Nederlandse inlichtingeneenheid volgt troepenbewegingen bij NAVO-oostgrens

17 april - Met enig graafwerk probeert het Nederlands Dagblad (ND) meer te achterhalen over een Nederlandse inlichtingeneenheid die troepenbewegingen aan de 'buitengrenzen van het NAVO-gebied' in kaart brengt. Het betreft het Joint Intelligence, Surveillance, Target Acquisition & Reconnaissance Commando (JISTARC), waarover het bevel vanuit Wezep wordt gevoerd. De aanleiding is een melding in het Weekoverzicht Defensieoperaties van 14 april. Daarin staat dat in de maand april door JISTARC ondersteuning wordt geleverd voor het opbouwen van een dreigingsbeeld aan de buitengrenzen. Het gaat om Open Source Intelligence (open bronnen). De generaals b.d. die het ND raadpleegt, zeggen dat via sociale media en kranten informatie over zaken als troepenbewegingen verzameld worden. Het zal verband houden met de Nederlandse bijdrage aan de enhanced Forward Presence (eFP) van de NAVO in Litouwen. De landmacht levert daarvoor al enkele jaren een infanteriecompagnie (250 soldaten) aan het multinationale bataljon onder Duitse leiding in Rukla. Bij de compagnie zal ook een inlichtingenpeloton van JISTARC horen als verzamelorgaan (een module wordt het ook wel genoemd). Maar de analyse van open bronnen zal wel vanuit Nederland (of Brussel) gebeuren.
Bron: Nederlands Dagblad (Riekelt Pasterkamp)

Spionagebasis blijft mogelijk toch in Molesworth

18 juli - De bouw van een grote spionagebasis van de VS zal mogelijk toch plaatsvinden op de Britse vliegbasis Molesworth. Het Pentagon heroverweegt een beslissing van de regering Obama om de inlichtingenactiviteiten te bundelen op een nieuw te bouwen basis in Croughton.
Het betreft de toekomstige lokatie van het Joint Intelligence Analysis complex (JIAC) en het Intelligence Fusion Center van de NAVO (NIFC). De spionagebasis gaat de inlichtingenbehoefte van Africa Command, European Command en de NAVO dekken.
Een nieuwe basis zou 200 miljoen dollar kosten. De door de Senaat van de VS goedgekeurde begroting trekt nu geld uit voor de bouw van een intelligence fusion center en een battlefield information collection and exploitation center in Molesworth. De sluiting van Molesworth in 2023 lijkt hiermee voorlopig van de baan. Het Huis van Afgevaardigden van het congres moet deze begroting wel nog goedkeuren.
Het bestaande Joint Intelligence Center in Molesworth dateert uit 1991 toen de oorspronkelijke lokatie in het Duitse Stuttgart ruimtegebrek kreeg. De huidige plannen voor modernisering hebben ook te maken met de uitgebreide operaties van Africa Comand sindsdien.
* De term 'exploitatie' voor het centrum voor gevechtsinlichtingen wijst erop dat deze basis rechtstreeks betrokken is bij de militaire interventies en drone-aanvallen.
Bron: Stars and Stripes (John Vandiver)

306 Squadron gaat de Nederlandse Reapers vliegen

17 september - De Nederlandse luchtmacht reactiveert 306 Squadron op vliegbasis Leeuwarden om de vier MQ-9 Reaper Block 5 drones te gaan vliegen. Nederland heeft op 17 juli tijdens de internationale luchtshow in Farnburough vier Reapers besteld op basis van een overeenkomst met de regering van de VS. De toestellen moeten half 2020 worden geleverd.
Het is nog niet duidelijk vanaf welke basis de drones gaan vliegen. Bij het squadron zijn al beeldanalisten en inlichtingenspecialisten ingedeeld die sinds december 2016 gewerkt hebben voor Operation Inherent Resolve tegen ISIS, eerst op de Duitse basis Ramstein en later vanuit Leeuwarden.
De Reapers zullen niet worden bewapend - voorlopig althans.
Bron: Jane's Defence Weekly (Nicholas Fiorenza)

Duitsland wil luchtschepen voor operatie in Mali

22 februari - De Bundeswehr wil kleine luchtschepen aan kabels (zogenaamde aerostats) voor observatie gaan gebruiken bij de VN-operatie in Mali. De Amerikaanse landmacht zet 40 van deze (gemaakt door Lockheed Martin, maar er zijn meer producenten) in in Afghanistan. Ze heten daar Persistent Threat Detection Systems.
Duitsland stuurt dit jaar acht gevechts- en transporthelikopters en 350 extra soldaten naar Mali. Hun totale aantal komt dan op 1000 in een totale VN-macht van 15.000.
De Aerostats kunnen met radar drones of doelen op de grond waarnemen. Tot ze er zijn (op zijn laatst 2019 of 2020, eerder als er gebruikte exemplaren op de markt zijn) zal de Bundeswehr een 30 meter hoge observatietoren met sensoren van Rheinmetall inrichten. Dat soort torens gebruiken de Duitsers ook in Afghanistan voor hun buitenposten.
Bron: Reuters (Andrea Shalal)

