NAVO begint nucleaire oefening Steadfast Noon

18 oktober - Vandaag zijn 14 NAVO-landen met tientallen vliegtuigen begonnen aan de jaarlijkse nucleaire oefening Steadfast Noon. Naast vliegtuigen met een nucleaire taak (B61 kernbommen) doen ook jachtvliegtuigen mee die deze moeten beschermen, verder tankvliegtuigen en verkenningsvliegtuigen. De oefening is in oktober en speelt zich deze keer af boven het zuidelijke NAVO-gebied. De nucleaire vliegbasis Ghedi in Italië is vermoedelijk betrokken. Volgens Hans Kristensen van de Federation of American Scientists is daar vandaag ook een Duitse Tornado uit Büchel geland. De oefening gaat een week duren. Er wordt het gereedmaken en laden van kernwapens op de vliegtuigen geoefend. Tijdens de oefenvluchten zelf gaan geen kernwapens mee. Deze week is er ook een bijeenkomst van de NAVO-ministers van defensie.
Bronnen: NAVO (persbericht), RND (Duitsland), Hans Kristensen (@nukestrat)

Nukleaire NAVO-oefening Steadfast Noon in Büchel en Kleine Brogel

18 oktober - Afgelopen week is van 14 tot 18 oktober vanaf de kernwapenbases Büchel in de Eifel en het Belgische Kleine Brogel de jaarlijkse nukleaire NAVO-oefening Steadfast Noon gehouden. Büchel is tevens de vliegbasis waar het Taktisches Luftwaffengeschwader 33 is gestationeerd, het nukleaire onderdeel van de Duitse luchtmacht, uitgerust met Tornado's. De oefening is met grote geheimhouding omgeven. Vliegtuigspotters hebben behalve de nukleair geschikte vliegtuigen uit België, Duitsland, Italië en Nederland ook Tsjechische Gripens en Poolse F-16s gezien (die moeten de nukleaire vliegtuigen verdedigen). De VS zal waarschijnlijk hebben deelgenomen met F-16s van de Italiaanse vliegbasis Aviano of F-15Es van het Engelse Lakenheath.
De Amerikaanse B61 kernbommen worden in geval van oorlog mede afgeworpen door de bondgenoten die kernwapens op hun grondgebied hebben. De procedures daarvoor worden tijdens Steadfast Noon geoefend. De kernwapens moeten uit hun ondergrondse kluizen worden gehaald, naar de vliegtuigen getransporteerd en eronder gemonteerd. Gevlogen wordt er niet met de echte bommen. De oefening vindt plaats korte tijd nadat op 10 oktober een eskader nukleair geschikte B-52 bommenwerpers van de VS uit Louisiana (tijdelijk) verplaatst werd naar Engeland.
Duitsland beslist in het eerste kwartaal van volgend jaar over de opvolger voor de Tornado.
Bronnen: Augen Geradeaus (Thomas Wiegold), Handelsblatt, Junge Welt (Marc Bebenroth)

Duitsland zet de VS onder druk over nukleaire rol voor Eurofigrter

20 juni -Het Duitse ministerie van defensie heeft in april een brief aan het Pentagon geschreven met de vraag of certificatie van de Eurofighter mogelijk is. Duitsland is bezig met de vervanging van de 89 Tornado's, waarvan een aantal in het kader van de nukleaire participatie binnen de NAVO een kerntaak hebben.
De bedrijven Airbus (Eurofighter), Lockheed Martin (JSF) en Boeing (F-18) houden deze week presentaties op het ministerie.
De Tornado's kunnen tot half jaren twintig blijven vliegen. Volgens Washington kan de certificatie van de Eurofighter wel zeven tot tien jaar in beslag nemen. Onder meer moet worden nagegaan of de Eurofighter bij een nukleaire missie kan overleven zonder stealth kapaciteit. Datzelfde geldt overigens voor het produkt van Boeing. Boeing en Airbus redeneren dat dit met elektronische tegenmaatregelen (jammen) te verhelpen is.
Bron: Reuters (Andrea Shalal)

Duitse Tornado's mogelijk ongeschikt voor NAVO-missies

31 maart - Volgens een rapport van het Duitse ministerie van defensie (gezien door Reuters, voor het eerst geciteerd in Der Spiegel) is de Bundeswehr mogelijk niet in staat het Tornado gevechtsvliegtuig te gebruiken voor NAVO-operaties. Het probleem is dat het niet mogelijk is gebleken een apparaat te bouwen dat versleutelde overdracht van data naar het toestel mogelijk maakt. Bovendien voldoet ook de verbindingsapparatuur niet meer aan de huidige normen, zodat het risiko bestaat dat de informatie wordt onderschept.
Een woordvoerder van de luchtmacht stelde dat de tien Tornado's die zijn aangewezen voor de NATO Response Force voldoen aan de huidige eisen.
Er moet in 2025 worden begonnen met de vervanging van de Tornado. De Eurofighter is de leidende kandidaat daarvoor, andere opties zijn de F-15 en de F-18.
* Tornado's hebben ook de nukleaire taak van de Bundeswehr.
Bron: Reuters (Sabine Siebold)

Gaat Duitsland weg uit Incirlik?

