Turkije houdt marine-oefening in drie zeeën

13 mei - De Turkse marine is vandaag begonnen met de grote oefening Denizkurdu (Zeewolf) met 131 vaartuigen, 57 vliegtuigen en 33 helikopters. De oefening duurt tot 25 mei en speelt zich af in de Middellandse, Egeïsche en Zwarte Zee. Beproefd worden onder meer de target drone Simsek, de snelle raketboot Albatros, onderzeeërs, marine-artillerie, bewapende drones en opsporings- en reddingseenheden (SAR).
Eerder deze maand kondigde Turkije aan tot september proefboringen naar gasreserves te gaan verrichten voor de kust van Cyprus. Turkish Petroleum heeft voor dit gebied in 2009 en 2012 licenties gekregen. Cyprus - ondersteund in zijn aanspraken door de EU - heeft eigen exploratie-overeenkomsten afgesloten met Eni (Italië), Total en ExxonMobil.
Bron: The Defense Post
ZIE OOK: Günter Suefert, Die Türkei auf den Weg zu Seemacht. Le Monde Diplomatique (Duitse editie), 9 mei 2019

Turkije overweegt een permanente marinebasis op Noord-Cyprus

12 september - Oplopende spanningen, toenemende vlootbewegingen en het stijgende ekonomisch belang van het oostelijk deel van de Middellandse Zee (exclusieve ekonomische zone) zijn de aanleiding voor een debat in Turkije over de noodzaak een permanente marinebasis in te richten in het Turkse deel van Cyprus (de Turkse Republiek Noord-Cyprus).
Volgens lekken naar de pers heeft de marine een rapport opgesteld met een aanbeveling in die zin. Sinds 2006 voert de Turkse marine hier zijn nationale Operation Mediterranean Shield uit binnen het ruimere kader van de NAVO-operatie Active Endeavour om terroristische activiteiten te bestrijden (sinds 2016 Operation Sea Guardian). Momenteel voeren een Turkse onderzeeër, een fregat en twee patrouilleboten patrouilles uit in de buurt van Cyprus. Bovendien maakt nog een Turks korvet deel uit van de VN-troepen in Libanon om wapensmokkel tegen te gaan.
Dit Turkse eskader wordt nu ondersteund vanuit de civiele havens Iskenderun en Mersin. De dichtstbijzijnde marinebasis is Aksaz aan de zuidoostelijke kust van de Egeïsche Zee bij Marmaris. Een basis op Cyprus zou de civiele havenactiviteiten niet langer hinderen en de tijd die de oorlogsschepen op zee doorbrengen kunnen verlengen. Guzelyurt en Famagusta op Cyprus zouden geschikte lokaties zijn.
Tevens wordt overwogen een civiel vliegveld in Gecitkale op Cyprus te reactiveren voor militair gebruik.
Bron: Al-Monitor (Metin Gurcan)

Duistere duels boven de Egeïsche Zee

16 april - Een Grieks Mirage 2000-5 gevechtsvliegtuig is volgens een officiële bekendmaking op 12 april neergestort in de Egeïsche Zee bij het eiland Skyros. De piloot, die daarbij is omgekomen, was op de terugweg van een luchtpatrouille waarbij hij twee F-16s van de Turkse luchtmacht had onderschept.
Turkije zegt dat er op dat moment geen Turkse vliegtuigen in de buurt waren. Mogelijk heeft de piloot een black-out gekregen.
Het incident staat niet op zichzelf, eerder deze maand hebben Griekse troepen lichtspoormunitie afgevuurd op een Turkse helikopter, die onverlicht boven het eiland Ro vloog.
Volgens het Griekse leger zijn er in 2017 3317 schendingen van het Griekse luchtruim dor Turkse vliegtuigen geweest. Dit jaar bedraagt het aantal al 920. In veel gevallen komt het tot (schijn)luchtgevechten boven het oostelijk deel van de Egeïsche Zee, waar Griekse eilanden dicht bij de Turkse kust liggen. In 1976, 1987 en 1996 leidden dergelijke incidenten bijna tot oorlog tussen de twee NAVO-
lidstaten.
Bron: Task and Purpose (Ben Brimelow)

Turkije en Griekenland waarschuwen elkaar over oplopende spanningen in de Egeïsche Zee

