Mali, c'est fini (UPDATE)

16 februari - Mali, c'est fini (dat was het dan in Mali). In de woorden van Le Monde: een einde zonder glorie voor een interventie die geestdriftig was begonnen en negen jaar later wordt beëindigd tegen de achtergrond van een crisis tussen Mali en Frankrijk. Die crisis werd manifest door de militaire coup van enkele maanden geleden, maar ook door de toenemende weerzin bij de bevolking tegen de dominantie van de vroegere koloniale heersers. Dat laatste speelt niet alleen in Mali, maar bijvoorbeeld ook in de naburige landen, zoals onlangs bleek door het verzet tegen een Frans militair bevoorradingskonvooi.
President Macron en zijn Europese bondgenoten hebben deze week het einde aangekondigd van de militaire operaties Barkhane en Takuba (special forces) in Mali. De rekening beloopt nu bijna 8 miljard euro. Een minister zegt tegen L'opinion: Mali zal een grotere impact op de publieke opinie hebben dan Oekraïne. Het komt er nu alleen nog maar op aan om een afgang zoals die van de VS in Afghanistan te voorkomen. Zo'n operatie is geen simpele affaire in logistiek opzicht, zeker onder dreiging van terroristische aanslagen. De generale staf verwacht er tussen zes en twaalf maanden voor nodig te hebben. Er zijn rond 2500 Franse militairen, vooral in de stad Gao na de sluiting van de andere noordelijke bases in Kidal, Tessalit en Timboektoe. Daarnaast zijn er nog bases in Gossi en Menaka. Het aantal voertuigen bedraagt 780, waaronder 260 zware pantservoertuigen.Alleen het meest gevoelige materieel zal via de lucht worden afgevoerd. Frankrijk moet daartoe een beroep doen op de transportcapaciteit van de bondgenoten. De rest gaat via de weg, hetgeen vanaf mei problematisch kan worden vanwege het regenseizoen. Het materieel gaat waarschijnlijk over zee terug naar Frankrijk, omdat buurlanden zoals Niger tot nu toe weinig animo hebben om de taak om als basis voor Barkhane te dienen over te nemen. Als havens zijn beschikbaar Abidjan (Ivoorkust), Cotonou (Benin) en Douala (Kameroen). Voor Cotonou zou een oversteek van de rivier de Niger bij Malanville nodig zijn. Wel wordt zo het onrustige Burkina Faso vermeden.
Er blijven overigens Franse special forces (Task Force Sabre) in Ouagadougou (Burkina Faso) en drones en gevechtsvliegtuigen (Niger) en Tsjaad. Volgens Ouest-France is nu "het uur van de verminderde [operationele] zichtbaarheid aangebroken."
* Een behoorlijke tegenslag voor het projekt van de Franse president om de interventie in de Sahel door middel van Takuba te europeaniseren. De operatie zal nu vanaf zuidelijker gelegen plaatsen in West-Afrika door moeten gaan, er wordt veel terrein prijsgegeven, dat wel vrij schootterrein voor de luchtmacht zou kunnen worden. Die moet dan wel vanaf veel verder gelegen steunpunten opereren..
Bronnen: L'Opinion (Jean-Domininque Merchet), Ouest-France (Philippe Chapleau)
UPDATE: 18 februari - Niger heeft ermee ingestemd dat Franse en andere Europese special forces zijn grondgebied binnen gaan om de strijd tegen jihadisten voort te zetten en de grens te helpen beveiligen.
Bron: Reuters (Bate Felix, Moussa Aksar)

Frankrijk wil operatie in de Sahel beëindigen (UPDATE)

14 juli - De Franse president Macron wil de anti-jihadistische operatie Barkhane in de Sahel in het eerste kwartaal van 2022 beëindigen. Het aantal hierbij betrokken troepen (nu 5100) zal geleidelijk worden verminderd. Franse militairen zullen wel de kern blijven vormen van de veel kleinere missie Takuba van de Europese special forces. Deze omvat momenteel 600 militairen, die lokale strijdkrachten moeten adviseren en begeleiden. Frankrijk probeert de westerse interventie in onder meer Mali te europeaniseren.
Eerder was sprake van een halvering van het aantal Franse militairen tot 2500-3000. De Franse bases in Timbuktu, Tessalit en Kidal in het noorden van Mali worden gesloten en de komende tijd zal de strijd zich koncentreren in het grensgebied met Niger en Burkina Faso. [Troepen worden vermoedelijk gekoncentreerd in Gao]. Vliegend materieel kan vanuit Niger en Tsjaad luchtsteun blijven verlenen. Een belangrijk probleem voor Frankrijk in Mali is dat een betrouwbare lokale partner ontbreekt. Binnen korte tijd heeft het leger twee staatsgrepen gepleegd. Frankrijk had op 3 juni de militaire samenwerking opgeschort, maar hervatte deze begin juli.
Op 9 juli sloot Frankrijk een nieuwe overeenkomst met het Pentagon voor ondersteuning voor de special forces met inlichtingenmiddelen, MQ-9 Reaper drones die door de US Air Force worden gevlogen vanuit Air Base 201 in Niger. In het kader van Operatie Juniper Micron tanken KC-135 Stratotankers vanaf de Spaanse basis Moron de Franse luchtmacht in Mali verder bij in de lucht.
Bronnen: France 24, Al Jazeera, Air Force Magazine (Abraham Mahshie)
ZIE OOK: Andrew Lebovich, After Barkhane: What France's military drawdown means for the Sahel. European Council on Foreign Relations, 2 
juli 2021
UPDATE: 21 september - Jane's Defence Weekly heeft wat meer bijzonderheden. Het is nog steeds de bedoeling de inzet van Barkhane te verminderen van 5500 militairen nu tot 2500-3000 in 2023, het tempo nog afhankelijk van de uitslag van de presidentsverkiezingen. Het aantal bataljons gaat van drie naar één. Er wordt teruggevallen op Gao met voorwaartse operationele bases in Gossi in het westen en Menaka in het oosten. Materieel wordt afgevoerd via de havens Abidjan (Ivoorkust), Douala (Kameroen) en Cotonou (Benin). Een aantal voertuigen blijft in Abidjan bij het Franse 43ste Bataljon Marine-infanterie (900 soldaten). De special forces Task Force Sabre (sinds 2009) verliest hoogstens enkele commando's. Het voorwaartse hoofdkwartier in Niamey bij de geallieerde intelligence fusion cell blijft.
Bron: Jane's Defence Weekly (Jean-Marc Tanguy)