VS sturen lange-afstandswapens naar Duitsland (UPDATE-2)

12 juli - In 2026 zullen de VS beginnen met het opstellen van afvuursystemen (fire units) voor de lange afstand in Duitsland, volgens een gemeenschappelijke verklaring van de Duitse en de Amerikaanse regering ter gelegenheid van de NAVO-top in Washington. Ze hebben een aanmerkelijk groter bereik dan de momenteel in Europa opgestelde middelen. Het gaat om geleide wapens van het type Tomahawk (bereik 1300-2500 km) en SM-6 (240-460 km) en nog te ontwikkelen hypersonische wapens. Het onderdeel van US Army waar ze bij horen is het Long-Range Fires Batallion van de 2e Multidomain Task Force (MTDF), waarvan het hoofdkwartier sinds 2021 al in Duitsland is gevestigd in Wiesbaden. Het opstellen van de nieuwe systemen in Duitsland zal aanvankelijk van tijd tot tijd plaatsvinden, in afwachting van permanente stationering. De geleide wapens en kruisraketten zullen worden afgevuurd vanuit het scheepscontainersysteem Typhon, dat speciaal is ontworpen om meerdere types wapens te kunnen afvuren. Het gaat om conventionele raketten, een container kan vier wapens bevatten. Ze blijven onder Amerikaanse kontrole.

Volgens de Frankfurter Allgemeine Zeitung is het stationeren van de Amerikaanse raketten in Duitsland een tussenoplossing totdat vergelijkbare Europese raketten ontwikkeld zijn. Daartoe is eveneens in Washington door de regeringen van Frankrijk, Duitsland, Italië en Polen een intentieverklaring ondertekend om op land te plaatsen precisiewapens te ontwikkelen die de vijand in de diepte kunnen treffen (2000 km ver): Deep Precision Strike.

In totaal moeten er door de VS tot en met 2028 wereldwijd vijf MTDF's worden opgesteld, twee zijn er al in de Pacific, daar wordt er nog één aan toegevoegd en de vijfde komt in Fort Liberty in North Carolina voor snelle interventie.

Inmiddels is ook een raketbasis in Polen (Redzikowo) van de Amerikaanse marine, die ballistische raketten kan onderscheppen na tien jaar operationeel verklaard. Deze is onderdeel van het raketschild van de NAVO, samen met eenzelfde basis in Roemenië (Deveselu, sinds 2016).

Bronnen: Defense News (Jen Judson), The New York Times (Ivan Nechepurenko, Paul Sonne), Frankfurter Allgemeine Zeitung (Thomas Gutschker)

UPDATE: 18 juli - Volgens de Duitse Stichting Wissenschaft und Politik (staat dicht bij de regering in Berlijn) gaat het bij de Duits-Amerikaanse plannen voor 2026 om drie types op land gestationeerde geleide wapens voor de middellange afstand:

- De kruisraket Tomahawk met een vermoedelijk bereik van 2500 km.

- De ballistische raket Standard Missile (SM) 6; de verbeterde versie hiervan bij US Army kan een bereik hebben van meer dan 1600 km.

- Het Long Range Hypersonic Weapon (LRHW) met codenaam Dark Eagle en een bereik van rond 3000 km.

Momenteel is de ATACMS het verst reikende landwapen van de NAVO met een bereik van meer dan 300 km. Uit het artikel van SWP blijkt dat de nieuwe mobiele wapens vooral gewenst worden omdat ze sneller inzetbaar zijn dan de NAVO-wapens die vanuit schepen en vliegtuigen worden afgeschoten. De vliegtuigen moeten in geval van een aanval eerst starten en naar de plaats vliegen vanwaar de wapens worden afgeschoten. Ze zijn kwetsbaar zolang ze op de grond staan evenals de schepen. Die laatste vliegen ook minder ver en zijn langzamer.

* Een en ander wordt gemotiveerd door afschrikkingdenken, maar het geeft de beoogde vijand veel minder waarschuwingstijd, hetgeen in een krisissituatie gemakkelijk tot een instabiel evenwicht kan leiden waarin misrekeningen over de bedoelingen van de andere snel kunnen leiden tot een grote oorlog.

