De rol van de Arabische Golfstaten in de Hoorn van Afrika

23 september - Deutsche Welle brengt een achtergrondartikel over de toenemende rol die de Golfstaten spelen in de Hoorn van Afrika. De economische en militaire ambities worden onder meer belicht door Alex de Waal van de World Peace Foundation bij Tufts University in de VS: "Rond tien jaar geleden begonnen de Saoedi's plannen te ontwikkelen voor een Rode Zeevloot en het kontroleren van de Rode Zee. Een van de redenen daarvoor was de angst dat, als de Iraniërs de Straat van Hormoez [de uitweg vanuit de Perzische Golf tussen Iran  en de VAE] zouden blokkeren, de Saoedi's een alternatieve transportweg voor hun olie nodig hadden. Dus begonnen ze pijpleidingen en olieraffinaderijen aan de kust van de Rode Zee te bouwen en moesten daarom de veiligheid aan beide kanten van de Rode Zee verzekeren. De Emiraten hadden vergelijkbare plannen voor de aanleg van havens en infrastruktuur.
Ook de militaire dimensie wordt belicht. De oorlog in Jemen draait voor een behoorlijk deel hierom. De VAE hebben een basis in Eritrea en Djibouti huisvest Saoedische troepen.
Het resultaat van al deze ontwikkelingen is een politieke verschuiving in de Hoorn van Afrika. Ethiopië en Eritrea beginnen zich steeds meer de oriënteren op Saoedi-Arabië in plaats van op de Afrikaanse Unie.
Bron: Deutsche Welle (Sella Oneko)

Special forces VS-mariniers actief in Tunesië

20 september - Onderzoek van de site Task and Purpose maakt aannemelijk dat een eerder vermeld treffen van Marine Raiders (de special forces van het Marine Corps van de VS) met Al Qaida in de Islamitische Maghreb (AQIM) op 28 februari 2017 heeft plaatsgevonden in Tunesië bij de Djebel Semmama ten noordoosten van Kasserine bij de grens met Algerije.
De VS zijn al vierenhalf jaar militair aanwezig in Tunesie, officieel in een adviserende rol, maar uit het aangehaalde voorbeeld blijkt dat het wel degelijk om een oorlogsmissie gaat, bedoeld om de jihadisten uit dit bergachtige gebied te verdrijven.
Daarnaast krijgt Tunesië nu de meeste militaire hulp van de VS van alle Noord-Afrikaanse en Sahellanden na Egypte. Sinds februari 2014 zijn special forces van de VS ingezet vanuit een afgelegen basis in het westen van het land. De luchtmacht van AFRICOM vliegt hier vaak met verkenningsdrones vanaf bases in Sigonella op Sicilië en het Italiaanse eiland Pantelleria. Ook zijn militair personeel van de VS en drones aanwezig op vliegbasis Sidi Ahmed in Bizerte.
Bron: Task and Purpose (Héni Nsaibia)

Britse en Franse luchtmacht begroeten Russische nucleaire bommenwerpers

21 september - Engeland en Frankrijk hebben jachtvliegtuigen de lucht in gestuurd, omdat twee Russische Tu-160 nucleaire bommenwerpers in de buurt van Schotland kwamen. De Tu-160s gingen het Britse luchtruim niet binnen.
De militaire radarsystemen hadden gisteren een ongebruikelijk groot aantal nucleaire bommenwerpers zien opstijgen vanaf bases in het oosten van Rusland. Die werden gevolgd terwijl ze over Scandinavië naar de Noordzee vlogen. Het ging om drie Tu-160 supersonische bommenwerpers en drie Tu-95 propellervliegtuigen samen met tankvliegtuigen. Uiteindelijk werden alleen twee Tu-160s onderschept, waarna ze hun koers wijzigden. Dat ook Franse vliegtuigen hierbij waren betrokken maakt het incident volgens Business Insider uitzonderlijk.
Reuters meldde onlangs dat op Europese NAVO-vliegvelden rond 60 vliegtuigen gereed staan om het luchtruim van de NAVO-landen te verdedigen (Quick Reaction Alert - QRA).
Bron: Business Insider (Alex Lockie), Reuters (Robin Emmott)

De Truman is terug in het spel (UPDATE 4)

19 september - Het vliegdekschip Harry S. Truman is terug in het operatiegebied van de Zesde Vloot (Middellandse Zee en delen van de Atlantische Oceaan) samen met de geleide-wapen-kruiser Normandy en de destroyers Arleigh Burke en Forrest Sherman.
De Truman was op 21 juli bij verrassing teruggegaan naar de thuishaven Norfolk na vanaf 11 april in de Middellandse Zee te zijn geweest om doelen van ISIS in Syrië te bombarderen.
Op 28 augustus voer de Truman opnieuw uit voor training en oefeningen met het vliegdekschip Abraham Lincoln. Na ook met de Canadese marine te hebben geoefend wordt de Truman met eskorte nu weer gekombineerd met de geleide-wapen-destroyers Bulkeley en Farragut die waren achtergebleven bij de Zesde Vloot. Het is nog onduidelijk of het hele eskader verder gaat naar het inzetgebied van de Vijfde Vloot (Midden-Oosten).
Bron: Navy Times (Mark D. Faram)
UPDATE: 20 september - De Truman houdt manoeuvres in de buurt van IJsland.
UPDATE 2: 4 oktober -  De Harry S Truman duikt onverwacht op in de Noordzee.
UPDATE 3: 9 oktober - De Truman gaat een sleutelrol vervullen in de grote NAVO-oefening Trident Juncture 2018 van 25 oktober tot 7 november. De oefening gaat uit van een artikel 5 scenario (gewapende aanval op een lid van de NAVO). Het speelt zich af in het midden en oosten van Noorwegen, delen van de Atlantische Oceaan en de Baltische Zee, waaronder IJsland en het luchtruim van Finland en Zweden.
UPDATE 4 - 20 oktober - De Truman is gisteren de Noorse Zee binnengegaan, aan de andere kant van de zogenaamde GIUK Gap, de wateren rond Groenland, IIsland en het Verenigd Koninkrijk (UK), de linie in de Atlantische Oceaan waar de NAVO wordt geacht de Russische vloot tegen te houden, zodat de aanvoerroute naar Europa wordt beschermd. Het laatste VS-vliegdekschip dat hier kwam was de in 1996 uit de vaart genomen America (in 1991). Eind oktober gaat de Truman meedoen aan de NAVO-oefening Trident Juncture.
Bron: Navy Times (Geoff Ziezulewicz, David B. Larter)

