Vluchten van Azerbeidzjan naar een Israëlische legerbasis voor operatie in Nagorno-Karabach

19 september - Voorafgaand aan de operatie van het Azerbeidzjaanse leger in Nagorno-Karabach waren er volgens websites die vliegbewegingen volgen (o.m. FlightRadar24) sinds maart van dit jaar elf vluchten van de commerciële Azerbeidzjaanse luchtvaartmaatschappij Silk Way Airlines naar en van de militaire vliegbasis Ovda in het zuiden van Israël bij Eilat, zo berichtte de Israëlische krant Haaretz. Daaronder vijf in de laatste twee weken. Dit is het enige Israëlische vliegveld waar explosieven mogen worden in- en uitgevlogen. Middle East Eye vond nog een twaalfde vlucht vanuit de hoofdstad Bakoe vorige week donderdag met een retourvlucht dezelfde dag. Ook in 2020 tijdens de vorige oorlog tussen Armenië en Azerbeidzjan waren er tal van dergelijke vluchten.

Op 13 september, ook in de week voor de aanval, waren er grootscheepse luchtverdedigingsoefeningen van het Azerbeidzjaanse leger, met onder meer schietseries van het Israëlische Barak-8 ER wapensysteem dat gericht is op ballistische raketten. Haaretz zegt dat volgens berichten in de buitenlandse media de Israëlische geheime dienst Mossad in Azerbeidzjan een afdeling heeft om te volgen wat er in het zuidelijke buurland Iran gebeurt. Azerbeidzjan heeft tal van wapensystemen (o.m. drones) in Israël aangeschaft, waarmee in 2020 ook een Armeense raket Iskander van Russisch makelij zou zijn neergeschoten.

Bronnen: Haaretz (Avi Scharf), Middle East Eye (Rayhan Uddin, Dania Akkad)

Turkse F-16s zijn in Azerbeidzjan

7 oktober - De War Zone meldt dat satellietbeelden van 3 oktober laten zien dat op dat moment zeker twee F-16s aanwezig waren op het internationale vliegveld Ganja in Azerbeidzjan. Het zijn waarschijnlijk Turkse F-16s, Azerbeidzjan zelf heeft geen gevechtsvliegtuigen van dit type, zijn luchtmacht vliegt meest met Russisch materieel. Het beeld laat ook een licht transportvliegtuig zien, vermoedelijk een CN-235. Ganja ligt in het westen van Azerbeidzjan, minder dan 80 km ten noorden van de Armeense enklave Nagorno-Karabach.
Turkije ontkent de aanwezigheid van zijn F-16s sinds het uitbreken van de oorlog over Karabach tussen Azerbeidzjan en Armenië op 27 september. Volgens Armenië zou een Turkse F-16 op 29 september een van hun Su-25 vliegtuigen voor luchtsteun aan grondtroepen hebben neergehaald. Dit bericht is tot nu toe niet bevestigd.
Op 31 juli was bekend gemaakt dat een kontingent Turkse F-16s was verplaatst naar Ganja in het kader van de bilaterale oefening TurAz Qartali 2020. Dat kwam nadat gevechten tussen beide landen weer waren opgelaaid. Op dat moment kwam het nog niet tot een grotere oorlog. De oefening liep af op 10 augustus. Op 10 september waren zes Turkse vliegtuigen en een CN-235 (ter ondersteuning voor het F-16 detachement) nog steeds aanwezig op Ganja, volgens de gepubliceerde beelden.
In de lucht maakt Azerbeidzjan nu ook gebruik van door Turkije geleverde Bayraktar TB2 bewapende drones met Israëlische bommen (Harop, zogenaamde loitering munition, die een tijdlang boven het doelgebied kan blijven hangen). Ook wordt geschoten met taktische ballistische raketten (Israëlische Lora van de kant van Azerbeidzjan, Russische Tochka-U van Armeense kant) en artillerie, ook op burgerdoelen.
Een van de eersten die de F-16s op de beelden ontdekte was Christiaan Triebert van het New York Times Visual Investigations team.
* Het konflikt over Nagorno Karabach loopt sinds 1994. De enklave, nu hoofdzakelijk bewoond door Armeniërs, heeft de onafhankelijkheid uitgeroepen. Aangrenzend vlak grensgebied is bezet, zodat de fysieke aansluiting met Armenië is verzekerd. De enklave zelf is meest bergachtig, zeer lastig terrein om terug te veroveren. Dit laatste is de Azerbeidzjaanse ambitie, mogelijk wil men met de huidige operatie volstaan met het insnoeren van de enklave (maar denk aan Srebrenica...)
Bron: The Drive - The War Zone (Joseph Trevithick), @trbrtc (Chistiaan Triebert)