15 mei - De Duitse politiek blijft zoeken naar een alternatief voor de Turkse vliegbasis Incirlik om zijn Tornado's met een verkenningsrol in de strijd tegen ISIS en een tankvliegtuig te stationeren. Een tweede parlementaire delegatie van de Bondsdag is nu de toegang tot de daar gelegerde 260 Duitse soldaten geweigerd. Volgens bronnen in de defensiecommissie wordt de komende weken een besluit over de verplaatsing verwacht, waarbij de favoriete nieuwe bestemming Jordanië zou zijn.
De aanleiding voor het konflikt was oorspronkelijk een Duitse verklaring over de Armeense genocide van 1915. Nu is daar bijgekomen dat Duitsland asiel heeft verleend aan een aantal Turkse NAVO-officieren die vervolging vreesden na de mislukte coup van vorig jaar. En de Duits-Turkse publicist Deniz Yucel [die werkt voor die Welt] zit vast in Turkije in het kader van de zuiveringsoperatie in de media na de coup.
Bron: Deutsche Welle
UPDATE: 17  mei - Duitsland overweegt nu officieel de troepen te verplaatsen naar Jordanië. Volgens een woordvoerder van het ministerie van defensie zijn Kreta en Cyprus ook mogelijke lokaties, maar is Jordanië het gunstigst. Geografie en verbindingen met andere bondgenoten behoren tot de kriteria.
Bron: Reuters (Madeline Chambers, Michael Nienaber)
8 juni - Het Duitse kabinet heeft gisteren besloten de troepen en materieel waaronder Tornado's terug te trekken uit Incirlik. Ze gaan naar de basis Azraq in Jordanië. De verplaatsing betekent dat de Duitse tankvluchten als steun van de oorlog tegen ISIS voor twee tot drie weken worden onderbroken en de verkenningsvluchten van de Tornado's voor twee tot drie maanden.
Er is geen nieuw mandaat van het parlement nodig.
Bron: AFP

De Bundeswehr heeft acht alternatieven voor Incirlik

29 maart - De Bundeswehr heeft acht geschikte alternatieven gevonden voor het steunpunt op de vliegbasis Incirlik in Turkije. Het zijn drie lokaties in Koeweit, drie in Jordanië en de Britse bases Akrotiri en Paphos op Cyprus. Er zijn echter nog geen gesprekken gevoerd met de desbetreffende autoriteiten, hetgeen  buitenlandexpert van Die Linke in de Bondsdag Jan van Aken doet constateren dat de urgentie bij de regering blijkbaar niet erg groot is.
Bondsdagleden zijn ongerust omdat sinds een bezoek op 5 oktober vorig jaar geen enkel lid van het parlement van de Turkse regering toestemming heeft gekregen om de Duitse militairen daar op te zoeken (aanvragen van Die Linke en CDU/CSU zijn onbeantwoord gebleven). Een verzoek van Van Aken om het andere Duitse steunpunt in Turkije, de basis Konya 350 km ten westen van Incirlik, te mogen bezoeken, is mondeling afgewezen. De weigeringen vonden plaats, nadat de Bondsdag een resolutie had aangenomen die de Armeense genocide van 100 jaar geleden erkende.
De fractie van Die Linke maakt zich ook zorgen dat inlichtingen die door Duitse Tornado-vliegtuigen worden verzameld, gebruikt worden in de oorlog tegen de Koerden.
Bronnen: Die Welt (Marcel Leubechter), Deutsche Welle

