De militaire uitgaven van Europa exploderen

18 januari - Jürgen Wagner constateert bij Telepolis dat de militaire uitgaven van de EU-landen recordhoogten bereiken. De defensiebegrotingen van de Europese landen zijn van 236 miljard dollar in 2015 gegroeid naar 375 miljard in 2023. Ook de Europese Unie gaat de laatste jaren steeds meer geld uitgeven voor defensie ondanks het verbod in artikel 41-2 van het EU-verdrag om militaire uitgaven uit de EU-begroting te financieren. Deze bepaling wordt omzeild door de creatie van het Europese Defensiefonds (EDF) dat van 2021 tot 2027 met rond 8 miljard euro is gevuld voor multinationale projekten op het gebied van militair onderzoek en ontwikkeling. Omdat dit beschouwd wordt als Europese industriepolitiek, zou het niet onder 41-2 vallen.

Een tweede pot is de Europese Vredesfaciliteit die dient voor de financiering van militaire operaties van de EU en als bewapeningssteun voor bevriende regimes. Dit is geen onderdeel van de EU-begroting, maar wordt gevuld door bijdragen van de lidstaten, in totaal oorspronkelijk geraamd op 5,7 miljard euro tussen 2021 en 2027. Maar sinds de Russisch aanval op Oekraïne is het als financieringsinstrument voor de Oekraïense kant uitgedijd tot 12 miljard euro, en er is tot 2027 nog een verdere 20 miljard voorzien.

Nu komt daar nog het EU-munitieplan ASAP bij met 1,5 miljard euro uit de begroting en dezelfde som van de lidstaten tot 2025 (industriepolitiek). En verder een instrument ter versterking van de Europese wapenindustrie door middel van gezamenlijke aanschaf (EDIRPA) ter waarde van een half miljard euro uit de begroting.

Het grote geld moet echter komen van de EU-strategie voor de defensie-industrie (EDIS) en een Europees defensie-investeringsprogramma (EDIP). Die hadden in november moeten worden aangenomen, maar zijn vertraagd. De EU-commissaris Breton denkt aan een orde van grootte van 100 miljard. Hieruit zou militaire infrastruktuur betaald kunnen worden, maar bijvoorbeeld ook een EU-vliegdekschip. Dit kan worden gefinancierd door de Europese Investeringsbank. Pierre Haski ziet bij Worldcrunch nog twee beren op de weg: er moet ook na de Europese verkiezingen een meerderheid zijn voor de projekten en de landen moeten akkoord gaan met financiering via leningen.

De druk van een mogelijke nieuwe Trump-editie in het Witte Huis neemt echter toe. De Franse president Macron heeft duidelijk gemaakt dat in geval van een impasse hij 'versterkte samenwerking' gaat voorstellen, de vorming van een kopgroep buiten de Europese instituties. Volgens Haski is de Europese defensie een oud zeemonster dat nog nooit het daglicht heeft gezien: "Het is nu of nooit".

Bronnen: Telepolis (Jürgen Wagner), Worldcrunch (Pierre Haski)

Waar komen de B-21s?

18 januari - Op basis van een rapport van het International Institute for Strategic Studies kunnen mogelijke bases voor de nieuwe strategische bommenwerpers B-21 Raider van de US Air Force worden gesuggereerd. De B-21 begon afgelopen november 21 met vluchttesten, het toestel moet beschikbaar komen vanaf het midden van de jaren twintig. In dit verband is ook een variant van een standoff geleid wapen (te lanceren door een vliegtuig vanaf een veilige afstand), de AGM-158D JASSM-XR met een bereik van maar liefst 1800 km van belang. De leverantie van dit wapen moet vanaf februari 2027 beginnen, het kan worden gelanceerd door een gevechtsvliegtuig, maar ook door een strategische bommenwerper zoals de B-21.

