VS weer terug in het gevecht met de Taliban

29 april - Terwijl de officiële missies van de VS-troepen in Afghanistan zich beperken tot terreurbestrijding (tegen al-Qaida en aanverwanten) en training en advies voor de Afghanen, worden ze in toenemende mate ook weer ingezet tegen de Taliban, aldus de New York Times. Het gaat vooral om luchtsteun - vaak door middel van drones - en operaties van de special forces. In maart werden 52 luchtaanvallen gedaan, in het eerste kwartaal in totaal 128, wel nog beduidend minder dan in 2014. Ze waren vooral gericht tegen het middenkader van de Taliban in meer afgelegen gebieden. Formeel gaat het dan om force protection, maar volgens bronnen van de krant wordt die in feite uitgelokt door eigen personeel in het offensief te laten gaan, die dan vervolgens ook verdedigd moeten worden.
Naar Kunduz heeft het Afghaanse leger inmiddels duizenden militairen als versterking gestuurd om een offensief van de Taliban te bestrijden. De VS zetten gevechtsvliegtuigen in, maar tot nu toe zonder bommen af te werpen. De afstand tussen de verklaringen van de regering Obama en wat in het terrein militair gebeurt neemt volgens de Times toe.
Van Aviano Air Base in Italië zijn nu F-16s met personeel van het 555ste Fighter Squdron naar Afghanistan vertrokken om luchtsteun te gaan leveren. Ze zijn eergisteren geland op Bagram. Ze lossen de F-16s van het 4e Fighter Squadron uit Utah af.
Bronnen: The New York Times (Azam Ahmed, Joseph Goldstein), AirForce Times (Brian Everstine)

Mariniers lossen commando's af in Mali

26 april - De special forces van de Nederlandse mariniers (NLMARSOF) hebben vandaag het Korps Commandotroepen (KCT) afgelost bij de  inlichtingen-eenheid in Gao in Mali, de Special Operations Land Task Group (SOLTG) die werkt ten behoeve van de VN-macht MINUSMA. Ze voeren lange afstand verkenningen uit.
Bron: Ministerie van defensie

VS-leger wil toegang tot Filipijnse bases

28 april - De Filipijnse pers meldt dat de chef-staf van het Filipijnse leger, Gregorio Catapang, na overleg met admiraal Samuel Locklear van Pacific Command, bekend heeft gemaakt dat het VS-leger op basis van de een jaar geleden gesloten Enhanced Defense Cooperation Agreement toegang wil tot acht Filipijnse militaire bases:

Fort Magsaysay in Nueva Ecija;
Crow Valley in Tarlac;
Basa Air Base in Pampanga;
Naval Station San Miguel in Zambales;
Antonio Bautista Air Base in Palawan;
Naval Station Carlito Cunanan in Palawan;
Benito Ebuen Air Base in Cebu;
Naval Base Rafael Ramos in Cebu.

Amerikaanse troepen kunnen daar dan depots bouwen, materieel opslaan en oefenen met Filipijnse militairen.
Antonio Bautista, San Miguel en Carlito Cunanan worden in artikelen aangeduid als gelegen aan de kant van de West-Filipijnse Zee (ook wel Zuid-Chinese Zee genaamd) waar de spanningen met China oplopen.
Bronnen: ABS-CBN News (Gigi Grande), Navy Times (Lance M. Bacon)

Waar ISIS zijn wapens vandaan krijgt

27 april - Een verhaal in New York Times Magazine laat aan de hand van gegevens van Conflict Armament Research opnieuw zien hoe divers de wegen zijn waarlangs ISIS aan nieuwe wapens kan komen. Dit keer leek het in eerste instantie te gaan om Amerikaanse M-16 geweren die door Koerden waren buitgemaakt op ISIS. Maar een nadere inspectie leerde dat het Chinese CQ geweren waren (afgeleid van de M-16) van hetzelfde soort die eerder waren opgedoken bij rebellen in Zuid-Soedan en waren getraceerd naar een Soedanese inlichtingendienst. De serienummers van deze wapens waren afgevijld en geretoucheerd met zwarte verf. C.J. Chivers, de specialist van de Times vraag zich af "of deze wapens zijn verscheept via Turkije op vluchten uit Soedan of Zuid-Soedan."
ISIS blijkt te kunnen beschikken over wapens en munitie uit zeer verschillende bronnen: munitie die oorspronkelijk is verstrekt door Iran aan de Iraakse en Syrische regimes, wapens die eerder zijn gebruikt in oorlogen in Libië, Oost-Afrika en de Balkan, uitrusting die eerst geleverd is aan rebellen tegen de Syrische regering.
Bron: The New York Times (C.J. Chivers)