Duitsland wil tot 1200 soldaten inzetten in Syrië

29 november- De Bundeswehr gaat met maximaal 1200 soldaten naar Syrië om de oorlog tegen ISIS te ondersteunen. Er worden vier tot zes Tornado's die geschikt zijn voor verkenningsvluchten  gestuurd naar twee bases. Over de precieze lokaties wordt nog onderhandeld, maar het gaat vermoedelijk om Jordanië (Amman) en Turkije (Incirlik).
Deze Tornado gevechtsvliegtuigen komen van het squadron Immelmann op Fliegerhorst Schleswig/Jagel. Het is de versie Recce Lite. Nederlandse F-16s vlogen ook met deze configuratie in Afghanistan, daar vooral om bermbommen op te sporen. De camera's hangen in een gondel onder het vliegtuig en maken foto's van vijandelijke doelen met een grote resolutie en infraroodbeelden. Het materiaal kan met een datalink naar een grondstation gestuurd worden. Deze Duitse Tornado's zullen geen luchtaanvallen uitvoeren.
Duitsland zal ook een geleide-wapen-fregat sturen om het vliegdekschip Charles de Gaulle in de Middellandse Zee te eskorteren, verder minstens één tankvliegtuig. Ten slotte zal ook een SAR-Lupe spionagesatelliet beschikbaar worden gesteld.
De Bondsdag moet nog toestemming geven voor deze missie.
Bronnen: Spiegel Online (Matthias Gebauer), Deutsche Well
UPDATE: 8 januari 2016 - Twee Tornado's hebben hun eerste verkenningsvlucht tegen ISIS in Syrië uitgevoerd vanaf Incirlik. Op 5 januari waren twee Tornado Recce van Jagel en twee van Búchel (Rijnland-Palts) uit Duitsland naar Turkije gevlogen om zich daar bij de twee die er al waren te voegen. Het Duitse Airbus A310 tankvliegtuig heeft sinds 15 december de eerste drie weken 18 vluchten uitgevoerd met in totaal 300 ton brandstof.
Bron: Aviation Week (Nicholas Fiorenza)

Italië stuurt vier Tornado's voor verkenning in Irak

14 november - Italië stuurt vier Tornado gevechtsvliegtuigen en 135 militairen naar de luchtmachtbasis Ahmed Al Jaber in Koeweit voor inzet boven Irak. Ze zullen alleen verkenningsvluchten uitvoeren.
Ze sturen ook een aantal Folgore 80 mm anti-tankwapens van het Italiaanse leger naar Irak.
In oktober kondigde Italië aan een Boeing KC-767 tankvliegtuig en twee ongewapende Predator drones plus 280 instrukteurs te zeenden om de oorlog tegen ISIS te ondersteunen. En op 12 september werd er een C-130J vrachtvliegtuig naar Erbil gestuurd met wapens ter waarde van 1,9 miljoen euro (machinegeweren met munitie en munitie voor granaatwerpers). De munitie was deels afkomstig van een schip dat in 1994 in beslag was genomen tijdens een poging om het wapenembargo voor Servische strijders in de Joegoslavië-oorlog te doorbreken.
Bron: Defense News (Tom Kington)

Engeland trekt Tornado's terug uit Afghanistan

12 november - De Britse luchtmacht heeft de bemande gevechtsvluchten boven Afghanistan beëindigd. Acht Tornado's van 31 squadron keren van Kandahar terug naar RAF Marham in Norfolk. De Tornado's hadden in Afghanistan in juni 2009 de Harriers van de Britten opgevolgd.
De RAF houdt momenteel drie squadrons (één extra) in de lucht vanwege de oorlog tegen ISIS. De Tornado wordt in 2019 afgeschaft.
Bron: Jane's DefenceWeekly (Gareth Jennings)

