Finland krijgt een NAVO-landcommando

14 juni - In Finland komt een nieuw landcommando van de NAVO met troepen. Dit commando gaat grondoperaties in het noorden van Europa en Scandinavië leiden. De lokatie is nog niet bekend gemaakt. In de nieuwe commandostruktuur van de NAVO gaan alle Noord-Europese landen onder het NAVO-hoofdkwartier Joint Force Command Norfolk in de VS vallen, dat het noordelijk Atlantisch gebied bestrijkt in plaats van het oostelijke NAVO-commando in het Limburgse Brunssum.

Bron: Reuters (Anne Kauranen)

Finland stelt bases in Lapland ter beschikking van de VS (UPDATE)

18 december - Finland en de VS hebben een Defence Cooperation Agreement (DCA) gesloten over bilaterale militaire samenwerking. Beide landen hebben al sinds begin jaren negentig een nauwe samenwerking op dit gebied en dat is nu vastgelegd in een overeenkomst, die het Finse parlement nog moet goedkeuren. Daarbij krijgen de VS toegang tot en gebruik van Finse militaire installaties en terreinen voor onder meer de opslag van militair materieel, voorraden en goederen en kunnen ze vliegtuigen, schepen en voertuigen verplaatsen op Fins grondgebied. Het noordelijke deel van het land (Lapland) is daarbij vooral belangrijk, vijf van de vijftien bases waar de VS gebruik van kunnen maken liggen daar. Daaronder valt ook Rovajärvi, het grootste militaire oefenterrein in West-Europa, dat bruikbaar is voor brigadeoefeningen. Daarnaast de Lapland Air Command Air Base (vliegbasis voor F-18s en in de toekomst F-35s) en het Jaeger Brigade Garrison in Rovaniemi. Ook de militaire depots van Tervola en Veitsiluoto komen voor de VS beschikbaar. De meest noordelijke van de bases is de Border Guard Base in Ivalo, 50 km van de Russische grens op de route naar Moermansk. Aan de Russische kant ligt de 80ste Gemotoriseerde Infanteriebrigade in Alakurtti, de arctische brigade van Rusland.

Enkele dagen geleden werd een dergelijke overeenkomst tussen Zweden en de VS gesloten, ook met inbegrip van de noordelijke Zweedse bases. Met Noorwegen was er al veel langer een DCA, waarbij overigens ook beperkingen voor de Amerikaanse activiteiten waren afgesproken. Ook met IJsland is er al lang zo'n overeenkomst.

Bron: The Barents Observer (Atle Staalesen)

AANVULLING: Bij de Zweedse bases gaat het volgens de Barents Observer om 14 bases, waarvan vier in het hoge noorden: de vliegbases bij Luleå en Vidsel, en het gebied van het artillerieregiment en legerkamp van Boden en dat van de Lapland Jaeger Brigade bij Kiruna.

UPDATE: 19 december - Nu is er ook met Denemarken een defensieovereenkomst van de VS. De Amerikanen krijgen de mogelijkheid om op de bases Karup, Skrydstrup en Aalborg permanent soldaten te stationeren en er wapens en materieel op te slaan. Ook op het gebied van training en logistiek zal meer worden samengewerkt.

De onderhandelingen met Denemarken waren begin 2022 gestart. De overeenkomst moer worden goedgekeurd door het Deense parlement, hetgeen een jaar in beslag kan nemen. De verbintenis geldt voor tien jaar, gedurende welke tijd er niet kan worden opgezegd.

Bron: Bloomberg (Sanne Wass)

Onthullingen over de Finse militaire inlichtingendienst

18 december - De Finse krant Helsingin Sanomat heeft een artikel gepubliceerd op basis van gelekte dokumenten daterend vanaf 1999, waarin de staf en de operaties van een afluisterstation van de Finse Militaire Inlichtingendienst (VKoel) in de noordelijke wijk Tikkakoski van de plaats Jyväskylä (in het merengebied in het midden van Finland) beschreven worden. Het afluisterstation  (Intelligence Research Centre - Viestikoekeskus) koncentreert zich op de Russische troepenbewegingen in de regio St. Petersburg (het westelijke militaire distrikt) door elektromagnetische signalen, waaronder verbindingsverkeer en signalen van wapensystemen op te vangen.
Het parlement behandelt momenteel wetswijzigingen, waarbij de bevoegdheden van VKoel en de Finse inlichtingen- en veiligheidsdienst Supo worden uitgebreid.
Bij één van de journalisten die het artikel hebben geschreven is inmiddels huiszoeking gedaan.
* Dit lijkt op basis van de beperkte informatie op een klassiek militair luisterstation zoals bij ons al jarenlang bestaat in Eibergen.
Bronnen: Helsinki Times (Aleksi Teivainen), IntelNews (Joseph Fitsanakis), Yle