Bron: SWP-Aktuell 2024/A 36 (Jonas Schneider, Torben Arnold)

UPDATE-2: 8 augustus - In een gepubliceerde slagorde van de Multi-Domain Task Force uit 2021 staat het Strategic Fires bataljon centraal. Dit bestaat uit een HIMARS batterij (raketartillerie met bereik van 70 km voor MLRS en meer dan 499 km voor Precision Strike Missiles), een batterij voor middellange afstandsvuur (wapensysteem Typhoon voor SM-6 met bereik van 450 km en Tomahawk met bereik van 1600 km)  en een batterij voor hypersonisch vuur over lange afstand (meer dan 2700 km).

De mid-range capability batterij bestaat uit vier lanceerinrichtingen, een operationele commandowagen en transportmaterieel. De batterij voor de lange afstand heeft eenzelfde samenstelling en zal schieten met het Long-Range Hypersonic Weapon van Lockheed. Elke lanceerinrichting beschikt over twee geleide wapens op een trailer achter een truck.

Bron: Shephard Media (Sam Cranny-Evans)

VS testen mobiele lanceerinrichtingen voor middellange afstandswapens op Bornholm

4 juni - De VS hebben op het Deense eiland Bornholm aan de ingang van de Baltische Zee twee keer de inzet geoefend van in containers geplaatste vertikale lanceerinrichtingen voor geleide wapens Typhon, zo meldt de Kyiv Post op basis van de Poolse militaire website Defence24.

De MK70 PDS (Payload Delivery System) is een lanceerinrichting van de US Army, die geschikt is voor verschillende wapensystemen met middellange afstandsbereik, waaronder de RIM-161 SM-3 luchtdoelraket, het RIM-174 SM-6 Extended Range multi-role geleide wapen en de Tomahawk kruisraket (de laatste zoals bekend zowel conventioneel als nukleair inzetbaar). De containers kunnen vier raketten verbergen.

De Typhon scheepscontainersystemen zijn in gebruik bij de Mid-Range Capability (MRC) batterij van de Amerikaanse artillerie. De containers werden aangevoerd met een C-17 Globemaster III van de US Air Force in september 2023 (de mobiele versie van het systeem) en in mei van dit jaar (de marineversie, die normaal op schepen staat).

Bonsholm ligt op 3000 km van de Russische exklave Kaliningrad. De oefeningen zijn tests voor snelle inzet van deze systemen aan de NAVO-oostflank. Het Pentagon verklaarde dat het alleen ging om training en dat de containers alleen SM-3s bevatten, geen Tomahawks.

Bron: Kyiv Post  

UPDATE: 4 juli - Het Mid-Range Capability geleide wapensysteem is vanaf april ook ingezet in het noorden van de Filipijnen tijdens jaarlijkse oefeningen van het Amerikaanse met het Filipijnse leger Balikatan en Salaknib). De Filipijnse soldaten leerden het systeem te bedienen en te onderhouden. Voor september moet het weer worden teruggetrokken.

De op land gebruikte Typhons kunnen geplaatst worden omdat het INF-verdrag op het verbod voor middellangeafstandsraketten op land in 2019 door president Trump is opgezegd.

Bronnen: The Defense Post, The New York Times (John Ismay)

De versleten draaischijf van de NAVO (UPDATE)

5 juli - De verwaarloosde infrastruktuur van de Duitse Bondsrepubliek vormt een belemmering voor het vlotte transport van troepen en materieel van de NAVO naar de Europese oostflank. De Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik (DGAP) wijst hierop in een analyse en heeft het met name over de Deutsche Bahn.

Duitsland moet volgend jaar zelf in staat zijn om binnen dertig dagen na een alarm 30.000 soldaten, 85 schepen en gevechtsvliegtuigen naar het oostelijk front te sturen en heeft eveneens toegezegd om vanaf 2025 permanent een brigade van 4000 soldaten in Litouwen te stationeren. Dit verhoogt de druk op de Duitse transportcapaciteit.

