Rusland zou marinebasis gaan inrichten in Abchazië

5 oktober - Volgens de leider van de afgescheiden Georgische regio Abchazië is er een overeenkomst met Rusland getekend om een permanente vlootbasis te vestigen aan de Abchazische kust van de Zwarte Zee in het distrikt Ochamchira. Het Kremlin heeft het plan nog niet bevestigd. Wel wordt gemeld op grond van satellietbeelden dat de Russische marine na Oekraïense aanvallen met geleide wapens voor de lange afstand en drones doende is een aantal schepen op grotere afstand van de Krim naar het oosten te stationeren in de haven Novorossiysk. Volgens lokale media heeft Rusland wel al sinds 2017 een kustwachtstation in Abchazië.

Bron: Financial Times (Max Seddon)

Special forces en special operations forces

4 oktober - Task and Purpose doet een poging om ons het verschil uit te leggen tussen special forces en special operations forces. Special operations forces (in de VS) zijn alle onderdelen die vallen onder US Special Operations Command (SOCOM). Dat omvat US Naval Special Warfare (marine), Air Force Special Operations Command (luchtmacht), Army Special Operations Command (landmacht) en Marine Special Operations Command (mariniers). Als onderdelen die zijn getraind voor speciale operaties vallen hieronder bijv. Air Force Combat Controllers, Navy SEALS, Army Rangers en Army Civil Affairs onderdelen (kontakten met de plaatselijke bevolking).

Special Forces is een eigennaam voor een aantal specifieke onderdelen onder SOCOM. Dat zijn de 1ste, 3e, 5e, 7e, 10e, 19e en 20ste Special Forces Group, allemaal met een groen baret (sinds 1961 officieel). Zij zijn de belangrijkste experts bij ongeregelde oorlogsvoering die kan bestaan uit guerrilla-acties door het leger en samenwerken en trainen van lokale milities of onderdelen van de legers van de staten waar de special forces worden ingezet. Een Special Forces Group kan horen bij een regionaal commando van het Pentagon (bijv. Europa/Afrika, IndoPacific)

Bron: Task and Purpose (Joshua Skovlund)

VS sluiten militaire overeenkomsten met Ecuador

29 september - De VS hebben zonder veel ruchtbaarheid twee overeenkomsten met Ecuador gesloten die het mogelijk maken om militairen op land en zee te sturen naar dat land, in eerste instantie in het kader van de strijd tegen drugskartels.

De ene deal is een maritieme overeenkomst, die militaire schepen van de VS toestaat om aanwezig te zijn in wateren van de noordwestelijke kust van Zuid-Amerika waar transportroutes voor cocaïne lopen. Dit betreft onder meer de patrouilleboten van de Amerikaanse kustwacht, een krijgsmachtdeel dat wordt ingezet op de Atlantische en Stille Oceaan en in de Caraïben. Volgens een bij de Washington Examiner aangehaalde expert is het mogelijk dat de voorwaartse basis Manta aan de Ecuadoraanse kust heropend wordt. Dat was in de jaren negentig en tot 2009 een VS-basis. De toenmalige president Correa verlengde de overeenkomst hierover destijds niet, toen die afliep.

De andere overeenkomst is de meer algemene Status of forces-overeenkomst die de aanwezigheid en het gedrag van VS-militairen in Ecuador regelt. Zo'n verdrag maakt het gemakkelijker om bijvoorbeeld in krisissituaties troepen te sturen. Dit soort overeenkomst hebben de VS in Latijns-Amerika gesloten met Costa Rica (1983), Nicaragua (1998) en El Salvador (2007). Afgelopen september werd een overeenkomst tussen de VS en Peru gesloten om een Transnational Criminal Investigation Unit (TCIU) op te richten. 

Bron: Washington Examiner (Anne Giaritelli)    

NAVO plaatst AWACS in Litouwen [UPDATE]

28 september - De NAVO gaat voor enkele weken twee AWACS radarvliegtuigen voor observatie vanaf de oostflank plaatsen in Litouwen [Ŝiauliai waar ook gevechtsvliegtuigen van bondgenoten zijn gestationeerd] om Rusland in de gaten te houden, met name de vesting Kaliningrad. Het eerste toestel zal vandaag aankomen.

