36 operaties van Africa Command

17 april - Yahoo News heeft een lijst gemaakt van 36 operaties van special forces van de VS in Afrika. Acht ervan zijn zogenaamd 127e programma's waarbij de special forces troepen van het gastland gebruiken als dekking ('surrogaat' missies) in het kader van terreurbestrijding. Deze worden uitgevoerd door het centrale Joint Special Operations Command (JSOC) of theater special operations forces van de regionale bevelhebbers.
De volgende operaties worden genoemd (meer details in het artikel):
Armada Sweep - Afluisteren door schepen bij Oost-Afrika ter ondersteuning van de drone-oorlog in deze regio.
Echo Casemate - Ondersteuning voor operaties in de Centraal-Afrikaanse Republiek vanuit de basis Abeche in Tsjaad (2013 - zeker 2018).
Exile Hunter - Terreurbestrijding (127e) waarbij Ethiopische troepen op Camp Lemonnier in Djibouti worden getraind voor aktie in Somalië (2016,2018).

Denemarken wil meedoen aan Operatie Barkhane in de Sahel

28 februari - De Deense regering heeft vandaag aangekondigd dat ze eind 2019 troepen en materieel wil sturen naar de Franse Operatie Barkhane in de Sahel. Het gaat om twee transporthelikopters en 70 soldaten voor een periode van een jaar. De regering wil zo een bijdrage leveren aan de strijd tegen terrorisme en de komst van migranten voorkomen.
Eerder deed Denemarken mee met transportvliegtuigen aan Operatie Serval (2013) en aan de VN-missie Minusma, allebei in Mali. Bij de huidige missie Barkhane zijn 4500 Franse militairen betrokken. Drie Britse Chinook transporthelikopters zijn gestationeerd in Gao met 50 Estische soldaten.
Bron: The Defense Post

Frankrijk reorganiseert zijn interventiemacht rond de Sahara

18 juli - Frankrijk gaat met behulp van vijf Afrikaanse regeringen (Burkina Faso, Tsjaad, Mali, Mauritanië en Niger) zijn inlichtingen- en militaire operaties in en rond de Sahara (de Sahel) opnieuw op poten zetten. De nieuwe operatie heet Barkhane (genoemd naar een sikkelvormig zandduin) en gaat 3000 Franse militairen omvatten. Ze komt in de plaats van operatie Serval in Mali en operatie Epervier in Tsjaad (sinds 1986).
De 3000 Fransen worden ondersteund door 20 helikopters, 200 trucks, 200 pantserwagens, zes gevechtsvliegtuigen, tien transportvliegtuigen en drie drones (waaronder twee Reapers).
De inlichtingenoperaties en de drones worden gestationeerd in Niamey (Niger), het hoofdkwartier en de jachtvliegtuigen in N'Djamena (Tsjaad) en de special forces in Ouagadougou (Burkina Faso).
Frankrijk heeft nu nog 1700 militairen in Mali. Aanvankelijk was het de bedoeling om Serval in mei te beëindigen en de troepen te verplaatsen binnen de Sahel. Gevechten tussen Toeareg-rebellen en het Malinese leger gooiden roet in het eten. Er is nu besloten om in elk geval 1000 Franse militairen in Noord-Mali te laten (vooral in Gao), er zijn vrijwel geen Malinese troepen meer daar.
Bronnen: Defense News (Pierre Tran), Le Point (Jean Guisnel)

