Russische troepenopbouw beëindigd?

23 april - Een aantal Russische legeronderdelen, die aan het oefenen waren in de buurt van de Oekraïne, keren terug naar hun thuisbases. De Russische minister van defensie Shoigu heeft vanaf de Krim de commandanten van eenheden van het 58ste en het 41ste Leger alsmede van de 7e en 76ste gardeluchtlandingsdivisies en de 98ste luchtlandingsdivisie opdracht gegeven naar hun permanente bases te gaan en de operatie rond 1 mei af te ronden. Een aantal zware wapens van het 41ste zullen echter voor de herfstoefening Zapad 2021 achterblijven op het schietterrein Pogonovo in de regio Voronezh, 160 kilometers ten oosten van de grens.
Een week eerder had het orgaan van de militaire vakpers Janes nog nieuwe onderdelen gesignaleerd die naar de Krim gingen: delen van de elite 76ste Luchtlandingsbrigade met BMD-2 pantserinfanterievoertuigen die vanuit de ;lucht kunnen worden gedropt en Strela-10 taktische luchtafweer. Verder het 31ste Genieregiment met uitrusting om loopgraven aan te leggen en rivieren te overschrijden. De 136ste Gemotoriseerde Brigade was al eerder op de Krim aangekomen. In het afwachtingsgebied van het Centrale Militaire Distrikt in Voronezh langs de Oekraïense grens ging de opbouw volgens Janes eveneens door en daarbij nog de versterking van de Zwarte Zeevloot door het Zuidelijke Militaire Distrikt met minstens zeven Su-34 jachtbommenwerpers van het 559ste Regiment Bommenwerpers.
De analyse van Janes was toen dat offensieve operaties nog steeds onwaarschijnlijk waren, maar dat de legeropbouw ongebruikelijk lang is (vier weken) voor dit type oefeningen.
Bronnen: Janes.com (Thomas Bullock, Samuel Cranny-Evans), Associated Press (Vladimir Isachenkov), BBC, @Archer83Able

VS-marine voert vrije navigatie operatie uit tegen India

12 april - De US Navy heeft afgelopen week tot consternatie van New Delhi een vrije navigatie operatie (FONOP) uitgevoerd in de exclusieve ekonomische zone van India zonder daarvoor van te voren toestemming te vragen. De geleide-wapen-destroyer John Paul Jones voer door Indiase wateren ten westen van de Laccadiven archipel die enkele honderden km ten zuidwesten van India (Kerala) in de Arabische Zee ligt. Door de eilanden behoort deze zee volgens het VN-Zeerechtverdrag (UNCLOS) tot de Indiase zone.
Het ligt allemaal diplomatiek nogal gevoelig, eerder zijn dergelijke operaties in stilte wel uitgevoerd (al sinds 1985), maar deze keer hebben de VS er publiciteit aan gegeven, vermoedelijk om daarmee kracht bij te zetten aan hun aspiraties om overal op de wereldzeeën regionale claims te negeren. Kort ervoor op 3 april, werd een vergelijkbare FONOP uitgevoerd in de zone van Sri Lanka.
Bron: South China Morning Post (Kunal Purohit)
ZIE OOK: Manoj Joshi, UNCLOS, an American ship and India's maritime boundary, The Wire (India), 19 april 2021

China plaatst langeafstandsraket in de Himalaya

20 april - Het is voor het eerst dat China een raketsysteem voor de lange afstand geplaatst heeft aan de grens met India in de Himalaya. Een artilleriebrigade van het Chinese Volksbevrijdingsleger (PLA) op 5200 meter hoogte heeft geoefend met een raketsysteem voor precisieschoten over lange afstand. Een expert denkt dat het gaat om het geavanceerde type PHL-16 of de PCL-191. De laatste werd getoond op een militaire parade en kan geladen met twee raketten 500 km ver schieten (met 8 raketten 350 km). Een vergelijkbaar uitgeruste brigade werd in december ingezet door het Eastern Theater Command bij de Straat van Taiwan.
Bron: South China Morning Post