Nieuw VS-commando opgericht voor operaties in Irak en Syrië

5 december - Het VS-leger heeft een nieuw commando opgericht (Combined Joint Task Force - Operation Inherent Resolve) dat onder bevel van luitenant-generaal James L. Terry de operaties in Irak en Syrië gaat leiden. Het is nog onduidelijk of hij in Bagdad, Erbil of Koeweit zit. Het nieuwe commando neemt de informatierol van Central Command voor de pers over.
Intussen heeft Singapore bekend gemaakt dat ze 50 tot 60 militairen gaan sturen voor de coalitie tegen ISIS. Het zal (net als in Afghanistan) gaan om personeel van KC-135 tankvliegtuigen en een Imagery Analysis Team.
En in Nieuw-Zeeland zijn soldaten begonnen te oefenen voor inzet in Irak. 150 militairen van 1 Battalion Royal NZ Infantry trainen in Waiouru. Er is nog geen formeel besluit voor een troepenbijdrage aan de coalitie genomen, maar de inzet wordt eind februari, begin maart volgend jaar verwacht. Ze gaan Iraakse soldaten trainen.
Bronnen: Xinhua, NZ Newswire (Peter Wilson, Sarah Robson), The Washington Post (Dan Lamothe)

De onopvallende presentie van AFRICOM

13 april - Nick Turse onderzoekt bij TomDispatch de opgevoerde aktiviteiten van AFRICOM, die voor de publiciteit zo onopvallend mogelijk worden gehouden. Het gaat dan onder meer over de ISR (Intelligence, Surveillance & Reconnaissance) die met behulp van drones wordt uitgevoerd vanuit Base Aérienne 101 in Diori Hamani International Airport in Niamey, hoofdstad van Niger. Daarnaast zijn er in dat land ook nog twee contra-narco-terrorisme projekten in Arlit en Tahloua. Deze laatste worden gebouwd door het Pentagon voor gebruik door de veiligheidstroepen van Niger, maar een nog te bouwen steunpunt voor de VS wordt ook overwogen. De Amerikaanse luchtmacht is al op zoek naar een leverancier voor grote hoeveelheden vliegtuigbrandstof voor het vliegveld Mano Dayak International Airport, eveneens in Niger.
De mogelijkheid bestaat dat een grotere VS-basis voor West-Afrika wordt overwogen, vergelijkbaar met Djibouti in het oosten.
Verder dient een vliegbasis in Ouagadougou, Burkina Faso, als thuishonk voor een Joint Special Operations Air Detachment en voor het Trans-Sahara Short Take-Off and Landing Airlift Support initiatief. In Tsjaad zit een ISR liaison team.

Ten slotte zijn er aanwijzingen uit dokumenten dat in Mali voor de opstand van 2012 een Amerikaanse militaire compound werd gebouwd in Gao. Het ging onder meer om een onderhoudsgarage (zie foto boven). Dit is de plaats waar de Nederlandse militairen heengaan. Het terrein is vermoedelijk door de Amerikanen verlaten na de coup destijds.
Bron: TomDispatch (Nick Turse)

Task Group Scorpion kern van operatie Mali

4 februari - 1 (NLD) Special Operations Land Task Group (SOLTG) Scorpion van het Korps Commandotroepen (KCT) gaat de kern vormen van de Nederlandse inzet in Mali. De SOLTG vormt de ogen en oren van de All Sources Information Fusion Unit (ASIFU), het inlichtingencentrum van de VN-operatie MINUSMA, dat eveneens voor een behoorlijk deel bestaat uit Nederlanders (70 van de 230). Er komt ook een SOF plannings- en liaison element op het hoofdkwartier van MINUSMA in de hoofdstad Bamako. Via de Nederlandse commandant van ASIFU en het eveneens Nederlandse plaatsvervangend hoofd operaties van MINUSMA (twee kolonels) is er een duidelijke Nederlandse commandolijn binnen de VN-operatie. De tweede kolonel is tevens 'rode kaart-houder', hij kan een veto uitspreken over een opdracht aan de Nederlanders.
SOLTG Scorpion is in wezen een compagnie commando's met zogenaamde enablers, specialisten die de kapaciteit van de eenheid vergroten. Dat zijn bijvoorbeeld een 81 mm mortiersektie en searchspecialisten van 11 Luchtmobiele Brigade. Er is verder het luchtmachtdetachement met vier AH-64D Apache helikopters.
De  - uiteindelijk - 1000 Franse militairen die overblijven zullen  op basis van een overeenkomst tussen Frankrijk en de VN beschikbaar blijven als zogenaamde parallel force, die niet onder het VN-mandaat werkt, maar wel de instemming heeft van de Veiligheidsraad. Ze richten zich op contraterrorisme/counterinsurgency
Bron: Dutch Defence Press (Leo van Westerhoven)