Britten sturen Tornado's, Chinooks naar Noord-Irak

12 augustus - De Britse luchtmacht gaat Tornado GR4 gevechtsvliegtuigen inzetten in Noord-Irak, voorlopig voor verkenning en ondersteuning van humanitaire operaties. De Tornado's zijn voorzien van Litening III verkenningspods (gondels die onder het vliegtuig hangen). Drie Tornado's komen uit Norfolk (RAF Marham) en worden ingezet vanaf de Britse basis Akrotiri op Cyprus. Er zijn al drie C-130 vrachtvliegtuigen, die water en zonnelantaarns hebben afgeworpen op de berg Sinjar, waar vluchtelingen zonder water en voedsel zitten.
Tevens zijn vier Chinook transporthelikopters van de Britten naar Cyprus gestuurd voor inzet in Irak.
Bronnen: The Washington Post (Dan Lamothe), Daily Express (Allison Little)
UPDATE: 13 augustus - Volgens The Telegraph zou het gaan om in totaal acht Tornado's en vijf Chinooks. Ook de SAS (special forces) zou inmiddels ter plaatse zijn.
Bron: The Telegraph (Steven Swinford, Ben Farmer, Ruth Sherlock)
UPDATE: 14 augustus - In het kader van de humanitaire operatie is ook Australië met een C-130J aktief geworden met een dropping van hulpgoederen. Zij vliegen vanaf een basis in de Verenigde Arabische Emiraten.
Bron: Nextgov (Bob Brew)
UPDATE 2: 17 augustus - Ook de Canadese luchtmacht is aktief geworden in Irak. Ze vliegen vanuit Cyprus met een C-17 en een C-130J transportvliegtuig naar Erbil. Het betreft leverantie van wapens en munitie voor de Koerden in Noord-Irak. Rond 30 luchtmachtmilitairen zijn bij de operatie betrokken.
Bron: Ottawa Citizen (David Pugliese)
UPDATE 3: 18 augustus - De Britse luchtmacht verzamelt ook Signals Intelligence (SIGINT) boven Irak met een Boeing RC-135 Rivet Joint. Daarnaast vliegen de Tornado GR-4 vliegtuigen ook inlichtingenmissies (ISTAR) in het noorden tegen ISIS. (Amerikaanse) RC-135s vliegen van RAF Mildenhall in Engeland of van de basis Al Udeid in Qatar.
Bronnen: Jane's Defence Weekly (Tim Ripley), The Aviationist (David Cenciotti)
UPDATE 4: 2 september - Een C-17 Globemaster van de Australische luchtmacht is afgelopen weekend naar Tirana gevlogen om munitie te laden voor Irbil in Noord-Irak. Het tranportvliegtuig vloog daarna weer terug naar  vliegbasis al-Minhad in Dubai. Australië heeft eventueel ook F/A-18s beschikbaar voor luchtaanvallen.
Bron: Associated Press
UPDATE 4: 9 oktober - De Canadezen vliegen vanuit Koeweit. Er is een status of forces agreement daarover afgesloten. In Koeweit was al een logistieke militaire basis van Canada (in het kader van de oorlog in Afghanistan). De Canadese bijdrage bestaat uit zes CF-18 gevechtsvliegtuigen, een CC-150 Polaris vrachtvliegtuig, Twee CP-140 Aurora verkenningsvliegtuigen en 69 special forces als adviseurs.
Bron: The Canadian Press

Nederlandse F-16s oefenen nukleair

26 sept. 2012 - De kamerleden Harry van Bommel en Jasper van Dijk (beide SP) hebben ontdekt dat de Nederlandse F-16s van Volkel meedoen aan nukleaire oefeningen. Ze hebben hierover vragen gesteld aan de regering. Van 15 tot 26 oktober a.s. gaat Nederland mogelijk deelnemen aan de NAVO-oefening Steadfast Noon die plaatsvindt in Büchel, de Duitse luchtmachtbasis waar kernwapens liggen opgeslagen. Deze oefening heeft tot doel de taktische inzet van B-61 kernwapens op het slagveld te oefenen. Het is gebleken dat dit een regelmatig plaatsvindende gebeurtenis is. Stead Noon 2011 heeft zelfs op Volkel plaatsgevonden. Vorig jaar namen naast de Nederlandse F-16s de Belgische uit Kleine Brogel, de Italiaanse uit Aviano en de Turkse uit Balikesir deel evenals de Tornado's uit Büchel en het Italiaanse Ghedi.
Volgens de Federation of American Scientists (FAS) kunnen aan de oefeningen naast de gevechtsvliegtuigen met een kerntaak ook vliegtuigen met een luchtverdedigingstaak, transportvliegtuigen en AWACS deelnemen, ook doen soms NAVO-leden zonder kerntaken zoals de Grieken en de Hongaren mee.
De oefening komt erop neer dat een NAVO-eskader opstijgt en een nukleaire aanval op een doelgebied nabootst. Er zijn een twaalftal doelgebieden in Europa en Noord-Afrika aangewezen, in Groot-Brittannië (4), Duitsland (2), België, Frankrijk, Italië, Nederland, Tunesië en Turkije.
Het Nederlandse 311 squadron uit Volkel dat vanouds de nukleaire taak had is inmiddels eind september opgeheven. Dit houdt verband met de reorganisatie van de luchtmacht na het vertrek uit vliegbasis Twente. Er zijn nu nog vier F-16 squadrons. 322 en 323 op Leeuwarden en 312 en 313 op Volkel. Het is aannemelijk dat een van de Volkelse squadrons de nukleaire taak overneemt of dat de taak gaat rouleren.
Bron: Weblog Harry van Bommel