Chinese marineschepen op weg naar de Baltische Zee

18 juli - Een Chinees marine-eskader wordt eind van de week verwacht in de Baltische Zee om van 24 tot 27 juli deel te nemen aan de oefening Joint Sea met de Russische marine. De schepen - de destroyer Changsha, een fregat en een bevoorradingsschip werden eergisteren waargenomen door de Nederlandse marine. De Chinese schepen komen aan in de Baltische zeehaven Baltiysk in Kaliningrad.De oefening omvat tien schepen.
Sinds 2012 houden China en Rusland om de beurt oefeningen in elkaars omgeving. Vorig jaar was dat in de Zuid-Chinese Zee en in 2015 in de Middellandse Zee. De Barents Zee en de Zee van Ochotsk komen ook aan de beurt.
Bron: Deutsche Welle (David Martin)
UPDATE: 19 juli - Het Chinese flottielje is achtereenvolgens geëskorteerd door de Britse (fregat Richmond F239), de Nederlandse (M-fregat Van  Amstel F831) en de Deense marine.
De samenstelling van de Chinese groep wordt nu opgegeven als de destroyer Hefei (174), het geleide-wapen-fregat Yuncheng en het bevoorradingsschip Luomahu.  Dit komt overeen met een eerder bericht bij China Military.
Bron: Russia Today - RT
UPDATE 2: 21 juli - De Chinese oorlogsschepen zijn zeer modern, de Russische bijdrage wordt eerder bescheiden genoemd: twee nieuwe korvetten (de Steregushchiy en de Boiky van de Baltische vloot), Ka-27 maritieme helikopters en vanaf het land Su-24 jachtbommenwerpers als luchtsteun en An-26 militaire transportvliegtuigen.
Bronnen: The Telegraph (Neil Connor, Matthew Bodner), Tass
UPDATE 3: 22 juli - Een dag later is het beeld van de Russische bijdrage totaal veranderd: twee van de grootste Russische marineschepen zijn via de Grote Belt de Baltische Zee binnengegaan om deel te nemen aan de oefening. Het zijn het vlaggeschip van de Noordelijke Vloot, de nucleair aangedreven slagkruiser Petr Veliky en de kernonderzeeër Dmitry Donskoi.
Tass meldt dat de oefeningen tot half september zullen duren en worden voortgezet in de Zee van Ochotsk en de Zee van Japan
Bronnen: The Telegraph (Matthew Bodner), Tass
UPDATE 4: 2 augustus - Her Chinese flottielje is na de oefening  aangekomen in Helsinki voor een vlootbezoek.
Bron: Defence Blog (Dylan Malyasov)

he Baltic Fleet’s corvettes Steregushchiy and Boiky, a rescue tug and shipborne Kamov Ka-27 multipurpose helicopters, Sukhoi Su-24 tactical frontline bombers and Antonov An-26 military and transport planes will represent the Russian Navy in the joint drills.

More:
http://tass.com/defense/957292

Steregushchiy and Boiky, a rescue tug and shipborne Kamov Ka-27 multipurpose helicopters, Sukhoi Su-24 tactical frontline bombers and Antonov An-26 military and transport planes will represent the Russian Navy in the joint drills.

More:
http://tass.com/defense/957292

Steregushchiy and Boiky, a rescue tug and shipborne Kamov Ka-27 multipurpose helicopters, Sukhoi Su-24 tactical frontline bombers and Antonov An-26 military and transport planes will represent the Russian Navy in the joint drills.

