Trump wil weer troepen terugtrekken uit Europa

24 januari - Volgens het Italiaanse persbureau ANSA wil President Trump opnieuw 20.000 militairen terugtrekken uit Europa en nodigt de bondgenoten uit een forse subsidie te fourneren voor de resterende Amerikanen. Op het eind van zijn vorige termijn wilde Trump ook al 12.000 militairen terugtrekken uit Duitsland naar de VS en andere Europese regio's, hetgeen door zijn opvolger Biden onmiddellijk werd teruggedraaid. 

Er zijn rond 65.000 VS-militairen permanent in Europa en nog duizenden op basis van roulatie. In totaal zijn er daardoor 90-100.000 Amerikanen hier sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. Volgens de Stars and Stripes zouden tankbrigades aan de oostflank van de NAVO een optie zijn voor de terugtrekking.

Begin januari werd al bericht dat het 2e Cavalry Regiment in Beieren (Rose Barracks in Vilseck), een snelle interventiebrigade van US European Command, die in 2020 ook al genoemd werd, in onzekerheid verkeert. Dit is de leidende eenheid van de multinationale gevechtsgroep van de NAVO in Polen.

Bronnen: Stars and Stripes (John Vandiver)

NAVO neemt Poolse luchtverdediging over van VS

10 januari - De NAVO heeft gisteren de luchtverdediging van Polen overgenomen van de VS. Daarmee gaat de NAVO helpen bij het beveiligen van logistieke knooppunten voor wapentransporten die nodig zijn bij de militaire bevoorrading van Oekraïne.

De maatregel maakt deel uit van een groter plan om de steun aan Oekraïne in de oorlog met Rusland van de VS te verplaatsen naar Europese landen. Dat heeft ook gevolgen voor de Security Assistance Group Ukraine (SAG-U, de Amerikaanse steun) en de coördinatie van de tot nu toe door de VS geleide Ukraine Defense Contact Group (UDCG - ook wel Ramstein-groep) van 50 landen die gaat over wapenhulp en training van Oekraïense legeronderdelen. Die zouden onder leiding van de NAVO komen in het kader van het 'Trumpbestendig' maken van de activiteiten. De nieuwe NAVO-missie heet NATO Security Assistance and Training for Ukraine (NSATU) en is gevestigd in Wiesbaden (Clay Barracks), terwijl de VS tot nu toe vooral vanuit Stuttgart werkten.

* De laatste tijd is over de overdracht van taken toch weer enige onduidelijkheid ontstaan. Op basis van recente uitlatingen van team Trump wordt gedacht dat de militaire steun van de VS wellicht toch langer gaat duren, hetgeen de mogelijkheid opent dat de activiteiten wel onder de paraplu van de NAVO gaan vallen, maar onder leiding van de VS blijven. NSATU zou zch in hoofdzaak gaan bezighouden met training en advies voor opbouw van het Oekraïense leger op langere termijn.

De zaak lijkt nog in beweging. Blijft staan dat de NAVO verder de oorlog wordt ingetrokken.

Bronnen: CNN (Oren Liebermann,Natash Bertrand), Eurasian Times (Ashish Dangwal)

De Vierde Divisie

13 januari - De Bundeswehr gaat per 1 april een nieuwe vierde landmachtdivisie opstellen, speciaal bedoeld voor de verdediging van het vaderland (Heimatschutz). In de nieuwe Heimatschutzdivision worden de bestaande Heimatschutzcompagnies en -regimenten gebundeld. Vijf regimenten bestaan sinds dit jaar al in Beieren, Noordrijn-Westfalen, Nedersaksen, Sleeswijk-Holstein en Thüringen. De overige drie divisies gaan in geval van oorlog naar het front in Oost-Europa. De nieuwe eenheid gaat essentiële militaire infrastruktuur beschermen: spoorwegen, goederenstations, emplacementen, bruggen, munitie- en materieeldepots, havens, pijplijnen, verkeersknooppunten, maar ook digitale infrastruktuur. Het huidige aantal beschikbare troepen daarvoor is 6000, echter meer dan 10.000 zou nodig zijn. Er wordt over gedacht ook personeel dat nooit in aktieve dienst is geweest op te leiden tot reservisten, eventueel via dienstplicht. In geval van oorlog kunnen ook burgers en bedrijven voor ondersteuning van de binnenlandse taken worden ingelijfd. 

De Heimschütz heeft afgelopen jaar al meegedaan in de grote NAVO-oefening Steadfast Defender (onderdeel Quadriga). Hun taak was toen de konvooien NAVO-troepen die door Duitsland trekken te begeleiden en beschermen.

Tot nu toe waren deze eenheden als territoriale reserve ingedeeld bij de deelstaatcommando's (Landeskommandos) van de Bundeswehr. Ze komen nu onder de landmacht (Heer) te vallen. Dat maakt de coördinatie met de overige drie divisies in oorlogstijd gemakkelijker.

Bron: German-Foreign-Policy 

Brits-geleide expeditiemacht onderzoekt 'Schaduwvloot'

7 januari - Sinds afgelopen week loopt onder Brits bevel een operatie van de Joint Expeditionry Force JEF) om de Russische 'Schaduwvloot' te volgen in noordelijke Europese wateren. Het doel van operatie Nordic Warden is om kritische onderzeese infrastruktuur te beschermen in het licht van een aantal verdachte sabotagepogingen van stroom- en verbindingskabels tussen Finland en andere Baltische staten in de kerstperiode.

JEF legt onder meer aan de hand van het Automatic Identification System van schepen een databestand aan, waarmee verdachte bejaarde tankers en koopvaardijschepen van de Schaduwvloot kunnen worden gemonitord.

