheime onderzeeër duikt op in Europa

21 september - De geavanceerde Amerikaanse nukleaire onderzeeër Seawolf (SSN-21) is vandaag gesignaleerd in Schotse wateren op weg naar de marinebasis in Faslane, die geschikt is voor nukleaire onderzeeërs. Een maand eerder bracht de topgeheime duikboot op 21 augustus een bezoek aan de Noorse marinehaven Tromsø. De drie onderzeeërs van dit type die zijn gebouwd (naast de Seawolf de Connecticut en de Jimmy Carter) zijn bij uitstek geschikt voor geheime inlichtingenmissies. De Jimmy Carter is uitgerust met een Multi-Mission Platform (MMP) voor clandestiene spionagemissies, ook in de diepzee (denk aan kabels, berging van objekten, plaatsing van instrumenten etc.). De klasse is tevens uitgerust met Tomahawk kruisraketten.
Het komt zelden voor dat deze schepen te zien zijn buiten hun thuishaven op het schiereiland Kitsap in de staat Washington aan de westkust van de VS. Ze kunnen maandenlang onder water blijven. De Seawolf is momenteel gedetacheerd bij Task Force 69, de permanente eenheid van de Zesde Vloot (Europa en Afrika) voor onderzeese oorlogsvoering. Volgens The War Zone is het showen van de onderzeeërs in Noord-Europese havens een signaal aan Rusland tijdens een periode van toenemende militaire activiteit in de Arctische regio. Noorwegen is bezig de voorzieningen in Tromsø te verbeteren zodat onderzeeërs niet langer voor anker hoeven te gaan in naburige fjorden voor bevoorrading.
Andere Amerikaanse onderzeeërs bezoeken regelmatig Britse bases waaronder Gibraltar en de Schotse haven aan de Clyde.
Bron: The Drive - The War Zone (Joseph Trevithick)

VS sturen opnieuw pantsereenheid naar Syrië

19 september - Het Pentagon heeft bekend gemaakt dat, nadat vorige maand vier VS-soldaten licht gewond raakten tijdens een konfrontatie met Russische militairen, opnieuw [zes] Bradley pantserinfanterievoertuigen [met 100 soldaten] naar het oosten van Syrië worden gestuurd [voor 90 dagen]. Daarnaast wordt Sentinel (een radarinstallatie) daar ingezet en worden de patrouilles van gevechtsvliegtuigen geïntensiveerd.
[M2A2] Bradleys van het 30ste pantserbrigadegevechtsteam werden ook in oktober vorig jaar naar de Eastern Syria Security Area gestuurd om de olie-installaties te beveiligen, maar al na een maand teruggetrokken. De beoogde gezamenlijke patrouilles met het Turkse leger werden niet gerealiseerd. De eenheid die nu ingezet wordt, hoort bij het 2e brigadegevechtsteam van de 1ste pantserdivisie uit Texas. Het onderdeel was al in Koeweit in het kader van Operation Spartan Shield.
Central Command geeft ook een signaal dat meer Bradley's gestuurd kunnen worden door op vliegbasis Ali Al Salem in Koeweit te oefenen in het beladen van vliegtuigen voor snelle interventie (Defense One)
Er zijn rond 500 VS-militairen rond de olievelden in het oosten van Syrië. Er is samenwerking met de Syrian Democatic Forces (SDF), die worden geleid door Koerden.
Bron: Army Times (Kyle Rempfer)
AANVULLING: Volgens Jane's had de korte duur van de eerdere inzet (ook) te maken met logistieke problemen voor de pantservoertuigen in de ongunstige omstandigheden van Noord-Syrië.
Bron: Jane's Defence Weekly (Tim Ripley)

De maritieme tak van de CIA

19 september - Een artikel van Yahoo News vestigt de aandacht op een weinig bekend onderdeel van de CIA. Het gaat over een incident in 2008 waarbij vier personeelsleden, waaronder twee duikers, naar alle waarschijnlijkheid zijn omgekomen tijdens een tropische storm in de Stille Oceaan. Het viertal voer onder cover met een kleine boot langs Filipijnse kusten om een kijkje te gaan nemen op een eilandje in de Zuid-Chinese Zee ten noorden van Luzon, waarvan werd gedacht dat er Chinese militaire activiteiten plaatsvonden. Het was de bedoeling dat de duikers op het eiland een als rots gekamoefleerd instrument zouden plaatsen, dat Chinese elektroniche signalen kon opvangen. Later zouden ze terugkomen om de opgeslagen gegevens op te halen.
Het schip voer onder cover van een dekfirma in Panama die boten koopt en verkoopt. De bemanning zeilde zogenaamd het schip naar Japan voor een nieuwe eigenaar.
De boot had een baken aan boord dat de koers kon volgen totdat het de storm invoer. Van de bemanning is verder nooit meer iets vernomen. De vraag is of de operatie gezien de weersomstandigheden niet had moeten worden afgelast. De operationele druk was echter groot.
De maritieme afdeling van de CIA (Maritime Branch) is een van de paramilitaire afdelingen van de dienst. Ze valt onder de de Special Activities Division (SAD - momenteel Special Activities Center). Deze omvat de Special Operations Group (SOG - paramilitaire operaties) en de Covert Influence Group (CIG - desinformatie en propaganda). Maritime Branch valt onder de SOG, samen met Air Branch (een wereldwijde vloot van vliegtuigen en helikopters) en Ground Branch, de special forces tak van de CIA.
Maritime Branch beschikt over een pool van schepen in Zuid-Amerika, West-Afrika en enkele andere lokaties. Ze worden gebruikt om CIA-officieren of informanten de exfiltreren.
Momenteel is het waarschijnlijk dat dit soort spionage eerder door de marine zal plaatsvinden met maritieme drones. Eén daarvan werd onlangs door de Chinese marine uit zee opgepikt in de buurt van de Filipijnen. De cover is in dat geval oceanografisch onderzoek.
Bron: Yahoo News (Jack Murphy)