Lida in Belarus mogelijk nucleaire basis

19 april - De Federation of American Scientists (FAS) denkt dat de Belarussische vliegbasis Lida - 40 km van de Litouwse grens en 140 km van de grens met Polen - de meest waarschijnlijke plek is voor een nucleaire basis in Belarus in het kader van de Russische atoomtaak in dat land. De enige Belarussische luchtmachtwing die is uitgerust met Su-25 gevechtsvliegtuigen is daar gestationeerd. En Su-25 piloten worden in Rusland opgeleid voor de missie met 'speciale [nucleaire] munitie'. Su-25s hebben overigens tijdens de oorlog ook vanaf andere Belarussische bases gevlogen, zoals Luninets.

Lida was tijdens de Koude Oorlog een sovjetraketbasis van de 49ste Gardedivisie Geleide Wapens met achtereenvolgens SS-4, SS-20 en SS-25 raketten. Die divisie is in 1997 opgeheven. De vroegere raketbasis ligt 10 km ten zuiden van de vliegbasis. Momenteel is op Lida de 116e Gardeluchtmachtbasis gevestigd met de Su-25, ontworpen voor luchtsteun aan grondtroepen. Onduidelijk is nog of op de basis ook kernkoppen worden geïnstalleerd of dat het onderdeel alleen een kerntaak krijgt. Voor kernwapens zou eerst een speciaal depot gebouwd moeten worden en de veiligheidsrisico's in Belarus zijn aanzienlijk (zoals sabotage op het spoor).

* Kernwapentransport deels per helikopter of vliegtuig lijkt voor de hand te liggen. 

Bron: FAS (Matt Korda, Eliana Reynolds, Hans Kristensen)

VS voorzichtiger met Global Hawk vluchten boven de Zwarte Zee

20 april - Volgens het Russische persbureau Novosti (op basis van gegevens van Flightradar24) hebben de VS hun dronevluchten met de RQ-4 Global Hawk drastisch gereduceerd sinds het incident met de Reaper drone op 14 maart, toen een Russisch gevechtsvliegtuig met de drone zou zijn gebotst waardoor deze in zee viel. De veel grotere Global Hawk heeft later nog wel boven de Zwarte Zee gevlogen, maar bleef daarbij binnen het Roemeense luchtruim. Volgens Novosti kwamen ze daarbij tussen 21 maart en 20 april drie keer niet dichter dan 400 km bij de Krim, twee keer zo ver dan hun radarbereik. Voor die tijd had de US Air Force elke maand sinds de invasie acht tot tien keer boven de Zwarte Zee gevlogen. Tussen 17 maart en 21 maart waren er wel nog twee vluchten geweest tot 140 km van de zuidkust van de Krim, een afstand waarbij volgens Novosti de informatievergaring al scherp vermindert.

De RQ-4 kost 200 miljoen dollar per stuk, aanmerkelijk meer dan een Reaper, en heeft een langere duur (36 uur) en bereik (22.000 km).

Bron: The Defense Post (Inder Singh Bisht)

Strategische bommenwerpers VS bij oefening met India

18 april - B-1B strategische bommenwerpers hebben voor het eerst hun entree gemaakt bij een bilaterale luchtmachtoefening met India. De laatste editie van de sinds 2004 in 2005, 2006, 2009 en 2018 gehouden oefening Cope India vond plaats op Air Force Station Kalaikunda in de deelstaat West-Bengalen. De luchtgevechtsfase van de oefening loopt van 13-24 april en werd voorafgegaan door een luchtmobiele component. Daaraan namen C-130J Hercules transportvliegtuigen van beide luchtmachten en C-17A Globemaster III transportvliegtuigen en MC-130J Commando II tankvliegtuigen (ook geschikt voor transport en speciale operaties) van de US Air Force deel.

Aan de luchtgevechten deden behalve de twee B1-Bs uit Zuid-Dakota en Amerikaanse F-15Es van de vliegbasis Kadena in Japan onder meer Indiase Rafales en Su-30MKI Flankers mee. De laatste zijn interessante deelnemers omdat dit type ook de ruggegraat vormt van de Chinese en de Russische luchtmacht. 

Bron: The Drive (Thomas Newdick), Air and Space Forces Magazine (Greg Hadley)

Frankrijk liet Afghaans netwerk in de steek

12 april - Eind 2012 was het afgelopen met de aanwezigheid van Franse gevechtstroepen in Afghanistan. Tussen 2001 en 2014 waren in totaal 70.000 Franse soldaten actief in dat land. Lighthouse Reports heeft nu onthuld dat ook na 2014 nog een geheime Franse operatie doorging. Het doel van operatie Shamshad was inlichtingen te verzamelen die bruikbaar waren om de Franse militairen en belangen in Afghanistan te beschermen, waaronder ook het afweren van terroristische aanvallen op Frans grondgebied. Doelwitten waren al-Qaida, de Taliban en de Haqqani groep, met name hun planning en hun eventuele kontakten in Frankrijk.. Shamshad, ook wel genoemd Division 915, liep vanaf 2009 door tot 2020 onder verantwoordelijkheid van officieren van de Franse buitenlandse inlichtingendienst DGSE in Kaboel in samenwerking met de Afghaanse geheime dienst NDS. De agenten - veelal personeel van NDS - kregen 1000 dollar per maand van de DGSE.