Minder Franse helikopters en pantservoertuigen in Mali

Maart - Zeventien Franse pantserinfanterievoertuigen (een compagnie) zijn teruggetrokken uit Mali naar Ivoorkust (Abidjan). Er zijn er nu geen meer over in Mali. Het aantal Franse helikopters in Mali is verminderd van zeventien tot negen. Er zijn nu nog een Tigre, twee Gazelles en zes Puma over plus een vliegtuig Pilatus. De kapaciteit van Operatie Serval bestaat momenteel uit personeel van het 7e bataljon Alpenjagers met ondersteuning van genie, infanteristen en bergartillerie (120 mm mortieren). Verder vervangen zes liaison- en operationele bijstandsdetachementen de zeven detachementen die de VN-operatie MINUSMA ondersteunden en de drie voor het Malinese leger (FAMA). Ze bestaan telkens uit twee ploegen infanterie, een ploeg Forward Air Controllers voor luchtsteun, een EOD-ploeg, een geneeskundige ploeg en een close combat unit.
Vorige maand waren al drie Mirages 2000D en een strategisch tankvliegtuig teruggetrokken naar Tsjaad (N'Djamena). Drie Rafales waren teruggegaan naar Frankrijk. Ook de extra compagnie infanterie die in oktober naar Kidal was gestuurd vanwege de onlusten daar, is weer teruggegaan naar Tsjaad.
Bron: RAIDS (gedrukte uitgaven februari en maart)

Franse 5e Regiment Gevechtshelikopters terug uit Mali

14 januari - Honderd militairen van het Franse 5e Regiment Gevechtshelikopters (5ème RHC) uit Pau zijn teruggekeerd uit Mali. Ze waren gestationeerd in Gao, waar nu de Nederlandse troepen heengaan. Hun operatiegebied was het gebied rond de stad en het hele noordoostelijke deel van Mali. Grondpatrouilles verzamelden inlichtingen op het terrein en probeerden aan de weet te komen of guerrillagroepen zich begonnen te nestelen in het Ifoghas-gebergte in de regio van Kidal. Bij de minste twijfel rukten de gevechtshelikopters uit om een einde te maken aan de dreiging. De positie in Gao werd ondersteund door twee andere posten van de Franse interventiemacht in Timboektoe en Kidal. Transport- en gevechtshelikopters werden gebruikt om de situatie te stabiliseren.
Intussen heeft president Hollande op 8 januari meegedeeld dat de Franse troepensterkte in Mali half februari van 2500 zal worden gereduceerd tot 1600. Daarna zal het aantal nog afnemen tot 1000. De acht steunpunten die er nu nog zijn zullen er ook minder worden. Er zullen nog acht helikopters blijven, tegen twintig een jaar geleden. Het Franse leger zal zich koncentreren in Tessalit in het noorden, een strategische plaats in de buurt van de Algerijnse grens, in Gao (nu 1400 soldaten) en in mindere mate in de hoofdstad Bamako. Van de uiteindelijke 1000 Fransen die overblijven zullen 650 worden ingezet voor terreurbestrijding en 350 voor de Europese trainingsmissie van het Malinese leger (EUTM Mali) en de generale staf van de Minusma (VN).
Vorige week werden drie Minusma-soldaten van Tsjaad in het noorden van Mali tijdens een patrouille gewond, terwijl ze opstandelingen die een raketaanval hadden gepleegd op een militair kamp in Aguel'hoc in de regio Tesssalit achtervolgden. Er ontstond een vuurgevecht, waarna de gewonden werden afgevoerd naar Gao.
Bronnen; France 3 Aquitaine (Bertrand Lerossignol), Le Monde, Le Figaro, Associated Press