Bundeswehr ondersteunt Franse operatie in Mali

17 september - Die Welt am Sonntag meldt op basis van vertrouwelijke VN-verslagen dat de Bundeswehr in Mali de Franse operatie voor terreurbestrijding in Mali (Operation Barkhane) met een drone heeft ondersteund. Een voorbeeld is de inzet van een Duitse verkenningsdrone Heron I in december 2017, waarbij de beelden van een boerderij in Mali aan het Franse leger werden gestuurd. De Duitse Heron vliegt vrijwel dagelijks. In Mali heeft Duitsland 1100 militairen bij de VN-macht MINUSMA, die officieel streng gescheiden is van de Franse operatie.
Verder zou volgens Welt am Sonntag een Duitse transporthelikopter NH90 in januari Franse soldaten van Kidal in het noorden van het land naar Gao hebben vervoerd. Intern werd de vlucht daarbij aangevraagd onder de noemer "gevaarlijke stoffen", waarbij in het dokument echter  ook de term 'FRA persons' wordt gebruikt. Dit transport wordt overigens door de Bundeswehr ontkend, waarbij verder geweigerd wordt operationele details vrij te geven. Dergelijke inzetten zijn volgens een aantal Duitse parlementsleden in strijd met het mandaat voor Mali.
* Een interessant detail is nog dat vanaf 14 september 1300 soldaten van de gezamenlijke Frans-Duitse brigade, waaronder 500 van de Bundeswehr, voor een half jaar zijn ingezet in Mali. De militairen van hetzelfde onderdeel reisden gezamenlijk naar Mali, maar worden apart ingezet bij Barkhane, MINUSMA en de Europese trainingsmissie EUTM. Een dergelijke gezamenlijke inzet is al eerder voorgekomen.
Bronnen: Welt am Sonntag (Florian Flade, Thorsten Jungholt)

306 Squadron gaat de Nederlandse Reapers vliegen

17 september - De Nederlandse luchtmacht reactiveert 306 Squadron op vliegbasis Leeuwarden om de vier MQ-9 Reaper Block 5 drones te gaan vliegen. Nederland heeft op 17 juli tijdens de internationale luchtshow in Farnburough vier Reapers besteld op basis van een overeenkomst met de regering van de VS. De toestellen moeten half 2020 worden geleverd.
Het is nog niet duidelijk vanaf welke basis de drones gaan vliegen. Bij het squadron zijn al beeldanalisten en inlichtingenspecialisten ingedeeld die sinds december 2016 gewerkt hebben voor Operation Inherent Resolve tegen ISIS, eerst op de Duitse basis Ramstein en later vanuit Leeuwarden.
De Reapers zullen niet worden bewapend - voorlopig althans.
Bron: Jane's Defence Weekly (Nicholas Fiorenza)

Djibouti zou rol overnemen als draaischijf voor wapensmokkel in Hoorn van Afrika

15 september - Als gevolg van de toenadering tussen Ethiopië en Eritrea zou nu Djibouti de rol van draaischijf voor de illegale wapenhandel in de Hoorn van Afrika overnemen. Dat is althans de konklusie van een onderzoek door het Britse partikuliere inlichtingenbureau EXX Africa. Een deel van de maritieme sektor van het bedrijfsleven in Djibouti zou zich hiermee bezig zijn gaan houden.
Djibouti huisvest ook een aantal militaire bases, bijvoorbeeld van Frankrijk (de grootste in Afrika) en de VS (4000 militairen). Japan, Italië, Duitsland en China zijn ook militair aanwezig. Al deze landen zouden een oogje dichtknijpen voor de handel vanwege de bases.
Volgens de direkteur van EXX Africa, Robert Besseling, zijn de meeste wapens afkomstig uit Jemen en wel het distrikt Khokha van de provincie Hodeidah, onder kontrole van de Houthi's. Hodeidah is een belangrijke havenstad, nu belegerd door legers van de Golfstaten.
Daarnaast zou het kontingent van Djibouti bij de vredesmacht van de Afrikaanse Unie in Somalië (AMISOM) betrokken zijn bij de smokkel van wapens naar gewapende groepen in het noorden van Somalië. Voorheen was Eritrea belangrijker bij deze smokkel, ook naar Soedan en Zuid-Soedan.
NB Op de website van EXX Africa kon ik het rapport niet zo snel vinden, evenmin als de opdrachtgever.
Bron: AllAfrica (Zeenat Hansrod)