VS hebben geen Plan B voor marinebasis in Bahrein

25 juni - De Amerikaanse marine-officier commander Richard McDaniel stelt in een rapport dat de VS-marine geen reserve-plan heeft voor het geval de marinebasis in Bahrein, het hoofdkwartier van de Vijfde Vloot, als gevolg van politieke onrust dichtgaat. McDaniel noemt precedenten uit het verleden - Iran 1979 en de Filippijnen 1991 - waarbij de VS bij verrassing als gevolg van politieke omwentelingen bases kwijtraakte. Hij stelt voor dat de marine alternatieven onderzoekt zoals Doha in Qatar, waar een grote haven momenteel in aanbouw is, Shuabia in Koeweit en havens in Oman. Het is ook mogelijk het hele hoofdkwartier op een schip te zetten, maar dat is erg duur.
Bron: AFP

No “Plan B” - U.S. Strategic Access in the Middle East and the Question of Bahrain. Brookings, juni 2013

400 VS-militairen naar Egypte in het kader van vredesmacht MFO

24 juni - Meer dan 400 Amerikaanse militairen trainen in Fort Hood voor een inzet van negen maanden in Egypte. Ze zijn voorbereid met zes maanden durende oefeningen in het omgaan met Molotov cocktails en relbestrijding. De troepen worden ingezet in het kader van de Multinational Force and Observers (MFO), die sinds 1981 in de Sinaï toezicht houdt op het vredesverdrag tussen Israël en Egypte en troepenopbouw langs de grens moet voorkomen. Ze moeten ook de vrije doorvaart door de Straat van Tiran (tussen de Sinaï en het Arabisch schiereiland, de verbinding van de Rode Zee naar de Golf van Aqaba) garanderen. De MFO bestaat uit troepen van 13 landen. Sinds de val van Moebarak van Egypte is de Sinaï erg onrustig geworden.
Bron: Russia Today

Staat oefening 82nd Airborne los van Syrië?

20 juni - De oefening Joint Operational Access Exercise (JOAX) van de elite-divisie 82nd Airborne van het Amerikaanse leger heeft niets te maken met de situatie in Syrië, zo heeft de landmacht bekend gemaakt. De oefening is bedoeld om, nu de Afghaanse oorlog ten einde loopt, de divisie weer op te bouwen tot een "wereldwijde interventiemacht" (global response force). De 82e luchtlandingdivisie wordt vaak gebruikt als eerste stoottroep bij een buitenlandse interventie. Wel is het zo dat de multinationale oefening met Franse, Mexicaanse en Italiaanse vertegenwoordigers gekoncentreerd is rond een dreiging van chemische wapens. Het hoofdscenario van de JOAX van dit jaar draait rond "een evakuatie van Amerikaanse burgers in kombinatie met de reaktie op inlichtingen over produktie en opslag van chemische wapens", aldus een woordvoerster. De gasmaskers kunnen dus uit de kast.
Bron: The Hill (Carlo Muñoz)

Kirgizië bepaalt datum voor sluiting VS-basis

20 juni - Het parlement in Kirgizië heeft een wet aangenomen waarbij 11 juli 2014 als ultieme datum wordt vastgesteld voor de sluiting van het Manas Transit Center buiten de hoofdstad Bishkek. De vliegbasis Manas  wordt door Amerikaanse en NAVO-troepen gebruikt als tussenlandingsplaats voor de operaties in Afghanistan. Er zijn rond 1000 Amerikaanse militairen gelegerd.
Afgelopen september wist Rusland de huurovereenkomst voor zijn Kirgizische basis in Kant te verlengen met vijftien jaar in ruil voor het afschrijven van 500 miljoen dollar aan Kirgizische schuld. Washington betaalt voor Manas 60 miljoen dollar per jaar.
Bron: Reuters (Olga Dzyubenko)
UPDATE: 28 juni - Het verlies van Manas zou grote problemen opleveren voor de terugtocht van VS-materieel en troepen uit Afghanistan, aldus generaal Arthur Lichte, een voormalige kommandant van Air Mobility Command (AMC). Als de noordelijke route op die manier niet beschikbaar is, moet alles via de weg door Pakistan en vandaar per schip worden vervoerd.
In 2009, de vorige keer dat Kirgizië de VS weg wilde hebben uit Manas, werd uiteindelijk overeengekomen dat de jaarlijkse huur die de Amerikanen zou worden verhoogd van 17,4 miljoen dollar naar 60 miljoen. Dat zit er deze keer niet in.
Bron: Air Force Times (Jeff Schogol)