Frankrijk stuurt meer troepen naar Afrika

16 oktober - Frankrijk gaat zijn militaire aanwezigheid in de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) eind dit jaar opvoeren, omdat de situatie uit de hand aan het lopen is. Het land verkeert in chaos sinds de rebellen van Seleka in maart de zittende president Bozizé verdreven.
Frankrijk heeft hier verschillende keren eerder geïntervenieerd, zoals in 2006 toen het Bozizé steunde tegen rebellen uit het noorden. Een kontingent van 400 Franse militairen bewaakt momenteel het vliegveld van de hoofdstad Bangui en patrouilleert in wijken waar de Fransen belangen hebben. Volgens bronnen van Reuters zou het aantal troepen worden opgevoerd tot tussen de 700 en 1250. Bozizé zou in Oost-Afrika verblijven om steun te zoeken voor zijn terugkeer. Op dit moment wordt de CAR geregeerd door de vroegere rebellenleider Djotodia, die heeft belooft begin 2015 verkiezingen te organiseren.
De Afrikaanse Unie heeft ook een vredesmacht van 2500 troepen ter plaatse.
Wat betreft Mali, is bekend gemaakt dat Frankrijk zijn troepensterkte van 3200 eind dit jaar niet met 1000 zal verminderen, zoals eerder aangekondigd. De troepenreduktie is uitgesteld naar eind januari of begin februari.
Bronnen: The Guardian/Reuters, Reuters (Marine Pennetier and John Irish)
UPDATE: 17 oktober - Volgens AFP zal Frankrijk in elk geval 2000 troepen in Mali houden tot na de tweede ronde van de parlementsverkiezingen op 15 december van dit jaar. Op het hoogtepunt van Operatie Serval namen er 4500 Fransen aan deel in Mali. Een stabilisatiemacht van de VN moet uiteindelijk een omvang krijgen van 12640 militairen en politie.

Franse Reaper drones niet bewapend

20 mei - Frankrijk koopt twee Reaper drones (Predator 2) van General Atomics. De Reapers waren oorspronkelijk bestemd voor de Amerikaanse luchtmacht, maar worden nu met toestemming van het Pentagon eerder uit de produktielijn gehaald om snel aan de Fransen te kunnen leveren. De drones zullen vliegen in een Amerikaanse konfiguratie, zodat ze alleen inzetbaar zijn in de Sahelzone en niet in Frankrijk zelf. Ze zullen waarschijnlijk gestationeerd worden in Niamey in Niger.
Tot nu toe beschikt de Franse luchtmacht op het gebied van de MALE (Medium Altitude Long Endurance) drones alleen over vier van het type Harfang met veel geringere kapaciteit. Ze worden onderhouden door EADS Cassidian, het kontrakt is net met twee jaar verlengd. Twee ervan zijn gestationeerd in Niamey waar de Amerikanen ook Reapers en Predators hebben.
"Voor het moment" zullen de drones niet worden bewapend. Het Franse militaire blog Secret Défense voert daarvoor twee redenen aan. Het ministerie van defensie zou rekening willen houden met de politieke gevoeligheden nu tegen het dronegebruik van president Obama een storm van kritiek aan het aanzwellen is. De tweede reden is dat het onzeker is of de VS wel bewapende drones willen verkopen zonder daar een zekere mate van kontrole op te houden. Bijvoorbeeld door ze alleen vanaf Amerikaanse bases te laten vliegen. Dit zou voor de Fransen vrijwel zeker niet akseptabel zijn.
Bron: Secret Défense (Jan Dominique Merchet)

Pentagon stuurt klein aantal troepen naar Mali

30 april - Een klein aantal (genoemd wordt tien, plus twaalf op de ambassade in Bamako) Amerikaanse militairen zijn volgens het Pentagon in Mali om de geallieerde Franse en Afrikaanse troepen te ondersteunen. Er was al langer sprake van de aanwezigheid van Amerikaanse special forces in het land, aan het licht gekomen door een auto-ongeluk in april 2012, waarbij drie Amerikaanse soldaten omkwamen. Officieel mogen de VS geen militaire hulp aan Mali geven, omdat de wettige regering is afgezet bij een coup in maart vorig jaar.
Bron: The Washington Post (Craig Whitlock)
UPDATE: Ook de Algerijnen  geven diskrete steun aan operatie Serval. De Franse logistieke ondersteuning van het 511e régiment du train uit Auxonne rijdt met tankwagens. Volgens het blog Défense Ouverte zijn ze via de weg vanuit Tessalit zeker vijf keer naar de Algerijnse grens gereden om vol te tanken. Dat werd van de Algerijnse kant verzorgd door tankwagens die werden begeleid door de Algerijnse gendarmerie.
Bron: Défense Ouverte (Jean Guisnel)