More:
http://tass.com/defense/9572

Weinig kans op NAVO-lidmaatschap Georgië

26 april - De Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Douglas Lute, heeft gezegd dat in het licht van de veronderstelde "interne zwakte" van Rusland er de komende jaren en mogelijk nog langer "weinig extra ruimte" is voor verdere uitbreiding van de NAVO. Volgens Lute "speelt Rusland een belangrijke rol in de strategische omgeving en de strategische omgeving zal de uitbreiding van de NAVO remmen". Lute legde uit dat het "gezien de interne zwakte en misschien voortdurende achteruitgang van Rusland het wellicht geen zin had om de zaak verder onder druk te zetten en de achteruitgang misschien te versnellen of te destabiliseren." Hij zei ook dat de 28 leden van de NAVO "in geen geval (..) op enig moment in de nabije toekomst" de vereiste unanimiteit zouden bereiken om Georgië en de Oekraïne lid te laten worden.
Bron: RFE/RL ( Liz Fuller)
UPDATE : 28 april - In een artikel met commentaar vanuit de Baltische staten op de mogelijke toetreding van Finland en Zweden tot de NAVO staat dat deze twee landen in 2014 een Host Nation Support Agreement (HNSA) met de NAVO hebben ondertekend, dat voorziet in een beperkte vorm van steun door de NAVO in het geval van bepaalde krisissituaties. Volgens de overeenkomst kunnen Finland en Zweden in tijden van krisis strijdkrachten en wapensystemen van de NAVO "uitnodigen" op hun grondgebied. De overeenkomst is niet bindend en valt niet onder de NAVO-bijstandsverplichting van Artikel V van het NAVO-verdrag.
De strekking van het artikel is overigens dat het NAVO-lidmaatschap aanvragen lastig wordt op het moment dat er sprake is van een reële dreiging tegen het grondgebied.
* Nederland had sinds de Koude Oorlog een dergelijke HNSA-overeenkomst, maar dan met de VS. Dit verdrag speelde een belangrijke rol bij het aanvoeren van versterkingen naar het oostelijk front van de NAVO en het oefenen daarvoor, de zogenaamde Reforgeroefeningen.
Bron: Defense News (Gerard O'Dwyer)
UPDATE 2:  17 mei - Zweden  zal geen formeel verzoek doen om lid te worden van de NAVO om de spanningen niet verder te laten oplopen, aldus de Zweedse minister van defensie.
Bron: Jane's Defence Weekly (Gareth Jennings)
UPDATE 3: 25 mei - Het Zweedse parlement heeft de Host Nation Support overeenkomst geratificeerd die in september 2014 was gesloten. Een laatste poging van de Linkse Partij om de zaak uit te stellen mislukte, omdat extreem-rechts uiteindelijk toch met de regeringspartijen mee stemde. Naar verwachting zal de overeenkomst 1 juli a.s. in werking treden.
Bronnen: The Wall Street Journal (Charles Duxbury). The Local