In 2021 bij het vertrek van de geallieerden uit Afghanistan werden een groot aantal van de 60-90 agenten van het Shamshad netwerk en hun bronnen in het veld aan hun lot overgelaten en moesten onderduiken. Sommigen van het slaagden er later in naar het buitenland te ontkomen en willen nu verhaal halen bij de Franse autoriteiten.

Bronnen: Lighthouse Reports, Radio France Internationale (RFI)

Meerdaagse blokkade-oefening Chinese marine rond Taiwan

10 april - De driedaagse oefening van de Chinese marine en luchtmacht rond Taiwan is vandaag beëindigd. Bij oefening Joint Sword van Eastern Theatre Command van het Volksbevrijdingsleger (PLA) werden precisiebombardementen op Taiwan geoefend. Er werd echter niet, zoals de vorige keer in augustus, met scherp geschoten in de buurt van Taiwan. Die schietoefeningen speelden zich deze keer dichter bij de kust van het vasteland af. China stuurde elke dag tientallen gevechtsvliegtuigen (in totaal 200, waaronder bommenwerpers en vliegtuigen voor elektronische oorlogsvoering) en in totaal 31 schepen door de Straat van Taiwan, waarbij ook de mediaan, de denkbeeldige scheidingslijn tussen Taiwan en het vasteland, regelmatig werd overschreden. Een raketeenheid voor lange afstand werd ingezet evenals destroyers, fregatten en raketboten.

Het Chinese vliegdekschip Shandong werd ingezet op enkele honderden kilometers ten oosten van Taiwan. Het oostelijk deel van het eiland werd lange tijd als relatief veilig gezien voor een aanval van China, gezien het bergachtig karakter, maar een Chinese expert zei nu dat dit met de vuurkracht van het vliegdekschip toch te doen was.

Net zoals in augustus wordt de oefening in verband gebracht met de ontmoeting van de president van Taiwan met de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Alleen vond de afspraak deze keer niet op Taiwan zelf plaats, maar in Californië. Beide kanten spanden zich in om te benadrukken dat het ging om een "tussenlanding" van president Tsai en niet om een "bezoek".

Volgens de BBC hebben zowel China als Taiwan er met enige medewerking van de VS voor gezorgd dat de situatie niet al te veel uit de hand liep. Niemand heeft daar belang bij, gezien de presidentsverkiezingen in Taiwan over negen maanden.

Bronnen:South China Morning Post (Jack Lau), BBC (Grace Tsoi)

Duitsland heeft probleem met NAVO-verplichtingen

11 april - Volgens een naar de Bild Zeitung uitgelekt memo (een "Führungsmeldung") van de inspecteur-generaal van de Bundeswehr,, gedateerd begin maart, is de Duitse landmacht niet volledig in staat in 2025 een komplete pantserdivisie op de been te brengen, zoals eerder beloofd aan de NAVO als reactie op de Russische inval in Oekraïne. Er is zowel gebrek aan geschikt personeel (20% tekort op 15.000 soldaten) als materieel. Zelfs al het materieel in het hele leger bijeengaren zou niet voldoende zijn. De operationele paraatheid van een tweede divisie die de Bundeswehr vanaf 2027 zou leveren wordt in hetzelfde memo "onrealistisch" genoemd, de divisie zal "in 2027 niet voldoende zijn uitgerust met groot materieel".

Dezelfde generaal Mais rapporteerde afgelopen november dat de Bundeswehr niet in staat was een direkt inzetbare komplete brigade voor een operatie van enkele weken te leveren.

Bronnen: Politico (Gabriel Rinaldi), Süddeutsche Zeitung (Mike Szymanski)

VS sturen onderzeeër met Tomahawks naar Midden-Oosten

8 april - De Amerikaanse marine heeft de nucleair aangedreven onderzeeër Florida (SSGN-728, thuishaven Kings Bay in Georgia) met maximaal 154 Tomahawk kruisraketten naar het Midden-Oosten gestuurd. Op 14 april passeerde de boot het Suezkanaal. De inzet vindt plaats onder regie van de Vijfde Vloot in Bahrein en wordt gezien als machtsvertoon ten opzichte van Iran.

Maritieme Tomahawks werden ingezet in 2003 tijdens de Irakoorlog en als antwoord op een chemische aanval in Syrië in 2018.

* Er was vorige week geen Amerikaanse vliegdekschip in het Midden-Oosten. Het dichtst bij is de George HW Bush in de Middellandse Zee.

Bronnen: Associated Press, USNI News (Sam LaGrone)