VS voeren tankervluchten voor de Fransen in Mali op

29 april - De laatste weken heeft de Amerikaanse luchtmacht de tankervluchten ten behoeve van de Franse gevechtsvliegtuigen boven Mali behoorlijk opgevoerd. In de loop van de week leverden de Amerikanen tegen de 4,7 miljoen liter vliegtuigbrandstof aan de Mirages en Rafales, die de Franse troepen in Mali ondersteunen. Vanaf 11 januari tot half maart hebben de Amerikaanse tankers 83 sorties gemaakt, een recenter aantal is niet bekend. De Fransen betalen voor de brandstof, maar niet voor het vliegen.
Bron: Military.com (Richard Sisk)

VS voeren oorlogsrol in Afrika op

4 maart - De VS voeren hun militaire steun aan de Franse expeditie in Mali aanmerkelijk op, zo meldt de Wall Street Journal. Inlichtingen en doelgegevens die waren verkregen door Amerikaanse Reaper drones leidden alleen al afgelopen week tot bijna 60 Franse luchtaanvallen in een bergachtig gebied met de omvang van Groot-Brittannië. Franse en Tsjaadse troepen voerden daar een offensief uit tegen de fundamentalistische guerrilla. Het wordt gezien als een voorbeeld van de nieuwe Amerikaanse werkwijze om bij contra-terrorisme samen te werken met lokaal aanwezige krachten.
Overigens had een Joint Special Operations Task Force van de VS de afgelopen jaren de Special Anti-Terrorism group van het Tsjaadse leger al helpen opzetten met uitrusting, training en logistieke steun. Deze eenheid is nu ingezet in het Adrar Tigharghar gebergte.
De inlichtingen van de drones, die vliegen vanaf een basis in Niger, worden niet alleen gedeeld met Frankrijk, maar ook met Tsjaad.
Een vergelijkbare samenwerking bestaat tussen de Amerikaanse drones en Turkije bij de strijd tegen de PKK in het grensgebied met Irak. In Ankara is een Turks-Amerikaans joint intelligence center (een zogenaamd fusion center) gevestigd, waar de beelden worden geanalyseerd en luchtaanvallen kunnen worden aangevraagd. Afgelopen december werden langs die grens 34 burgers gedood, vermoedelijk per vergissing. Het reisgezelschap was door een Amerikaanse drone gevolgd.
Bron: The Wall Street Journal (Adam Entous, David Gauthier-Villars, Drew Hinshaw)

Frankrijk plant nieuwe snelle interventiemacht voor Mali

22 feb. - Het Franse leger is van plan na het vertrek van de Franse troepen uit Mali (aanvankelijk aangekondigd voor maart, nu voorlopig uitgesteld tot juli) een snelle interventiemacht ergens in West-Afrika te stationeren om in te grijpen in het geval de zaak opnieuw uit de hand loopt. Het gaat om een zogenaamde "strijdmacht achter de horizon" die vermoedelijk zal worden geplaatst in Senegal, Niger of Tsjaad. Momenteel zijn er meer dan 4000 Franse militairen verwikkeld in de oorlog in Mali en meer dan 5000 West-Afrikaanse troepen.
Bron: Foreign Policy (Colum Lynch)

Washington geeft 50 miljoen dollar vrij voor militaire steun aan Mali-oorlog

12 feb. – President Obama heeft besloten om 50 miljoen dollar vrij te geven voor militaire hulp aan Frankrijk en Tsjaad bij hun oorlog in Mali. De VS hebben sinds 21 januari 41 vluchten met C-17 transportvliegtuigen uitgevoerd voor dit doel. Er zijn daarbij 1049 ton uitrusting en 760 passagiers vervoerd. Sinds 27 januari zijn ook 20 bijtankoperaties uitgevoerd om de Franse luchtmacht in de lucht te houden. Daarnaast worden inlichtingen verschaft.

