Drie Franse militairen gedood in Libië

20 juli - Op 17 juli heeft een Libische militie naar eigen zeggen een helikopter Mi-35 van Russische makelij neergeschoten met een draagbare luchtdoelraket SA-7. Drie Franse onderofficieren werden daarbij gedood. Dit laatste is door de Franse autoriteiten bevestigd. De Fransen maakten deel uit van de Service Action van de buitenlandse inlichtingendienst DGSE en zijn vermoedelijk afkomstig van het Centre parachutiste d'instruction specialisëe (CPIS) in Perpignan. Dit is de paramilitaire tak van de DGSE, die moet worden onderscheiden van het Commando Speciale Operaties (COS). De laatsten treden in uniform op en vallen onder de generale staf. De Service Action opereert in burger (mufti) en valt direkt onder de persoonlijke staf van de Franse president onder leiding van admiraal Bernard Rogel.
Zowel de special forces van COS als de Service Action van de DGSE voeren momenteel in Libië operaties uit op het gebied van inlichtingen, training en advies. De troepen van generaal Haftar, die niet verbonden zijn met de internationaal erkende eenheidsregering worden gesteund. Dit laatste brengt de Fransen nu in verlegenheid. De Libische regering heeft al geprotesteerd tegen de niet afgestemde Franse militaire activiteiten in hun land.
Bron: Le Point (Jean Guisnel)

Gebruik van MANPAD door PKK

23 mei - Het Institute for the Study of War (ISW) wijdt een beschouwing aan het neerhalen van een AH-1W Super Cobra helikopter van het Turkse leger door de PKK met een Russische 9K38 Igla  (SA-18) luchtdoelraket (zogenaamde MANPAD). Dit vond plaats op 13 mei toen de helikopter in Zuid-Oost-Turkije luchtsteun gaf aan troepen die in gevecht waren met PKK-strijders; de beide piloten kwamen om. ISW denkt, zonder hiervoor direkt bewijs aan te kunnen voeren, dat dit incident in het kader moet worden gezien van het konflikt tussen Rusland en Turkije na het neerschieten van een Russisch gevechtsvliegtuig door de Turken.
ISW wijst erop dat uit videobeelden blijkt, dat de MANPAD-schutter zijn wapen precies volgens de standaard instruktie-gebruikte, door te wachten tot de helikopter zijn vuur heeft beëindigd, dan pas te 'locken' op het doel en binnen de vereiste 90 seconden te lanceren. Ze denken dat dit mogelijk het gevolg is van training door Russische instrukteurs. Weliswaar is de Igla ook in gebruik bij het Iraakse en Syrische leger en zouden veel van die wapens in handen van rebellen zijn geraakt, maar volgens ISW zijn die meestal niet in goede staat.
ISW stelt ook dat dit de eerste keer is dat de PKK met succes een MANPAD inzet in Turkije. Dat kan zijn, maar Jane's Defence Weekly noemt een voorbeeld uit 1997, waarbij langs de grens met Irak een Turkse Cobra helikopter werd neergeschoten met een 9K32M Strela (SA-7B).
Bronnen: ISW (Chris Kozak), Jane's Defence Weekly (Lale Sariibrahimoglu)

Heeft ISIS Gaddafi's manpads?

7 maart - Newsweek onderzoekt of de manpads (man-portable air defense systems) van het Libische leger van kolonel Gaddafi in handen van ISIS kunnen zijn geraakt. Diep in de Sahara worden bij een militie SA-7s en modernere SA-16s van Russische makelij aangetroffen. De hittezoekende geleide wapens zijn gelukkig zonder lanceermiddelen, zodat ze onbruikbaar zijn, maar ze zijn volgens de serienummers afkomstig uit de oude Libische arsenalen. De militieleden hadden ze van smokkelaars gekocht toen ze op weg waren naar een illegale wapenmarkt in Tsjaad.
Naar schatting had Gaddafi rond 20.000 manpads. Hoeveel er daarvan nog inzetbaar zijn na slijtage, slecht onderhoud en NAVO-bombardementen is onduidelijk. Een speciaal VS-team zou er tot 2014 rond 5000 hebben ingezameld, daarna werd het te riskant.
Een Egyptische groep in de Sinaï, die zich kort daarna bij ISIS aansloot, heeft volgens Egyptische en Israëlische militaire experts met zo'n manpad in januari 2014 een helikopter van het Egyptische leger neergehaald. En in februari van dit jaar schoot ISIS in Libië een MiG-23 van het Libische leger neer met een geleid wapen volgens inlichtingenmensen van de VS, die de videobeelden hebben bestudeerd.
Bron: Newsweek (Jonathan Broder)

ISIS haalt Iraakse helikopter neer met MANPAD

8 oktober - ISIS in de Iraakse provincie Salah ad Din heeft beelden vrijgegeven, waarop is te zien hoe een strijder bij de stad Bayji met succes een Chinese FN-6 draagbare luchtdoelraket (MANPAD) afvuurt op een Iraakse legerhelikopter. Dit is het eerste bewijs dat ISIS dit projektiel heeft ingezet. Vorig jaar meldde de New York Times al dat Qatar dit type wapen had geleverd aan het Syrische verzet.
Het Iraakse ministerie van defensie bevestigde dat op 3 oktober een Mi-35M helikopter was neergeschoten bij Bayji.
De bij de Russische helikopter geleverde tegenmaatregelen tegen MANPADS lijken dus volgen Jane's Defence Weekly niet zo effektief. Ook stelt Jane's dat de Iraakse helikopters teveel langs wegen vliegen, gemakkelijk om te navigeren, maar ook erg voorspelbaar voor de schutters op de grond.
Bron: Jane's Defence Weekly (Jeremy Binnie)
UPDATE:  26 oktober - De strijders in Irak beschikken al sinds de Amerikaanse bezetting over een oude voorraad SA-7 MANPADS van Sovjet-makelij. De Chinese FN-6 verschijnt vanaf eind 2013 op het toneel en is oorspronkelijk door Qatar en mogelijk ook door Saoedi-Arabië geleverd aan Syrische rebellen.
Bron: The New York Times (Kirk Semple, Eric Schmitt)