Na het einde van de Koude Oorlog zijn gele schildjes van de autobanen verwijderd die het draagvermogen van bruggen voor pantservoertuigen aangaven (in de DDR waren die er sowieso niet). Nieuwe autowegen en tunnels werden niet meer volgens militaire behoeftes gebouwd. De privatisering van de spoorwegen leidde begin jaren 2000 tot het sluiten van minder winstgevende routes (5400 km, 16% van het netwerk).

Straten, spoorwegen en bruggen zijn bovendien door achterstallig onderhoud en veroudering in een desolate toestand en niet meer geschikt voor zware transporten. Volgens gegevens uit 2022 is er een investeringsbehoefte van 165 miljard euro voor de dringendste infrastruktuurprojekten.

Bron: Berliner Zeitung (Simon Zeise)

ZIE OOK: Jannik Hartmann, Military Mobility - DGAP Policy Brief 19 juni 2024

UPDATE: 12 juli - In het kader van Operatieplan Duitsland (OPLAN DEU) worden onder leiding van het Duitse ministerie van defensie de militaire en civiele aspekten van een effektieve lands- en bondgenootschappelijke verdediging in een algemeen plan (Gesamtplan) samengevat. Daarin wordt vastgelegd welke wegen en bruggen beschikbaar zijn voor militair transport, waar rustplaatsen zijn en hoe deze kunnen worden beveiligd. Een belangrijk trajekt daarbij is de A2 vanaf Oberhausen tot aan de Ring van Berlijn. Daarbij moet ook een plan B worden vastgelegd voor het geval sommige bruggen getroffen worden door raketaanvallen. Elke 300-500 meter moet er een plek voor de kolonnes zijn om te stoppen. Ook verzorging en onderdak voor de troepen moet worden geregeld: keukens, veldbedden, tenten en brandstof. En natuurlijk krijgsgevangenenkampen. De politie krijgt meer bevoegdheden en krijgt een status als combattant, waardoor ze gerechtigd zijn aan vijandelijkheden deel te nemen.

Bron: T-online

   

De NAVO wordt 'Trump-proof' in Oekraïne

2 juli - Volgens de Wall Street Journal gaat de NAVO maatregelen nemen om te voorkomen dat een eventueel nieuw presidentschap van Donald Trump negatief uitwerkt op de steun aan Oekraïne. Er wordt daarop al sinds enkele maanden gestudeerd, maar de komende top in Washington zal deze maand hierover besluiten nemen. Zo komt er een hoge vertegenwoordiger van de NAVO in Kyiv (vergelijkbaar met een dergelijke post destijds in Afghanistan). Deze civiele functionaris moet de militaire hulp en de stromen van bijstand door diverse landen naar Oekraïne gaan coördineren.

Daarnaast zal in Wiesbaden een nieuw commando van de NAVO worden opgericht voor de militaire bijstand, het NATO Security and Training for Ukraine (NSATU). Daar komen rond 700 personeelsleden uit de VS en van de NAVO-bondgenoten te werken. Deze organisatie zal een groot deel van het werk overnemen van de Ukraine Defense Contact Group overnemen, die in het Ramstein-formaat onder leiding van het Pentagon tot nu toe de militaire bijstand regelt.

Bronnen: Newsweek (David Brennan), Foreign Policy (Robby Gramer)

Verhoogde staat van alarm voor VS-bases in Europa

1 juli - Amerikaanse bases in Europa hebben in opdracht van het US European Command in Stuttgart het alarmniveau verhoogd naar de status 'Charlie'. Het alarm geldt onder meer voor bases in Stuttgart, Baumholder (met installaties in Roemenië en Bulgarije), Spangdahlem en Aviano plus andere bases in Italië. Dit alarmniveau is het een na hoogste en wordt toegepast na een incident of als er inlichtingen zijn over een waarschijnlijke terroristische aanslag of aanval op Amerikaans personeel of installaties.

De maatregelen kunnen inhouden dat het personeel niet in uniform mag reizen, verscherpte bewaking bij de poorten. verhoogde waakzaamheid voor al het personeel en beperkte toegang tot sommige restaurants, kappers enz. 