NAVO frist snelle interventiemacht op

2 september - Op de NAVO-top in Wales komen zeker twee pogingen aan de orde om de snelle interventiemacht van de NAVO, de NATO Response Force (NRF), een nieuwe lik verf te geven.
De eerste is de High Readiness Joint Task Force (HRJTF), ook wel 'speerpuntmacht' genoemd. Deze eenheid van rond 4000 militairen kan in een zeer vroeg stadium van een krisis (zoals nu in de Oekraïne) worden ingezet "als een zichtbare demonstratie van de kollektieve kracht van het bondgenootschap", aldus een NAVO-woordvoerder. Een signaal dus, vooral gericht aan verontruste NAVO-leden, zoals de Baltische staten.
Deze superparate troepenmacht zou binnen 48 uur moeten kunnen optreden in het geval van 'hybride oorlogsvoering'. Hybride oorlogsvoering (in de tijd van de Koude Oorlog ook wel paramilitaire oorlogsvoering, ongeregelde oorlogsvoering, covert action of active measures genoemd) wordt erg breed omschreven als "subversie, gebruik van sociale media voor propaganda, intimidatie door troepenkoncentraties aan de buitengrenzen, desinformatie."
De tweede poging heet Joint Expeditionary Forces (JEF). Dit is een interventiemacht van rond 10.000 militairen gekoncentreerd rond het Britse leger, waarvoor Denemarken, de Baltische staten, Noorwegen en Nederland zich zouden hebben opgegeven met Canada op het vinkentouw. Deze zou vooral ook bedoeld zijn om het Britse leger van de straat te houden na de terugkeer uit Afghanistan en Duitsland, zo suggereert de Financial Times enigszins omfloerst.
Hoe HRJTF en JEF zich moeten verhouden is enigszins onduidelijk. Er wordt wel gesuggereerd dat JEF als latere versterking voor de snel in te zetten speerpunt HRJTF zou kunnen dienen.
De HRJTF is onderdeel van een bredere reeks van 18 maatregelen, het Readiness Action Plan (RAP). Hierin zitten in elk geval ook in het aanleggen van vooruitgeschoven materieel- en munitiedepots, versterken van infrastruktuur en aanleg van bases voor roterende detachementen NAVO-militairen, versterkte oefenaktiviteiten en aanwezigheid van vlootelementen aan de grenzen van het NAVO-gebied en multinationale hoofdkwartieren om een en ander aan te sturen. Het RAP is besloten op de vergadering van ministers van defensie van de NAVO begin juni van dit jaar.
De snelle reaktiemachten zijn niet echt nieuw. Al in november 2002 besloot de NAVO in Praag om NATO Response Force op te richten met als kern een Immediate Response Force (13.000), in te zetten binnen vijf dagen. Deze werd in 2004 operationeel en Nederland heeft daar ook troepen voor geleverd, wat de landmacht betreft bijvoorbeeld ter sterkte van een bataljon. De NRF is echter als eenheid nauwelijks ingezet voor militaire operaties.
Enkele vragen: Verdraagt de nog kortere reaktietijd zich met een effektieve parlementaire kontrole? Zijn geregelde troepen een geschikt middel tegen hybride oorlogsvoerders? Betekent de ruime definitie van de hyrbride oorlogsvoering (subversie, sociale media, propaganda) niet dat in toenemende mate militaire middelen binnenslands in NAVO-landen zullen worden ingezet, ook in geval van sociale onrust?
Bronnen: Financial Times (Sam Jones), Defense News (Julian Hale), Defense News (Pierre Tran)
UPDATE: 5 september - De HRJTF is inmiddels gepromoveerd tot Very High Readiness Joint Task Force (Nederlands: 'supersnelle interventiemacht' - hoewel sommigen van mening zijn dat dit geen officieel taalgebruik van defensie kan zijn). Deze VHRJTF krijgt een hoofdkwartier in Polen (waarschijnlijk Szczecin) en voorwaarts gelegen wapendepots. Zo'n logistieke basis wil de NAVO ook in Turkije, maar gisteren was nog onduidelijk of de Turken dit zouden toestaan. Dit lijkt niet meer alleen om de Oekraïne te gaan. Engeland heeft inmiddels  1000 soldaten voor de nieuwe speerpunt toegezegd. Ook zou het nog tijdens de top een 'letter of intent' willen tekenen om de JEF op te richten. Een derde groep landen wordt geleid door Duitsland en omvat Oost-Europese NAVO-leden. Zij zouden zich richten op versterking van de militaire capaciteiten. Dat lijkt eerder defensief geformuleerd dan het woordgebruik bij de speerpunten.
Bronnen: The Globe and Mail (Steven Chase), Defense News (Andrew Chuter)
Finland en Zweden zullen Host Nation Support memoranda ondertekenen met de NAVO. Hierin worden - van geval tot geval besloten - faciliteiten geleverd aan NAVO-troepen op het grondgebied van deze twee landen, die geen lid zijn van de NAVO. Tijdens krisissituaties kan een beroep worden gedaan op de overeenkomsten.
Bron: Irish Times (Derek Scally)
UPDATE 2: 18 september - De 'nieuwe speerpunt' van de NAVO moet binnen een jaar een initiële operationele status hebben. Het NAVO-hoofdkwartier van Multinational Corps Northeast in Szczecin is inmiddels opgewaardeerd tot een high readiness hoofdkwartier onder leiding van Duitsland, Polen en Denemarken.
Bron: Associated Press (David Rising)

Finland onderzoekt poging om wapens te verschepen naar Syrië

15 feb. - De Finse douane onderzoekt een poging om vanuit de haven Vuosaari wapen uit te voeren naar Syrië. Afgelopen maand is daar een container met reserveonderdelen voor tanks onderschept. De container leek op weg te zijn van Rusland naar Syrië op het schip Finnsun van Finnlines. De EU verbiedt uitvoer van wapens naar Syrië. Rusland leverde in 2011 voor ongeveer 1 miljard dollar aan het Syrische regime. De Russische wapenreus Rosoboronexport heeft onlangs verklaard luchtafweer aan Syrië te leveren, maar niet de meest moderne Iskander-raketten. Ook is er een overeenkomst om Yak-130 lichte gevechtsvliegtuigen aan Syrië te verkopen.
Bron: Reuters (Terhi Kinnunen)