De NAVO beschikt over veertien Boeing E-3A AWACS met als thuisbasis Geilenkirchen vlak over de grens met Limburg. Ze kunnen acht en een half uur vliegen op 9 km hoogte en onder een scheve hoek omlaag kijken naar een landoppervlak ter grootte van Polen. Door bijtanken in de lucht kan de actieradius worden vergroot. Ze opereren soms vanaf vooruitgeschoven bases, eerder bijvoorbeeld in Griekenland.

Bron: The Defense Post (Inder Singh Bisht)

UPDATE: 29 september - Overigens hebben de AWACS van de NAVO sinds februari 2022 - het begin van de oorlog - vanaf andere bases al honderden vluchten uitgevoerd boven Oost-Europa.

De VS hebben verder vier F-16s extra naar Roemenië gestuurd om de luchtpolitie van de NAVO te versterken.

Ook is bekend geworden dat de luchtpolitiemissie van de NAVO boven de Baltische regio (sinds 2004 toen de Baltische staten toetraden) gedurende 2024 zal plaatsvinden vanuit Letland in plaats vanuit Estland. De Estische vliegbasis Ämari wordt gemoderniseerd en van de lente tot de herfst van 2024 neemt de Letse vliegbasis Lielvãrde die rol over.

Bron: Airforce Technology (Richard Thomas)

Australië stapt over op langeafstandswapens

28 september - Australië heeft een grootscheepse herstrukturering van het leger aangekondigd, waarbij de nadruk zal komen te liggen op wapens voor de lange afstand, gericht tegen China. De reorganisatie zal gespecialiseerde gevechtsbrigades positioneren op drie bases: de lichte, snel inzetbare 1ste brigade in het noorden bij Darwin, de 3e pantserbrigade met tanks in het noordoosten bij Townsville (werkt samen met de marine voor amfibische operaties) en de gemengde gemotoriseerde 7e brigade in het oosten bij Brisbane. Het hele proces zal vijf tot zes jaar duren en leidt tot verhuizing van bijna 1000 militairen. Verder zal er een nieuwe 10e brigade worden gevormd in het zuiden bij Adelaide met een kapaciteit voor langeafstandsvuur met precisiewapens (onder meer HIMARS artillerie) en een geïntegreerde lucht- en raketverdediging (NASAM). De aanschaf van de nieuwe stille onderzeeërs met nukleaire aandrijving en Tomahawk kruisraketten (kosten voor de raketten 830 miljoen dollar) past ook hierbij. Het bestaande 1ste pantserregiment in Adelaide zal worden omgevormd voor de introduktie van nieuwe technologie en praktijken. En in Queensland en het Noordelijk Territorium zullen in Queensland drie groepen worden gecreëerd die wapens en personeel van zee naar land kunnen transporteren (littoral lift) voor amfibische operaties in de direkte omgeving (in tegenstelling met de huidige prioriteit op landoorlogen in het Midden-Oosten). Deze groepen zijn uitgerust met middelzware en zware landingsschepen en komen op dezelfde lokaties als de brigades.

Bronnen: AFP, Sidney Morning Herald (Matthew Knott), Persbericht Australische Ministerie van defensie, USNI News (Aaron-Matthew Lariosa)

China plaatst sensoren in de Zuid-Chinese Zee en op Cuba

27 september - China heeft twee weken geleden twee automatische stations voor scheepsidentificatie geplaatst op de betwiste Paracel-eilanden in de Zuid-Chinese Zee. Ze vullen een blinde vlek in het op land gestationeerde Automatic Identification System (AIS) voor schepen en hebben kontakt met het BeiDou satellietsysteem. China wil dat schepen die varen binnen hun jurisdictie een AIS transponder hebben en die te alle tijde aan hebben staan.