De vliegbases die IISS voor de B-21 aanwijst zijn Andersen op het eiland Guam in de Stille Oceaan en Darwin, Townsville en Amberley in Australië.

Bron: Defense News (Chris Martin)

ZIE OOK: IISS, Long-range Strike Capabilities in the Asian Pacific: Implications for Regional Stability. IISS, 18 januari 2024

VS willen nieuwe dronebases in West-Afrika (UPDATE)

8 januari - De VS willen nieuwe dronebases inrichten aan de West-Afrikaanse kust, zowel gericht tegen islamistische guerrilla als tegen China. De Wall Street Journal berichtte dat de VS in gesprek is met Ghana, Ivoorkust en Benin over gebruik van hun vliegvelden voor uitsluitend ongewapende drones. Ook Togo wordt genoemd. De VS proberen het vacuüm te vullen dat is ontstaan door het gedwongen vertrek van Frankrijk.

De VS hebben overigens nog steeds een dronebasis in Niger, maar de ligging daarvan in het binnenland beperkt het bereik en de bezetting is gereduceerd. De VS willen dichterbij de Atlantische Oceaan gaan zitten en China dwarsbomen dat het oog zou hebben op een marinebasis in Equatoriaal Guinee (althans volgens de Amerikanen). Ghana weigerde in 2008 een basis van de VS nadat protesten waren uitgebroken in Accra.

Bron: Military Africa (Ekene Lionel)

UPDATE: 18 januari - Er zijn nu nog 648 VS-militairen in Niger, voor de coup was dat aantal 1100. De regering Biden heeft voorgesteld drones op te stellen op de vliegbasis Tamale in Ghana (dichtbij de grens met Burkina Faso), bij Parakou in Benin (ook bij de grens) en op drie mogelijke plaatsen in Ivoorkust.

Bron: Covert Action Magazine (Jeremy Kuzmarov)

Engeland breidt luisterpost in Oman uit

7 januari - Satellietbeelden bij Declassified laten zien dat de laatste twee jaar uitgebreide bouwactiviteiten hebben plaatsgevonden op een spionagebasis van de Britse afluisterdienst GCHQ in Oman. De basis speelt vermoedelijk een belangrijke rol in de strijd tegen Iran en de Houthi's.

Engeland heeft 1000 militairen gestationeerd in Oman, waar GCHQ drie observatieposten heeft. Een daarvan, met codenaam Clarinet (onthuld door Snowden in 2014), is gevestigd aan de zuidkust bij de stad Salalah, 120 km van de grens met Yemen in het gouvernment Dhofar.

Naast de bestaande radarkoepel zijn er twee nieuwe gebouwen opgericht en de fundering voor nog twee. Clarinet ligt op een punt waar onderzeese intercontinentale verbindingskabels aan land komen.

Bron: Declassified (Phil Miller)

Hezbollah brengt schade toe aan Israëlische vliegbasis

7 januari - Hezbollah geeft gisteren een raketaanval uitgevoerd op de Israëlische vliegbasis die gevestigd is op de berg Meron. Het Israëlische leger heeft volgens Haaretz bevestigd dat schade is aangericht. De basis dient als noordelijke vluchtkontrolepost voor de Israëlische luchtmacht. De basis is al eerder aangevallen. Deze keer vuurde Hezbollah tientallen raketten af vanuit het dorp Yaroun in Libanon, twee km ten noorden van de grens. De afstand vandaar tot de berg is 9,5 km. Een video laat zien hoe een aantal raketten in het bosterrein lager op de berg terecht komen. Maar er zijn ook een aantal treffers (onder meer op de radarkoepels) van naar het lijkt geleide anti-tankwapens. Daartegen bestaat wel een geavanceerd Israëlisch verdedigingssysteem met de naam Trophy. Dit levert in Gaza actieve bescherming voor tanks en pantservoertuigen, maar is niet geschikt voor grote vaste objekten.