Nederlandse inlichtingeneenheid volgt troepenbewegingen bij NAVO-oostgrens

17 april - Met enig graafwerk probeert het Nederlands Dagblad (ND) meer te achterhalen over een Nederlandse inlichtingeneenheid die troepenbewegingen aan de 'buitengrenzen van het NAVO-gebied' in kaart brengt. Het betreft het Joint Intelligence, Surveillance, Target Acquisition & Reconnaissance Commando (JISTARC), waarover het bevel vanuit Wezep wordt gevoerd. De aanleiding is een melding in het Weekoverzicht Defensieoperaties van 14 april. Daarin staat dat in de maand april door JISTARC ondersteuning wordt geleverd voor het opbouwen van een dreigingsbeeld aan de buitengrenzen. Het gaat om Open Source Intelligence (open bronnen). De generaals b.d. die het ND raadpleegt, zeggen dat via sociale media en kranten informatie over zaken als troepenbewegingen verzameld worden. Het zal verband houden met de Nederlandse bijdrage aan de enhanced Forward Presence (eFP) van de NAVO in Litouwen. De landmacht levert daarvoor al enkele jaren een infanteriecompagnie (250 soldaten) aan het multinationale bataljon onder Duitse leiding in Rukla. Bij de compagnie zal ook een inlichtingenpeloton van JISTARC horen als verzamelorgaan (een module wordt het ook wel genoemd). Maar de analyse van open bronnen zal wel vanuit Nederland (of Brussel) gebeuren.
Bron: Nederlands Dagblad (Riekelt Pasterkamp)

VS kunnen militaire installaties bouwen in Noorwegen

16 april - De VS hebben een overeenkomst over defensiesamenwerking met Noorwegen gesloten (Supplementary Defense Cooperation Agreement - SDCA), waardoor ze op drie Noorse vliegvelden en een marinebasis installaties kunnen bouwen. De luchtmachtbases zijn bij Rygge ten zuiden van Oslo, Sola aan de zuidwestkust en het noordelijke Evenes. De marinebasis is Ramsund, eveneens in het verre noorden tussen Narvik en Harstad. Daar kunnen brandstofinstallaties worden aangelegd. Er is ook sprake van een hangar voor P-8 Poseidon vliegtuigen van de VS. De overeenkomst biedt de VS onbelemmerde toegang tot een aantal aangewezen installaties en terreinen. Het gaat niet om permanente VS-bases. Het Noorse parlement moet nog goedkeuring verlenen.
Volgend jaar zullen bij de NAVO-oefening Cold Response rond 40.000 soldaten naar Noorwegen komen, de grootste oefening binnen de poolcirkel in Noorwegen sinds de jaren tachtig. De oefening gaat over aanvoer van versterkingen om de kapaciteit van marine en luchtmacht in de regio Ofoten te vergroten. Dit is het gebied van de Noordelijke Brigade van Noorwegen, waar ook de oefenterreinen voor Amerikaanse, Britse en Nederlandse militairen liggen en de basis voor de nieuwe Noorse P-8 Poseidon maritieme patrouillevliegtuigen en twee F-35s, die voor het meest noordelijke Quick Reaction Alert (QRA) van de NAVO zorgen. Vanaf het militaire hoofdkwartier bij Bodø is er een hotline naar het hoofdkwartier van de Noordelijke Russische Vloot in Severomorsk. Op het schiereiland Kola (600 km verwijderd 
van Ofoten) zijn de Russische nukleaire onderzeeërs gestationeerd, een belangrijk noordelijk doelwit voor de 
NAVO.
De overeenkomst met de VS bepaalt ook dat geen marineschepen met kernwapens aan boord Noorse havens mogen aandoen. Hetzelfde geldt voor vliegtuigen die landen op Noorse vliegvelden.
Bronnen: The Barents Observer (Thomas Nilsen),Stars and Stripes (Chad Garland),