Vietnam heeft geprotesteerd tegen de grondstations, die ze zien als schending van hun soevereiniteit. China kontroleert de Paracel-eilanden sinds 1974 en heeft in 2012 een administratief centrum en militaire basis ('Sansha City') gevestigd op het grootste eiland van de archipel, Woody Island.

Bron: Marine Executive

Chinese afluisterpost op Cuba

September - Janes Defence and Intelligence Review konkludeert op basis van satellietbeelden dat China op Cuba bij de stad Bejucal een interceptie-installatie heeft geplaatst voor Signals Intelligence - SIGINT. Er is in elk geval een volgradar voor ballistische raketten, een opstelling die geschikt is voor het volgen en opvangen van maritieme en vliegtuigverbindingen in het zuiden van de VS en de Golf van Mexico en een satellietgrondstation (SATCOM) op 175 km van het vasteland van de VS. Volgens Janes vertoont de installatie grote gelijkenis met die op de Chinese eilandbases in de Zuid-Chinese Zee, in het bijzonder de radars op Fiery Cross Reef.

Bejucal was tijdens de Cubacrisis (1962) de plaats waar kernwapens van de Sovjet-Unie aanwezig waren. Eerdere berichten over een afluistercentrum in de Wall Street Journal waren zowel door het Pentagon als door Cuba ontkent. Het is mogelijk dat het in elk geval gaat om een volgradar en een grondstation voor satellietcommunicatie. De aandacht van Janes richt zich verder op een antennepark. De soort antennes zouden wijzen op het volgen van de lokatiegegevens van het vlieg- en scheepsverkeer, niet zozeer op afluisteren. 

Bronnen: Janes Defence and Intelligence Review (Naqi Wasif, Sean O'Connor, Daniel Wasserby), Reuters (Dave Sherwood, Matt Spetalnick), Al Jazeera 

Europese raketverdediging Sky Shield

24 september - Deutsche Welle bericht over de stand van zaken bij het NAVO-projekt Sky Shield (ESSI) voor de Europese luchtverdediging. Tot nu toe hebben zich hierbij negentien Europese landen aangesloten. Belangrijke wegblijvers zijn de Zuid-Europese landen en ook Frankrijk en Polen. Vooral in Frankrijk bestaat er bezwaar tegen dat Sky Shield gaat werken met Amerikaanse en Israëlische systemen.

Het doel van Sky Shield is een sluitende Europese verdediging tegen alle dreigingen vanuit de lucht. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de korte afstand (tot 15 km ver en zes km hoog), middellange (15-50 km ver en tot 25 km hoog) en lange afstand (meer dan 50 km ver en tot 35 km hoog).

Voor de korte en middellange afstand moeten bestaande wapensystemen worden vervangen door moderne zoals het door Duitsland geproduceerde IRIS-T (tegen raketten, kruisraketten, drones, vliegtuigen en helikopters, bereik tot 40 km ver en 20 km hoog). Duitsland gaat daarvan in de toekomst zes systemen aanschaffen, er zijn er al twee geleverd aan Oekraïne hetgeen slagveldervaring oplevert.

Voor de lange afstand moet het bestaande Patriot systeem verder worden gemoderniseerd. Het is gericht tegen vliegtuigen, kruisraketten en middellange afstand raketten. De modernisering is vooral nodig tegen kruisraketten. Er is in Europa ook nog geen verdediging tegen (Russische) raketten voor de lange afstand (meer dan 1000 km) die van buiten de atmosfeer kunnen worden aangestuurd. Hiervoor zou de Israëlische Arrow-3 moeten dienen, die eind 2025 in Duitsland beschikbaar zou komen. Arrow-3 kan aanstormende raketten tot een hoogte van 100 km aanvallen en heeft een bereik van 2400 km ver. Het is net als Patriot een mobiel systeem.

ESSI gaat deel uitmaken van de bredere luchtverdediging van de NAVO geheten NATO Integrated Air Defense system (NATINADS)

* De bestaande raketverdediging van de NAVO in Europa op land ALTBMD in Roemenië en Polen is formeel tegen de raketten van Iran gericht, hoewel dit door Rusland wordt betwijfeld.

Bron: Deutsche Welle (Ralf Bosen)