De oudere anti-tankwapens van Hezbollah - Sager, Tau (Tufan) of de oudere Kornet hebben een bereik van 5 km. Maar de nieuwe versie Kornet-EM kan 10 km ver komen, precies de hier benodigde afstand. Volgens Haaretz hadden hekken rond kwetsbare installaties de schade kunnen voorkomen.

Bron: Haaretz (Yaniv Kubovich, Oded Yaron)

De spookbegroting van het Pentagon

7 januari - Linda Bilmes wijdt een artikel bij Z-Network aan de manier waarop de VS hun oorlogen financieren. Ze noemt dat spottend de spookbegroting van het Pentagon. Voor 9/11 werden Amerikaanse oorlogen meestal via de reguliere defensiebegroting gefinancierd met als dekking een combinatie van belastingverhogingen en bezuinigingen. Het Congres controleerde. Er kwam bijvoorbeeld een einde aan de Vietnamoorlog toen het Congres weigerde nog meer geld ter beschikking te stellen voor het Zuid-Vietnamese leger.

Na 9/11 zien we een ander patroon waarbij voor het eerst in de VS de kosten van oorlogen vrijwel helemaal gedekt werden door leningen. Voor die tijd was het wel gebruikelijk dat de eerste periode van een oorlog gedekt werden met een noodbegroting via een aparte wet. Maar in de hele periode van 2001 tot 2011 werden de kosten van de Global War on Terrorism betaald door extra noodbudgetten zonder degelijke wetgeving of toezicht. Vanaf 2012 (onder president Obama) ging dit door onder naam Overseas Contingency Operations (OCO) zonder de elders gebruikelijke uitgavenplafonds en had het al lang niet meer alleen betrekking op de oorlogen in Afghanistan en Irak maar werden er over de hele wereld operaties mee gefinancierd.

Rond 2009 beliep deze oorlogsfinanciering al bijna een kwart van de totale militaire uitgaven. Van 2001 tot 2019 zijn de militaire uitgaven van de VS gestegen van 2,9% van het bruto nationaal produkt tot meer dan 4%. OCO was een vaste tweede begroting voor het Pentagon geworden naast de reguliere defensiebegroting van 840 miljard dollar. Op dezelfde manier wordt nu 99% van de steun aan Oekraïne gefinancierd.

Bron: Z-Network (Linda Bilmes)

Grotere voetafdruk voor VS-mariniers in de Pacific

5 januari - De Marine Corps Times beschrijft de zich uitbreidende activiteiten van twee roulerende onderdelen van het Ameriaanse Korps Mariniers (USMC) in de Stille Oceaan.

Marine Rotational Force-Darwin (2500 mariniers elk half jaar) opereert al sinds twaalf jaar vanuit Australië, afgelopen jaar met Osprey tiltrotors (MV-22B) en een kontingent grondtroepen op het Australische helikopterlandingsdok Canberra. De MRF-Darwin voer naar de Filipijnen om daar als oefening twee amfibische aanvallen door te voeren. Daarnaast werd op het schiereiland York in Queensland een geïmproviseerde basis opgezet met antischeepsraketten en sensoren voor de luchtverdediging. Verder is er ook een Expeditionary Advanced Base opgezet voor onderhoud aan de Ospreys tijdens operaties.

De MRF-Southeast Asia is kleiner (200 mariniers) en flexibeler. MRF-SEA werd afgelopen jaar voor het eerst ingezet voor drie maanden. Ze hoppen met kleine teams door de hele Pacific voor oefeningen met bondgenoten. In 2023 hielden ze drie oefeningen op de Filipijnen en één in Indonesië. Tijdens de oefening Sama Sama met de Filipijnen vormden ze een Maritime Sensing Team voor het gastland. Ze maakten gebruik van een kommerciële SIMRAD radar om scheepsbewegingen te volgen en de identiteit van mogelijke doelen vervolgens vast te stellen met een RQ-20B Puma drone.

Bron: Marine Corps Times (Todd South)