Bundesnachrichtendienst onder vuur wegens samenwerking met NSA

24 april - De Duitse buitenlandse inlichtingendienst, de Bundesnachrichtendienst (BND), heeft jarenlang op Duits grondgebied een vorm van nauwe samenwerking met de Amerikaanse NSA bedreven zonder dat de regering van cruciale details hiervan op de hoogte was.
De samenwerking vond plaats in een gebouw op de Mangfall Kaserne in Bad Aibling. Oorspronkelijk was Bad Aibling een afluisterbasis van de VS, maar in 2004 werden de installaties officieel overgedragen aan de BND. Maar daarna begonnen in een nieuw afgeschermd gebouw gezamenlijke activiteiten van BND en NSA. Er was een Joint Sigint Activity, voor de verwerving van afluistermateriaal en een Joint Analysis Center voor de verwerking van de gegevens.
Er werd gezocht aan de hand van lijsten selectoren (zoekbegrippen), die werden aangeleverd door de Amerikanen. Dat kunnen bijvoorbeeld IP-adressen, mobiele telefoonnummers of e-mail accounts zijn. Wettelijk mag de BND Duitse telefoonnummers (landnummer 0049) en e-mails (.de) niet afluisteren. Officieel vond de samenwerking plaats in het kader van een Memorandum of Agreement (2002) tussen de VS en Duitsland op het gebied van terreurbestrijding na de aanslagen van 11 september 2001. Maar volgens Spiegel Online ontstond op zijn laatst in 2008 binnen de BND argwaan over de selectoren, die zich niet leken te beperken tot terrorisme- of aan wapensmokkel gerelateerde zoekbegrippen. Ook Europese bedrijven zoals EADS (nu Airbus) en Eurocopter, Franse instanties en zelfs Duitse (?) politici doken op in de lijsten.
Na de onthullingen van klokkenluider Snowden over de NSA kwam een intern BND-onderzoek in oktober 2013 tot de konklusie dat zeker 2000 selectoren te maken hadden met West-Europese of Duitse belangen.
Het schandaal in Berlijn is nu in eerste instantie dat deze hele gang van zaken pas op 12 maart van dit jaar aan de Bondskanselarij, waaronder de BND valt, is gemeld. En dat had er weer mee te maken dat een BND-projektgroep die moest samenwerken met de parlementaire onderzoekskommissie over de NSA, erop was gestuit. In dit verband dook zelfs het aantal van 40.000 'foute' selectoren op, maar dat heeft waarschijnlijk betrekking op NSA-zoekbegrippen die in het verleden door de BND al waren afgewezen, overigens ook zonder dit te melden. De positie van het hoofd van de BND is nu in het geding.
In maart was al bekend geworden dat de BND sinds 2009 het internetverkeer direkt en massaal aftapt via het Internet Exchange Point DE-CIX in Frankfurt.
Bronnen: Netzpolitik (Andre Meister), Spiegel Online (Maik Baumgärtner, Nikolaus Blome e.a.)

Ramstein essentieel voor drone-aanvallen VS

22 april - Nieuwe documenten uit juli 2012, die zijn ingezien door Der Spiegel en The Intercept, laten in detail zien dat de Amerikaanse basis Ramstein in Duitsland van cruciaal belang is voor de drone-oorlog van de regering Obama. Ramstein is betrokken bij vrijwel elke drone-aanval in Afrika, Afghanistan/Pakistan en het Midden-Oosten . De belangrijkste reden daarvoor is dat de luchtmachtbasis Creech, ten westen van Las Vegas niet rechtstreeks met drones in bijvoorbeeld Pakistan kan communiceren. Weliswaar wordt de verbinding gelegd via een satelliet, maar vanwege de kromming van de aarde en de afstand is die niet in staat om die twee plaatsen te verbinden. Daar zou een tweede satelliet voor nodig zijn, maar dan levert tijdsverlies op, zodat de drone niet in real time kan worden bestuurd. De enige manier om dit technische probleem op te lossen is de verbinding met de satelliet te laten lopen via glasvezelkabel naar Air and Space Operation Centrer (AOC) in Ramstein en van daaruit via de satelliet naar het operationele terrein.
De documenten laten ook zien dat het mogelijk is drone-aanvallen via geolocatie te laten plaatsvinden op de mobiele telefoons van de doelwitten. De Duitsers (onder andere) verschaffen die nummers aan de VS. Ze dachten (of deden alsof) dat dit op zichzelf niet voldoende zou zijn voor een precisie-aanval. Maar via het systeem Gilgamesh aan de onderkant van een dronevleugel is het mogelijk een telefoonmast voor mobiel verkeer te simuleren en de drone zo te richten op de mobiel.
De betrokkenheid van Duitse diensten kan voor juridische problemen zorgen, omdat sommige van dit soort aanvallen kunnen gezien worden als moordaanslagen. Volgens het Status of Forces Agreement (SOFA) dat de aanwezigheid van VS-militairen in Duitsland regelt, zou de Duitse justitie dan in aktie moeten komen, als de VS dit niet zelf doen.
De VS zouden inmiddels een reserve-mogelijkheid hebben gecreëerd op de Italiaanse basis Sigonella. Daar staat nu een back-up systeem voor Ramstein.
Bronnen: The Intercept (Jeremy Scahill), Spiegel Online (Matthias Bartsch, Maik Baumgärtner e.a.)

Egypte kan niet langer VS-wapens op krediet kopen

22 april - De hervatting van de wapenexport van de VS naar Egypte (F-16s, Harpoon anti-scheepsraketten, update-pakketten voor Abrams tanks) blijkt een wat dubbelzinnig signaal, aldus Bloomberg. Vanaf 2018 zal het Egyptische leger niet langer Amerikaanse wapens op krediet kunnen kopen. Israël zal dan het enige land zijn dat dit voorrecht geniet. Dat is ook het resultaat van de herziening van het exportbeleid naar Egypte, waartoe president Obama opdracht had gegeven.
Het artikel van Bloomberg stelt dat de VS proberen het Egyptische aanschafbeleid te beïnvloeden in de richting van de aankoop van wapens die geschikt zijn voor terreurbestrijding, grensveiligheid (vooral aan de Libische kant) en veiligheid in de Sinaï (tegen fundamentalistische rebellen) in plaats van conventionele zware wapens.
Tot en met 2013 heeft Egypte volgens een rapport van de Congressional Research Service (CRS) in totaal voor 42 miljard dollar Amerikaanse militaire hulp gekregen in ruil voor het respecteren van het vredesverdrag met Israël, Amerikaans gebruik van het Egyptische luchtruim en geprivilegieerde transit door het Suezkanaal.
Bron: Bloomberg (Ahmed Feteha)
Zie: CRS RL 33003 van 3 maart 2015 - Jeremy M. Sharp, Egypt: Background and U.S. Relations, tabel op blz. 28.