Amerikaanse mariniers naar Jemen

18 juni - Op basis van berichtgeving in het dagblad al-Sharea meldt de Iraanse zender Press TV dat 1500 Amerikaanse mariniers met materieel zijn aangekomen in Jemen. Ze worden gelegerd op de legerbasis al-Anad in de zuidelijke provincie Lahij. 200 andere Amerikaanse soldaten gaan de beveiliging van de ambassade in Sana'a versterken. Het bericht werd later bevestigd door Jemenitische funktionarissen. Ook werd bekend dat de VS de training van de Jemenitische politie gaat ondersteunen.
Bronnen: Press TV, Yemen Post

Optie voor beperkte No-Fly Zone in Syrië

13 juni - De Wall Street Journal onthult dat militaire planners van het Pentagon een voorstel hebben ontwikkeld voor een beperkte No-Fly Zone (NFZ) in Syrië langs de Jordaanse grens om het bewapenen van de Syrische rebellen door de VS te ondersteunen. Het zou dan gaan om een gebied tot 40 km diep dat beschermd kan worden door Amerikaanse gevechtsvliegtuigen met lucht-lucht-raketten met een groter bereik, die vliegen vanaf Jordaanse bases en eventueel vanaf marineschepen in de Rode en Middellandse Zee. Voor een dergelijke beperkte NFZ zou het niet nodig zijn het Syrische luchtafweergeschut te vernietigen. Het gaat om een optie die al dan niet kan worden gekombineerd met het bewapenen van de rebellen. Voorstanders denken dat voor zo'n NFZ geen VN-resolutie nodig is, omdat de VS dan niet regulier het Syrische luchtruim binnendringen en geen Syrisch grondgebied bezetten.
Als de Amerikaanse vliegtuigen vervolgens door de Syrische luchtmacht 'bedreigd' worden, zouden ze in deze visie wel het Syrische luchtruim kunnen schenden bij wijze van zelfverdediging.
Het op die manier kreëren van een bufferzone in Syrië voor de rebellen zou 50 miljoen dollar per dag kosten. Het vergt een maand voorbereiding. Misschien is het maar een beperkte tijd mogelijk, omdat als Rusland het moderne S-300 luchtverdedigingssysteem met een groot bereik in Syrië gaat opstellen, de risiko's voor de piloten aanzienlijk toenemen.
Bron: The Wall Street Journal (Julian E. Barnes, Adam Entous)

NAVO werkt details uit voor Afghaanse operatie na 2014

5 juni - De vergadering van NAVO-ministers van defensie in Brussel heeft het operationele concept goedgekeurd voor de NAVO-operatie Resolute Support na 2014 in Afghanistan. Het doel van de missie is advies, training en assistentie voor de Afghaanse ministeries van defensie en politie en de hoogste leger- en politiekommandanten. De VS zullen de operatie in het zuiden en oosten van het land gaan leiden (lead nation), Duitsland in het noorden, Italië in het westen en Turkije mogelijk in Kaboel. De afwezigheid van Engeland en Frankrijk in de berichtgeving is opvallend. De trainers zullen volgens NAVO sekretaris-generaal Rasmussen alleen op het hoogste niveau adviseren, niet zoals nu ook op brigade- en bataljonsniveau.
Op aantallen militairen wil men zich over het algemeen nog niet vastleggen, de NAVO zal dit pas in het najaar doen na het einde van het Afghaanse vechtseizoen. Ze moeten wel, omdat ook de VS hierover voor die tijd niet willen beslissen. Alleen Duitsland heeft aangegeven tussen de 600 en 800 militairen te willen leveren. Informeel is sprake van een totaal tussen de 8000 en 12.000, maar het touwtrekken in Washington hierover gaat nog door. Bovendien is een en ander geheel afhankelijk van een door de presidenten Obama en Karzai af te sluiten bilaterale veiligheidsovereenkomst. En ook het Congres kan nog roet in het eten gooien: een amendement van het Huis van Afgevaardigden op de US National Defense Authorization Act 2014 heeft inmiddels de steun voor Amerikaanse aanwezigheid na 2014 geschrapt en vervangen door de formulering dat na 2014 geen troepen mogen blijven zonder uitdrukkelijke instemming van het Congres, aldus NATO Watch.
Bronnen: Reuters (Adrian Croft, David Alexander), NATO Watch nr. 43 (June 2013)
UPDATE: 20 juni - Ook de Italiaanse minister van defensie heeft bekendgemaakt dat tussen 500 en 700 Italiaanse troepen na 2014 aktief zullen blijven in het westen van Afghanistan.