Het toe nu toe door Washington al uitgegeven geld zou bijna 12 miljoen dollar bedragen.

Bron: Le Monde

Oorlog in Mali kost Frankrijk tot nu toe 70 miljoen euro

7 feb. - De Franse interventie in Mali heeft Frankrijk vanaf 7 februari tot nu toe 70 miljoen euro gekost volgens AFP.. Het kostbaarst is het transport van de 4000 soldaten naar het inzetgebied: 50 miljoen. Het extra gevarengeld voor de militairen bedraagt 5 miljoen. Frankrijk geeft nu 2,7 miljoen euro per dag uit voor de operatie. Dat is meer dan in de Libische oorlog (1,6 miljoen per dag) en Afghanistan (1,4 miljoen).
Bron: Le Parisien

Washington laat rekening zitten na Frans protest

20 jan. 2013 - In een mogelijk signaal aan Frankrijk dat ze bij de oorlogvoering in Mali hun eigen broek op moeten houden, dienden de VS in eerste instantie een rekening van tussen 17 en 19 miljoen dollar in voor de zeker 30 militaire transportvluchten die ze hebben verzorgd voor Operatie Serval. Na een ongebruikelijk heftig protest van Parijs, aldus de Wall Street Journal, heeft Washington inmiddels laten weten de rekening te laten zitten. Een Frans verzoek om ook gebruik te kunnne maken van de tankvliegtuigen van de VS is nog niet beantwoord.

Bron: The Wall Street Journal (David Gauthier-Villars, Adam Entous)

Update: Duitsland heeft weer een heel ander probleem met hun bijdrage aan het militaire luchttransport voor Operatie Serval. De Duitsers hebben een rode-kaarthouder geïnstalleerd bij het European Air Transport Command (EATC) in Eindhoven, de gezamenlijke pool van Europese NAVO-landen voor militair transport. De Duitse officier moet voorkomen dat de Duitse vliegtuigen worden beladen met Franse wapens.

Operatie Serval (interventie Franse leger in Mali)

De raid van de rebellen uit Noord-Mali lijkt gericht te zijn geweest tegen het vliegveld bij Sévaré in de buurt van de stad Mopti. Dit vliegveld is van belang om doelen in het noordelijk rebellengebied te kunnen verkennen en bestoken. Als het echter was gelukt om ook de stad Mopti zelf te bezetten had de weg naar de hoofdstad Bamako vrijwel open gelegen en de ambities van de rebellen zijn letterlijk grenzeloos. Vandaar dat paniek uitbrak toen de defensie van het deels door het Westen getrainde Malinese leger tegen de oprukkende kolonnes leek te verkruimelen. Een snelle Franse interventie, die overigens de indruk maakt al geruime tijd te zijn voorbereid, maakte voor het moment een einde aan de opmars van de rebellen. In een tweede fase werden vervolgens doelen in het achterland gebombardeerd. De rebellen hadden een antwoord, door bij verrassing een plaats in het zuiden in te nemen met een kolonne die vermoedelijk uit Mauretanië is gekomen.

Franse middelen:

• Een compagnie van het 21e regiment mariniers (200) aangevuld met een peloton van het Vreemdelingenlegioen uit Orange (bemanningen voor pantservoertuigen) verplaatst van Operatie Epervier in Tsjaad naar Bamako (hoofdstad Mali). Operatie Epervier heeft betrekking op de Franse militaire aanwezigheid in Tsjaad sinds 1986. De Fransen kwamen daar te hulp in een vergelijkbare situatie als nu in Mali, alleen zonder islamisten; ze zijn nooit meer weggegaan.
• Een compagnie van het 2e regiment mariniers uit Auvour in Frankrijk verplaatst naar Bamako. Deze eenheid maakt deel uit van de Franse snelle interventiemacht.
• Een veertigtal pantservoertuigen verplaatst van Operatie Licorne in Ivoorkust geëskorteerd door een helikopter naar Bamako.
• Lichte Gazelle gevechtshelikopters van het 4e helikopterregiment van de special forces in Pau. De helikopters zijn niet gepantserd en vrij kwetsbaar voor grondvuur, waardoor ook een Franse officier sneuvelde. Later werden ze aangevuld met de modernere Tigre gevechtshelikopters. De Gazelles waren gestationeerd in Ouagadougou (Boerkina Faso) in het kader van Operatie Sabre en opereren vanaf een vooruitgeschoven basis bij de grens. Door de huidige operatie is bekend geworden dat sinds 2010 Franse special forces aanwezig zijn in Mauretanië en Burkina Faso.
• Vier Mirage 2000D gevechtsvliegtuigen gestationeerd in N’Djamena (Tsjaad) en ondersteund door twee tankvliegtuigen C135.
• Vier Rafale gevechtsvliegtuigen verplaatst van de basis Saint-Dizier in Frankrijk naar Tsjaad van waaruit ze deel nemen aan de bombardementen van doelen in het achterland in Mali.
• Maritieme verkenningsvliegtuigen Atlantique 2 van de marine, vermoedelijk vanuit Dakar (Senegal).
• Twee Mirage F1 CR verkenningsvliegtuigen verplaatst van Tsjaad naar Bamako.
• Transportvliegtuigen C-130 Hercules en C-160 Transall
Update: 1 feb 2013 - De Atlantique2 is inmiddels ook ingezet als bommenwerper. Het vliegtuig is hiervoor sinds de zomer van 2008 gecertificeerd, aldus het blog Secret défense. De ATL2 kan zijn doelwit niet aanstralen en dus geen precisiebombardementen uitvoeren. Hij voert vier GBU-12 bommen van 250 kg mee.

Steun van bondgenoten:

Twee grote Britse C-17 Globemaster vliegtuigen zijn vanuit Afghanistan naar Europa verplaatst om de Fransen te helpen bij hun logistieke problemen. Luchttransport is momenteel een bottleneck bij het Franse leger. In de loop van het jaar moet die situatie verbeteren als de drie eerste nieuwe Airbus A400M in gebruik worden genomen. Een van de Globemasters kreeg overigens panne in Parijs.
Algerije heeft Frankrijk toestemming gegeven zijn luchtruim te gebruiken op weg naar Mali.
De Afrikaanse landen Benin (300), Boerkina Faso (500), Tsjaad (?), Niger (500), Nigeria (600), Senegal (500) en Togo (500) hebben toegezegd troepen te leveren. Wat hiervan terecht komt moet worden afgewacht en in elk geval zullen ze eerst getraind moeten worden. Het leger van Nigeria heeft grote problemen met de eigen rebellen.

Bronnen: Libération, Marianne, Le Monde, Le Figaro, Le Point, BBC, Christian Science Monitor


Een handzaam overzicht van de bijdrages van verschillende landen bij Associated Press.

Franse interventies in Afrika van de laatste tijd (Associated Press):

2013 Operatie Serval in Mali

2013 Poging om inlichtingenofficier te bevrijden in Somalië (mislukt)

2011 Oorlog tegen Ghadafi in Libië

2011 Interventie in Ivoorkust met tanks en helikopters om na verkiezingen de vorige president te verdrijven

2011 Poging om gijzelaars te bevrijden aan de grens van Mali en Niger (mislukt)

2009 Bevrijding van gijzelaars van piraten in Somalië (grotendeels gelukt)

2006 Steun aan de regering van Tsjaad tegen rebellen

2004 Interventie in Ivoorkust tegen het regeringsleger

Overzicht van gewapende groepen in Mali van al Jazeera waarbij opvalt dat er naast Toeareg en islamistische groeperingen ook anti-Toeareg milities zijn.