15 februari - Turkije heeft Griekenland opgeroepen om de spanning in de Egeïsche Zee niet verder op te voeren, nadat op 12 februari een Turkse patrouilleboot een schip van de Griekse kustwacht (gefinancierd met EU-gelden) had aangevaren bij de onbewoonde Imia-eilanden (Turks: Kardakeilanden) op 7 km afstand van de Turkse kust. Er vielen geen gewonden bij en Griekenland beschuldigde de Turkse boot ervan de Griekse territoriale wateren te hebben geschonden en "riskante manoeuvres" te hebben uitgevoerd. In februari was er ook al een incident geweest bij de Imia/Kardak-eilanden, toen de Turkse kustwacht de Griekse minister van defensie, die met een marineboot de eilanden wilde bekijken en een krans leggen, blokkeerde. De Griekse premier Tsipras waarschuwde dat Griekenland geen enkele aantasting van zijn soevereiniteit zou dulden.
Het territoriale konflikt tussen de twee NAVO-leden over onbewoonde eilanden in de Egeïsche Zee leidde in 1996 bijna tot oorlog.
Daarnaast is er op 9 februari ook een konfrontatie geweest tussen de Turkse marine en het boorschip Saipem 12000 van het bedrijf ENI SpA (Italië) dat in de buurt van Cyprus bezig is naar olie te zoeken. Een Turks fregat, een korvet, een tanker en twee aanvalsboten patrouilleren al drie maanden in dezelfde buurt (Block 3) en verjoegen het boorschip.
Bronnen: Al Jazeera, Reuters (George Georgiopoulos, Renee Maltezou), Al-Monitor (Metin Gurcan)
AANVULLING: Broekstukken meldt inzake de scheepsbotsing dat het Griekse schip is gebouwd door het Nederlandse Damen en de Turkse patrouilleboot van de kustwacht de Umut heet.

Turkije wil einde aan operatie tegen migratie in Egeïsche Zee

27 oktober - Turkije wil eind december een einde aan de NAVO-operatie in de Egeïsche Zee, die is gericht tegen migranten. Dat heeft de Turkse minister Fikri Isik van defensie verteld aan zijn NAVO-collega's. Als reden voerde hij de sterke teruggang in het aantal vluchtelingen via de Griekse route sinds februari aan, toen de NAVO-missie werd afgesproken. NAVO-schepen geven inlichtingen door aan de Griekse en Turkse kustwacht en aan het EU-agentschap Frontex
Turkije zal wel met schepen en vliegtuigen deelnemen aan de missie voor de Libische kust ter ondersteuning van de EU-operatie Sophia aldaar.
Volgens diplomaten is Turkije ongelukkig met de NAVO-schepen, die rondvaren in wateren die betwist zijn tussen Turkije en Griekenland. Er is ook een dispuut tussen beide landen over een groep eilanden.
Bron: Reuters (Robin Emmott, Sabine Siebold)

NAVO gaat AWACS vrijmaken voor strijd tegen ISIS

11 februari - De NAVO is in principe overeengekomen om de AWACS-vloot (16 vliegtuigen waarvan 12 operationeel) te gebruiken om nationale operaties van lidstaten af te lossen en hun AWACS vrij te maken om in actie te komen tegen ISIS (het zogenaamde backfilling). Deze ingewikkelde formule is een oplossing voor het probleem hoe de NAVO met zijn vliegende AWACS-hoofdkwartieren bij kan dragen tot de oorlog tegen ISIS zonder er aan deel te nemen. De NAVO-landen die op deze manier hun AWACS kunnen vrijspelen zijn bijv. de VS, Engeland en Frankrijk.
De berichtgeving hierover is vrij mistig, maar het lijkt wel duidelijk dat één of meer NAVO-leden (denk aan Duitsland) zich verzetten tegen een rechtstreekse NAVO-deelname aan de oorlog in Syrië. Het verzoek van de VS was al in december gedaan.
De AWACS zijn gestationeerd in Geilenkirchen, maar hebben vooruitgeschoven bases in Aktion (Griekenland), Trapani (Italië), Konya (Turkije) en Oerland (Noorwegen).
De NAVO heeft na een vergadering van de ministers van defensie ook bekend gemaakt dat Standing Maritime Group 2 (momenteel bij Cyprus aan het oefenen met de Turkse marine) onmiddellijk de Egeïsche Zee in wordt gestuurd om de vluchtelingenbewegingen te gaan monitoren ten behoeve van de EU. De groep zal bovendien worden uitgebreid met enkele schepen. In eerste instantie gaat het nu om drie of vier schepen onder leiding van het Duitse bevoorradingsschip Bonn met verder het Turkse fregat Barbaros en het Canadese fregat Fredericton. De EU, die zelf een enigszins vergelijkbare operatie rond Libië uitvoert, had in eerste instantie de NAVO niet er bij willen halen. Volgens de Independent werd een doorbraak bereikt toen Griekenland verklaarde Turkije als een 'veilig derde land' te beschouwen. Overigens is het niet de bedoeling dat de schepen vluchtelingen aan boord nemen, ze gaan hun inlichtingenkapaciteit inzetten om tijdig de kustwachten in te lichten zodat die vluchtelingen weer terug kunnen brengen naar Turkije. Dat laat overigens de internationale plicht tot hulpverlening aan drenkelingen onverlet.
Bronnen: Defense News (Aaron Mehta), The Guardian (Ewen MacAskill, Emaa Graham-Harrison), The Independent (Adam Whitnall)
UPDATE: 17 februari - Een bericht van Reuters bevestigt dat de VS de NAVO onder druk hebben gezet om een groter aandeel ten nemen in de oorlog tegen ISIS en dat Frankrijk en Duitsland zich daartegen hebben verzet. Ze willen niet verder betrokken worden bij een oplopend konflikt tussen NAVO-lid Turkije en Rusland, wiens operaties de zuidoostelijke grens van het NAVO-territorium steeds dichter naderen. Het resultaat was het bovenstaande compromis rond AWACS.
Bron: Reuters (Robin Emmott)

