BND en NSA werken weer samen in Bad Aibling

8 januari - De Bundesnachrichtendienst (BND) is sinds enkele maanden weer begonnen in het Beierse afluisterstation voor satellietverkeer Bad Aibling opgevangen metadata over landen als Afghanistan, Syrië, Irak en Libië door te geven aan de NSA. In mei 2015 was de samenwerking door de Duitsers opgezegd nadat gebleken was dat de Amerikanen ook gegevens over Europese politici en firma's hadden ontvangen. De NSA motiveert nu hun verzoeken voor zoekbegrippen, de zogenaamde selektoren. Dat kunnen bijvoorbeeld e-mailadressen, telefoonnummers of IP-adressen zijn. Tot nu toe zou nog geen enkele keer een verzoek van de NSA zijn afgewezen.
Bron: Süddeutsche Zeitung (Georg Mascolo)

Bundesnachrichtendienst onder vuur wegens samenwerking met NSA

24 april - De Duitse buitenlandse inlichtingendienst, de Bundesnachrichtendienst (BND), heeft jarenlang op Duits grondgebied een vorm van nauwe samenwerking met de Amerikaanse NSA bedreven zonder dat de regering van cruciale details hiervan op de hoogte was.
De samenwerking vond plaats in een gebouw op de Mangfall Kaserne in Bad Aibling. Oorspronkelijk was Bad Aibling een afluisterbasis van de VS, maar in 2004 werden de installaties officieel overgedragen aan de BND. Maar daarna begonnen in een nieuw afgeschermd gebouw gezamenlijke activiteiten van BND en NSA. Er was een Joint Sigint Activity, voor de verwerving van afluistermateriaal en een Joint Analysis Center voor de verwerking van de gegevens.
Er werd gezocht aan de hand van lijsten selectoren (zoekbegrippen), die werden aangeleverd door de Amerikanen. Dat kunnen bijvoorbeeld IP-adressen, mobiele telefoonnummers of e-mail accounts zijn. Wettelijk mag de BND Duitse telefoonnummers (landnummer 0049) en e-mails (.de) niet afluisteren. Officieel vond de samenwerking plaats in het kader van een Memorandum of Agreement (2002) tussen de VS en Duitsland op het gebied van terreurbestrijding na de aanslagen van 11 september 2001. Maar volgens Spiegel Online ontstond op zijn laatst in 2008 binnen de BND argwaan over de selectoren, die zich niet leken te beperken tot terrorisme- of aan wapensmokkel gerelateerde zoekbegrippen. Ook Europese bedrijven zoals EADS (nu Airbus) en Eurocopter, Franse instanties en zelfs Duitse (?) politici doken op in de lijsten.
Na de onthullingen van klokkenluider Snowden over de NSA kwam een intern BND-onderzoek in oktober 2013 tot de konklusie dat zeker 2000 selectoren te maken hadden met West-Europese of Duitse belangen.
Het schandaal in Berlijn is nu in eerste instantie dat deze hele gang van zaken pas op 12 maart van dit jaar aan de Bondskanselarij, waaronder de BND valt, is gemeld. En dat had er weer mee te maken dat een BND-projektgroep die moest samenwerken met de parlementaire onderzoekskommissie over de NSA, erop was gestuit. In dit verband dook zelfs het aantal van 40.000 'foute' selectoren op, maar dat heeft waarschijnlijk betrekking op NSA-zoekbegrippen die in het verleden door de BND al waren afgewezen, overigens ook zonder dit te melden. De positie van het hoofd van de BND is nu in het geding.
In maart was al bekend geworden dat de BND sinds 2009 het internetverkeer direkt en massaal aftapt via het Internet Exchange Point DE-CIX in Frankfurt.
Bronnen: Netzpolitik (Andre Meister), Spiegel Online (Maik Baumgärtner, Nikolaus Blome e.a.)

Operatie Eikonal - samenwerking tussen NSA en BND

4 oktober - De NSA en de Bundesnachrichtendienst (BND) hebben een aantal jaren nauw samengewerkt bij het afluisteren van het belangrijke knooppunt van dataverkeer voor telefoon en internet in Frankfurt. Tussen 2004 en 2008 tapte de BND het kabelverkeer af en stelde het ter beschikking van de NSA. De naam van de operatie was Eikonal. In ruil daarvoor werd het VS-afluisterstation voor satellietkommunikatie in Bad Aibling aan de Duitsers geschonken. Met behulp van de schotels in Bad Aibling werden de Taliban in Afghanistan en de krisisregio Noord-Afrika in de gaten gehouden.
De deal was gebaseerd op een Memorandum of Agreement tussen BND-chef Hanning en de toenmalige NSA-direkteur Michael Hayden. Met behulp van zoektechnieken van de NSA werd in Frankfurt vanaf 2004 het telefoonverkeer en vanaf november 2005 het internetverkeer gevolgd. Het was een Joint Sigint Activity, waarbij de gegevens per datakabel naar het hoofdkwartier van de BND in Pullach gingen en vandaar naar de computers van de Mangfall-kazerne in Bad Aibling. De NSA-mensen doorzochten daar samen met de Duitsers het materiaal. Officieel hadden de Amerikanen geen rechtstreekse toegang, maar in de praktijk "is volledige kontrole door de BND in de realiteit niet mogelijk", aldus een notitie van de BND.
De technische gang van zaken bij het tappen in Frankfurt werd volgens insiders door Deutsche Telekom verzorgd, die zijn servers ter beschikking stelde.
In 2008 werd de samenwerking beëindigd, vermoedelijk om twee redenen. Ten eerste bleek een filter met de naam Dafis, dat verkeer van Duitsers buiten de overdracht aan de NSA moest houden, niet te funktioneren. Ten tweede viel het de Duitsers op dat de NSA-mensen ook begonnen te zoeken op termen als 'EADS', 'Eurocopter' en de namen van allerlei Franse instanties.
De speciale kontrolekommissie van de Bondsdag voor afluisteren was waarschijnlijk op de hoogte van het tappen, maar niet van het doorgeven aan de Amerikanen.
Bron: Süddeutsche Zeitung (Georg Mascolo, Hans Leyendecker, John Goetz)

BND maakt zes afluisterposten bekend

7 juni- De Duitse buitenlandse inlichtingendienst Bundesnachrichtendienst (BND) heeft het bestaan van zes afluisterstations bevestigd. Het gaat om de volgende luisterposten:
- Mangfall Kaserne, Bad Aibling (Beieren, tot 2004 van de NSA)
- Gablingen Kaserne, Augsburg (Beieren, vroeger van US Army)
- Stockdorf (Beieren)
- Söcking (Beieren)
- het grote SATCOM afluisterstation Rheinhausen (Baden-Württemberg)
- een kleiner SATCOM afluisterstation Schöningen (Nedersaksen)
In Bad Aibling is nu een bord 'Bundesnachrichtendienst' geplaatst bij de 13 van veraf zichtbare afluisterantennes.
De installatie in Rheinhausen, in de buurt van de Franse grens, droeg vroeger de naam 'Ionosfeer-instituut'.
Bronnen: Augsburger Allgemeine, Blog Matthew Aid