In 2017 had de VS een plan om 80 kernwapens in te zetten tegen Noord-Korea

18 september - Uit 'Rage' - het nieuwe boek van Bob Woodward over de regering Tump - blijkt dat de VS in 2017 van plan waren 80 kernwapens in te zetten in geval van een oorlog met Noord-Korea. Daartoe had het Strategic Command (STRATCOM) in Omaha het aanvalsplan OPLAN 5027 voor het ten val brengen van het Noord-Koreaanse regime afgestoft en herzien. De situatie dreigde te eskaleren, toen Noord-Korea begon met raketproeven met een bereik, dat in theorie het vasteland van de VS zou kunnen treffen.
OPLAN 5027 zou in Korea miljoenen slachtoffers hebben veroorzaakt. In augustus 2017 was de angst van de generaals rond Trump dat Noord-Korea als proef een raket zou lanceren in de richting van de VS. Uiteindelijk werd de raket in een hoge baan over Japan afgevuurd om aan de andere kant in zee te plonzen (een hoge baan vermindert het bereik, maar test de raket).
Naast OPLAN 5027 vermeldt een artikel in The War Zone OPLAN 8010 (aanvallen met kernwapens op diverse niet met name genoemde landen) en OPLAN 5015 (een kernaanval om de Noord-Koreaanse leiding uit te schakelen ('onthoofding').
Bron: The Drive - The War Zone (Thomas Newdick)

VS oefenen 'beperkte' kernoorlog

24 februari - Minister van defensie Mark Esper heeft persoonlijk deelgenomen aan een simulatie-oefening van het Pentagon waarvan het scenario een 'beperkte' nucleaire oorlog met Rusland nabootste. De oefening vond plaats bij US Strategic Command (STRATCOM) in Omaha (Nebraska). Gespeeld werd hoe Rusland tijdens een oorlog in Europa een taktisch kernwapen inzette tegen een installatie op het NAVO-verdragsgebied en de VS antwoordden met een beperkte nucleaire tegenaanval.
Daarbij zou het kunnen gaan om een klein aantal kernwapens of een wapen met een beperkte nucleaire explosieve kracht. Daarvoor komt de nieuwe kernkop W76-2 in aanmerking, die met een maritieme kruisraket (SLCM) wordt afgeschoten door een onderzeeër en eind vorig jaar voor het eerst verscheen in de Atlantische Oceaan tijdens een patrouille van de onderzeeër Tennessee.
* De ongebruikelijke openheid rond deze geheime oefening, van een soort die regelmatig wordt gehouden, wijst volgens Hans Kristensen van de Federation of American Scientists (FAS) op een public relations operatie. Overigens bezit de W76-2 nog altijd een explosieve kracht van 5-7 kiloton TNT. De bom op Hiroshima: 15-20 kiloton.
Bronnen: Defense One (Marcus Weisgerber), The Guardian (Julian Borger)

India overweegt wijziging nucleaire strategie

31 maart - De New York Times signaleert een verontrustend debat in India over een wijziging van de nucleaire strategie. Terwijl de bestaande doktrine, die inhoudt dat India niet als eerste kernwapens zal inzetten, formeel in stand blijft, zou overwogen worden deze veel flexibeler te hanteren. Ook een 'pre-emptieve' nucleaire aanval op een tegenstander, die op het punt staat zijn kernwapens te lanceren of verklaringen in deze zin heeft afgelegd, zou eronder kunnen vallen. Die tegenstander is in dit geval Pakistan en het zijn wijzigingen in de opstelling van de Pakistaanse kernmacht die het denken in India in beweging hebben gebracht.
Pakistan heeft nieuwe taktische kernwapens ontwikkeld die niet ontworpen zijn om steden te vernietigen, maar om ingezet te worden op het slagveld. Ze zouden gebruikt worden tegen een superieure Indiase invasiemacht, voordat deze diep op Pakistaans grondgebied kan doordringen. Hierop heeft het Indiase leger momenteel geen antwoord en vandaar het idee van een pre-emptieve aanval om die taktische kernwapens uit te schakelen of in elk geval dubbelzinnigheid op dit punt om Pakistan onzeker te maken.
Experts waarschuwen ervoor dat dit tot een verdere nucleaire wapenwedloop kan leiden en ook tot een prikkel tot vroege inzet in geval van oorlog (use them or lose them). De hele dynamiek lijkt op die van de Koude Oorlog in Europa, zeggen de experts, met dien verstande dat de situatie nog minder stabiel is.
Bron: The New York Times (Max Fisher)

NAVO-oefening leidde naar de rand van een nukleaire ramp

2 november - Uit op basis van de Britse Freedom of Information Act vrijgegeven regeringsdokumenten blijkt dat de VS en Engeland in november 1983 de Sovjet-Unie bijna hadden geprovoceerd tot een kernoorlog. De NAVO-oefening Able Archer was zo realistisch dat de Russen dachten dat een kernaanval op hun grondgebied ophanden was. Volgens Peter Burt van de Nuclear Information Service (NIS) die de papieren heeft opgevraagd, tonen ze aan dat de Koude Oorlog verre van stabiel was. 1983 was ook het omslagpunt waarop de wereldleiders zoals Reagan, Thatcher en Gorbatsjov begonnen in te zien dat er een eind aan deze gevaarlijke periode moest komen.
Able Archer liet 40.000 VS- en NAVO-militairen ('Blauw') oprukken door West-Europa in een scenario waarbij 'Oranje' (de Sovjet-Unie) troepen had gestuurd naar Joegoslavië, waar onrust was uitgebroken. Vervolgens viel Oranje Scandinavië en Griekenland binnen. De zaak eskaleerde naar het nukleaire niveau.
Na het begin van de oefening, waarbij Britse bases zoals Greenham Common werden geaktiveerd, laadden de Russen een twaalftal vliegtuigen in de DDR en Polen met kernwapens. Rond 70 SS-20 raketten werden in alarmfase geplaatst en de Russische kernonderzeeërs verdwenen onder het poolijs.
Het Britse Joint Intelligence Committee (JIC) in 1983: "We kunnen de mogelijkheid niet uitsluiten dat op zijn minst een aantal Sovjet-funktionarissen/officieren Able Archer 83 en mogelijk andere nukleaire CPXs [commandopostoefeningen zoals Wintex] verkeerd hebben geïnterpreteerd, als zou er sprake zijn van een reële dreiging."
Bron: The Guardian (Jamie Doward)

Nuclear Information Service
Bulletin of the Atomic Scientists, november/december 2013 - Countdown to declassification, Finding Answers to a 1983 nuclear war scare (Nate Jones)