Spiegelgevechten boven de Egeïsche Zee

2 januari - Het aantal schijngevechten tussen de Turkse en de Griekse luchtmacht (beide landen zijn lid van de NAVO) is volgens Turkse militaire bronnen in 2014 sterk toegenomen in vergelijking met het jaar daarvoor. Volgens een Griekse bron hebben Turkse gevechtsvliegtuigen alleen al in de eerste maand van 2014 1017 maal het Griekse luchtruim geschonden.
De konfrontaties komen deels voort uit een verschil van mening over de reikwijdte van de Griekse soevereinieit over het luchtruim. De Turken houden het op een zone van zes zeemijlen die overeenkomt met de territoriale wateren. Maar Griekenland claimt een Flight Information Region van 10 mijlen. Binnen die zone moeten Turkse militaire vliegtuigen van te voren een vluchtplan inleveren. Turkije weigert dat en stelt dat ook de NAVO geen acht slaat op de Griekse 10-mijlszone. Een tweede probleem is dat Griekenland een "controleregio" van 300 vierkante mijl heeft ingesteld rond het eiland Limni, die door Turkije niet wordt erkend.
Nu begint ook de EU zich met de zaak te bemoeien en wil in het kader van de europeanisering van het luchtruim (op zich een logische stap) een Single European Flight Information Region (SEFIR) instellen. De Turken zeggen dat als de EU daarbij uitgaat van de Griekse zonering een eskalatie onvermijdelijk is.
Een positieve ontwikkeling - in de zin van vertrouwenwekkende maatregel - zou dan weer zijn dat Griekenland voor het eerst in uitgenodigd deel te nemen aan de luchtmachtoefening Tiger Meet 2015 in mei in de provincie Konya (Centraal-Anatolië).
Bron: Al-Monitor (Metin Gurcan)

Enkele Russische vlootbewegingen

8 mei - Een eskader van de Russische Noordelijke Vloot, geleid door de kruiser Admiral Kuznetsov, is  vandaag op weg naar huis door het Kanaal gevaren. Ook de nukleaire geleide-wapen-kruiser Petr Velikiy was er bij. De groep gaat verder naar de Noordzee en zal nog oefenen in het noorden van de Atlantische Oceaan. Eind mei moeten ze hun thuishavens bereiken. De schepen kwamen uit de Middellandse Zee. De Russische marine vaart meestal om de Britse eilanden heen.
Eerder had de destroyer Vice Admiral Kulakov, ook van de Noordelijke Vloot, zich gevoegd bij het Russische permanente eskader in de Middellandse Zee. Het schip heeft daar het commando van het eskader overgenomen. De Kulakov was op 15 april van de basis in Severomorsk vertrokken.
Bron: RIA Novosti
UPDATE: 11 mei- Twee Russische marineschepen, de Novocherkassk en de Georgiy Pobedonosets,zijn door de Dardanellen naar de Egeische Zee gevaren.
Bron: World Bulletin