Helikopter Egyptische luchtmacht neergehaald in Sinaï

27 september - Een Apache helikopter van de Egyptische luchtmacht zou op 25 januari in de Sinaï door opstandelingen zijn neergeschoten met een draagbare .luchtdopelraket. Een aanwijzing voor het gebruik van een manpad (man-portable air defence system) is een door de guerrillagroep Ansar Beit al-Maqdis gepubliceerde video. De helikopter zou in de buurt van de grens met Gaza zijn neergehaald met een Russische Strela-2 raket (NAVO-aanduiding: SA-7). Dit wapen kan doelen tot boven 2 km hoogte treffen. Er zijn in elk geval vijf slachtoffers aan Egyptische kant.

In oktober 2012 zei het Israëlische leger dat een Strela-2 was afgeschoten op een van hun vliegtuigen boven Gaza. Sinds de Libische burgeroorlog van 2011 zijn veel van deze wapens, die buitgemaakt zijn in legerdepots, in omloop. De Egyptische luchtmacht heeft 35 Apaches, daarnaast nog een aantal Russische gevechtshelikopters, die worden ingezet tegen rebellen.

Bron: BBC News (Jonathan Marcus)

Syrische rebellen en de SA-24

23 nov. 2012 - Bij Strategy Page gedetailleerde informatie over het gebruik van moderne luchtdoelraketten voor de korte afstand (zogenaamde manpads) door de Syrische rebellen. Het gaat vooral om de Russische SA-24 (Igla-S). Dit type is onlangs ook waargenomen in Gaza. De SA-24 is de opgevoerde versie van een wapen uit de Koude Oorlog dat vergelijkbaar is met de Amerikaanse Stinger. Het is tot nu toe niet eerder aangetroffen bij strijders die niet onder de kontrole van een staat opereren. Officieel is het geleverd aan het Braziliaanse, Libische, Russische, Sloveense, Venezolaanse en Vietnamese leger. In Libië zijn tijdens de opstand vorig jaar een aantal van de 480 aan dat land geleverde Igla's buitgemaakt door rebellen. Kennelijk zijn ze doorgeleverd.
Ook oudere types zoals de SA-7 komen aan de orde.
Bron: Strategy Page

SA-7 afgeschoten vanuit Gaza

16 okt. 2012 - Vroege week is tijdens een Israëlische militaire operatie vanuit de zuidelijke Gazastrook voor het eerst een luchtdoelraket afgeschoten op de Israëlische luchtmacht (IAF). De raket miste zijn doel en werd door de luchtmacht geïdentificeerd als een Strela SA-7, hoewel bij de landmacht hierover nog enige twijfel bestond. De dreiging van luchtdoelraketten in de Gazastrook is toegenomen sinds vorig jaar rond 1000 raketten zijn verdwenen uit de Libische arsenalen. Afgelopen zomer werd vanuit het Egyptische grensgebied al een luchtdoelraket afgeschoten op een Israëlische gevechtshelikopter, eveneens een misser.
Tijdens de Gaza-oorlog operatie Cast Lead in 2008 werden geen luchtdoelraketten opgemerkt.
Bron: Yedioth Ahronoth, vertaling Al-Monitor (Alex Fishman)

SA-7 in gebruik bij Syrische rebellen

15 okt. 2012 - Het At War blog van de New York Times behandelt voorbeelden van het gebruik van een oude Russische draagbare luchtdoelraket, de SA-7, door Syrische rebellen. Het levert bewijsmateriaal dat "niet gemakkelijk is te verifiëren" maar "authentiek lijkt" voor de inzet van dit wapen dat vanaf de schouder kan worden afgevuurd, een zogenaamde Manpad. Ook in de Libische oorlog werden oude buitgemaakte SA-7s uit de jaren tachtig verschillende keren afgevuurd door rebellen. Het wapen wordt militair als verouderd beschouwd vanwege de beperkte hoek vanwaaruit het kan worden afgevuurd en de kwetsbaarheid voor tegenmaatregelen. At War stelt dat de SA-7 nog wel bruikbaar is tegen helikopters en bijvoorbeeld onbeschermde burgervliegtuigen hetgeen de verspreiding van dit soort wapens bijzonder riskant maakt.
Overigens kunnen ook veel zware machinegeweren worden ingezet tegen luchtdoelen en zijn hier ook voor ontworpen.
Bron: New York Times (C.J.Chivers)

Syrische leger onder druk

2 aug. 2012 - De New York Times wijdt een beschouwing aan de arsenalen van het Syrische regime en het gewapend verzet. De nadruk valt aan de ene kant op de gevechtshelikopters MI-25 Hind D waarvan het aantal (36 aan het begin van het konflikt) onvoldoende wordt geacht om de rebellen aan de vele fronten (van Aleppo en Idlib via Damascus naar Hama en Homs) in bedwang te houden en aan de andere kant op luchtdoelwapens zoals de granaatwerper RPG-7 (waarmee afgelopen augustus in Afghanistan een Chinook werd neergehaald) en de SA-7 hittezoekende raket waarvan inmiddels beelden aan de kant van het verzet zijn opgedoken. Beide wapens zijn vanaf de schouder af te vuren.

 Bron: The New York Times (C.J. Chivers)