Begin 2023 kondigde de NAVO al de oprichting aan van een Critical Undersea Infrastructure Coordination Cell aan bij het hoofdkwartier in Brussel. Daar zijn tien landen lid van waarbij Baltische en Scandinavische landen, Nederland en Engeland.

Vanuit het operationele hoofdkwartier van JEF in het Britse Northwood bij Londen worden 22 gebieden in de gaten gehouden, waaronder delen van het Kanaal, de Noordzee, het Kattegat en de Baltische Zee. 

Nordic Warden werd afgelopen zomer al uitgetest en opnieuw tijdens oefening Joint Protector van JEF in Letland.

Bron: USNI News (John Grady)

Geheimzinnig vliegveld in Golf van Aden bijna gereed

1 januari - In het kader van de oorlog rond Jemen stelt Maritime Executive dat een vliegveld op het rotsachtige Jemenitische eiland Abd Al-Kuri (Socotra-archipel), dichtbij het Guardafuikanaal van toenemende strategische betekenis is. Deze zeestraat tussen Socotra en het vasteland van Puntland is een verbinding tussen de Golf van Aden en de Indische Oceaan.

Werk aan het vliegveld begon in 2021 en eind december was een startbaan van 1800 meter klaar met een platform waarop kan worden gekeerd. Zoals is te zien op satellietfoto's kan de startbaan nog worden verlengd tot 2400 meter, lang genoeg voor gevechtsvliegtuigen, zware transportvliegtuigen en maritieme patrouillevliegtuigen. Er zijn ook kazerneachtige bouwsels en een aanlegsteiger aan de lijzijde van het eiland zichtbaar. Het is nog onduidelijk wie dit alles heeft aangelegd, maar het lijkt relevant als (reserve?) vliegveld in het kader van de oorlog tegen de Houthi's.

Bron: The Maritime Executive

Pakistan wil hulp van China bij kernmacht

13 december - Onderhandelingen tussen het Pakistaanse leger en China over medegebruik van de strategische haven Gwadar aan de Indische Oceaan zijn volgens Drop Site News  vastgelopen vanwege het Pakistaanse eisenprogramma. Dat omvat onder meer hulp bij de Pakistaanse capaciteit voor een nucleaire 'tweede slag' waardoor het kernwapenprogramma van Islamabad aanmerkelijk zou worden uitgebreid.

Drop Site News had eerder aan de hand van uitgelekte Pakistaanse militaire documenten bericht over de onderhandelingen met betrekking tot een permanente Chinese militaire basis in Gwadar. Dit zou China de mogelijkheid geven een westerse blokkade van de Straat van Malakka te omzeilen in geval van oorlog.

Capaciteit voor een nucleaire tweede slag geeft een kernwapenstaat de mogelijkheid om terug te slaan na een nucleaire aanval, waardoor maximaal afschrikkingsvermogen geacht wordt te ontstaan. Het middel daartoe kan een vloot kernwapenonderzeeërs zijn. Volgens Drop Site News vond China de Pakistaanse eis onredelijk, het zou medeplichtigheid inhouden bij nucleaire proliferatie in Azië.

De onderhandelingen tussen China en Pakistan vinden afwisselend plaats in Beijing en Urumqi in de Chinese provincie Xinjiang in de vorm van een Consultatie over Strategische Defensie- en Veiligheidssamenwerking.

Bron: Drop Site News (Murtaza Hussain, Ryan Grim)

De rol van Al-Tanf in de Syrische oorlog (UPDATE)

Nog voor de val van Damascus wijdde het online magazine The Cradle een artikel aan de VS-basis Al-Tanf op het drielandenpunt van Syrië, Irak en Jordanië. De aanwezigheid van het Amerikaanse leger hier dateert in elk geval vanaf 2016, de periode van de oorlog tegen ISIS. De positie ten zuiden van de Eufraat is een strategische plek op een belangrijke potentiële bevoorradingsroute van Teheran naar Damascus en Beiroet.

Al-Tanf dient als trainingsbasis voor de door de CIA ondersteunde rebellengroep Maghawir al-Thawra. Volgens een commentaar van de denktank Brookings Institution was de basis ook bedoeld om Iraanse activiteiten tegen te gaan en een voet aan de grond te hebben bij een eventueel Syrisch eindspel. Volgens The Cradle was Al-Tanf verder een centrum voor offensieve en defensieve inlichtingenoperaties en een knooppunt voor het Military Operations Center (MOC - hoofdkwartier in Amman) een gezamenlijk projekt van een aantal staten om de militaire activiteiten tegen het regime in het zuidelijk deel van Syrië te coördineren.

Ten slotte faciliteert de basis Israëlische luchtoperaties boven Syrië. Terwijl het gebied rond Damascus gevaarlijk was voor de Israëlische luchtmacht (in 2018 werd een F-16 neergeschoten) vormde Al-Tanf een veilig gebied met een straal van 55 km en een corridor om het Syrische luchtruim binnen te gaan en te bombarderen.

Bron: The Cradle (Haidar Mustafa)

ZIE OOK: Daniel L. Magruder Jr., Al Tanf Garrison - America's strategic baggage in the Middle East. Brookings, 20 november 2020.

Grant Rumley, David Schenker, The future of Al-Tanf Garrison in Syria. The Washington Institute, 6 december 2021.

UPDATE: 19 december - Volgens het Pentagon is het aantal Amerikaanse troepen in Syrië voorafgaand aan de val van Assad meer dan verdubbeld, van 900 tot 2000. De 1100 extra werden gestuurd voor een periode van 30 tot 90 dagen, korter dan de normale roulatieperiode van 9 tot 12 maanden van het kontingent in Syrië. De meeste extra troepen kwamen van de landmacht en in het kader van de strijd tegen ISIS, volgens de perswoordvoerder.

Bron: Defense News (Noah Robertson)