Er zijn vier alarmniveaus: Alpha, Bravo, Charlie en Delta. Alpha geldt als alles rustig is. Bravo was jarenlang na de aanslagen van 11 september een standaardmaatregel voor Amerikaanse bases. Delta betekent dat een aanval ophanden of al gaande is.

Een specifieke reden voor het alarm is niet gegeven, maar anonieme regeringswoordvoerders noemden de verkiezingen in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, de Olympische spelen en de lopende oorlogen in Oekraïne en Gaza. De New York Times legde een verband met dreigementen uit Rusland naar aanleiding van het vrijgeven van lange-afstandswapens voor gebruik op Russisch grondgebied en toegenomen sabotageactiviteiten in West-Europa.

Bronnen: New York Times (Julian E. Barnes, John Ismay), Stars and Stripes (John Vandiver), Associated Press (Tara Copp)

Artikel 5 van de NAVO minder waterdicht dan vaak gedacht

20 juni - Bij The Conversation wijzen twee politicologen erop dat het bijstandsartikel van de NAVO - Artikel 5 - minder verplichtend is dan vaak wordt gedacht. Het artikel zegt dat een gewapende aanval tegen een lid van de NAVO in Europa of Noord-Amerika zal worden beschouwd als een aanval tegen alle leden van het bondgenootschap en dat de lidstaten dan te hulp schieten. Er wordt echter geen duidelijke definitie van het begrip gewapende aanval gegeven. 

Dit was van belang in februari 2020 toen Turkije verzocht om militaire bijstand tegen Russische en Syrische aanvallen op zijn militairen bij Idlib in het kader van de interventie in de Syrische burgeroorlog. Turkije was overigens eerst zelf Syrië binnengevallen, hetgeen toepassing van Artkkel 5 al dubieus zou maken, omdat dit geen geval van legitieme zelfverdediging was. De bondgenoten kozen ervoor om de bijstand sowieso niet te geven, aangezien ze het geweldsniveau tegen Turkije onvoldoende vonden om te spreken van een gewapende aanval.

Zelfs als de leden van de NAVO besluiten Artikel 5 van kracht te laten zijn in een bepaalde situatie, kan elke lidstaat zelf beslissen hoe ze willen optreden. Artikel 5 is tot nu toe alleen ingeroepen na de aanval van 11 september 2001 op de VS. 13 NAVO-landen hebben toen vliegtuigen gestuurd om te helpen het Amerikaanse luchtruim te bewaken. Maar de meeste NAVO-landen zonden geen militairen naar Afghanistan voor de oorlog tegen de Taliban (Operatie Enduring Freedom). De NAVO als geheel kwam daar pas later in actie, maar dan met een mandaat van de VN (ISAF).

Er zijn ook nog geografische beperkingen voor NAVO-steun op basis van Artikel 5. Toen Engeland in 1982 oorlog voerde met Argentinië over de Falklandeilanden werd het NAVO-verdrag niet toegepast, omdat dit alleen geldt voor de Noord-Atlantische regio.

Bron: The Conversation (Dan Reiter, Brian Greenhill)

Groot aantal VS-militairen in Jordanië

18 juni - Het aantal VS-troepen in Jordanië is met 20% vermeerderd sinds een drone-aanval van een Iraakse militie op een buitenpost in dat land (Tower 22) in januari drie VS-soldaten doodde. Volgens een bericht van de president aan het Congres zijn er nu 3813 Amerikaanse militairen in Jordanië. Dit aantal is het grootste sinds de invasie in Irak van 2003 en valt samen met de oorlog van Israël tegen Gaza. Het mandaat voor deze inzet betreft anti-terreuroperaties tegen ISIS, het verzekeren van de Jordaanse veiligheid en de stabiliteit in het Midden-Oosten.

De vliegbasis Muwaffaq Salti in Azraq is een belangrijk centrum voor de drones en gevechtsvliegtuigen van de VS. In 2021 gaf een bilaterale defensie-overeenkomst, waar het Jordaanse parlement buiten werd gehouden, de VS "onbelemmerde toegang" tot een groot aantal militaire installaties in het land.

Bron: Middle East Eye