US Army Europe gaat schieten over grote afstand

13 april - Het Pentagon ziet af van de door president Trump aangekondigde troepenvermindering in Duitsland. Integendeel, aan het garnizoen Wiesbaden van US Army Europe & Africa (de landmachthoofdkwartieren zijn onlangs gekombineerd) worden 500 soldaten extra toegevoegd van twee nieuwe onderdelen:
1. De Multi Domain Task Force (MDTF) Europe (vanaf half september) is de tweede van een reeks experimentele gevechtseenheden die op basis van nieuwe taktieken en moderne technologie operaties gaan uitvoeren over grote afstand. Daarbij wordt onder meer gewerkt met hypersonische geleide wapens, kunstmatige intelligentie en cyber- en elektronische oorlogsvoering. Het is de bedoeling dat er uiteindelijk twee MDTFs in de Pacific komen, ééń in Europa, één in het Noordpoolgebied en één voor 'mondiale interventies'. De eerste MDTF staat in de VS (Fort Lewis bij een brigade raketartillerie), maar oefent veel in de Pacific. MDTF Europe zal voorlopig eveneens zijn gebaseerd op raketartillerie, waarvoor het HIMARS-systeem (tot 300 km) beschikbaar is.
2. Het Theater Fire Command (vanaf half oktober) is een hoofdkwartier dat aanvallen met geleide wapens over veel grotere afstanden moet coördineren dan de gebruikelijke hoofdkwartieren. De middelen die voor US Army beschikbaar komen zijn de PrSM (Precision Strike Missile) voor bereik van meer dan 480 km (geschikt voor HIMARS), de op land gebaseerde [Tomahawk kruisraket met] MRC (Mid Range Capability) met een bereik van 1600 km en de hypersonische LRHW (bereik geheim, maar vermoedelijk intercontinentaal). Als prototype moeten deze wapens in 2023 worden ingevoerd bij het arsenaal van de MDTFs. Overigens is er een felle konkurrentie voor budget hierover met de bommenwerpers van de luchtmacht.
Ten slotte blijven de VS op die lokaties die eerst zouden worden overgedragen aan Duitsland: Mainz Kastel Station en Housing en het Dagger Complex in Darmstadt.
Bronnen: Breaking Defense (Sydney J. Freedberg Jr.), Associated Press (Robert Burns)

VS oefenen met bondgenoten op legerkorpsniveau

12 april - US Army (landmacht) leidt van 6 tot 15 april een grote multinationale oefening met Europese NAVO-partners. Warfighter 21-4 simuleert een gevecht op legerkorpsniveau met Amerikaanse, Britse en Franse divisies. De oefening maakt gebruik van verschillende bases, waaronder Fort Hood en Fort Bliss in Texas, Fort Bragg in Noord-Carolina en het oefenterrein Grafenwoehr in Duitsland. Duizenden militairen komen in actie, waaronder de 3e Britse divisie (1300 Britse soldaten van 3 UK DIV nu in de VS) en de 3e Franse divisie. Ze komen onder bevel te staan van III Legerkorps van de VS in Fort Hood. Er wordt geïntegreerd tot op brigadeniveau, waardoor bijvoorbeeld de Britse 7e Infanteriebrigade optreedt als deel van de 1ste Amerikaanse Pantserdivisie en brigadegevechtsteams (versterkte brigades) van de VS onder bevel worden gesteld van Britse en Franse divisies.
Bronnen: US Army (Maj. Orlandon Howard), MOD (UK), KWTX (Eric Franklin)

Franse marine-oefening in Golf van Bengalen met vijf landen

12 april - Afgelopen week is onder leiding van Frankrijk een multinationale oefening met schepen en vliegtuigen gehouden in de Golf van Bengalen. Het amfibische transportdok van de VS Somerset (LPD-25 van de Makin Island Amphibious Ready Group) maakte deel uit van de marineformatie met Frankrijk, Japan, Australië en India. Verder bij de driedaagse oefening La Perouse 2021: het Franse amfibische aanvalsschip Tonnerre en het fregat Surcouf, het Japanse fregat Akebono, het Australische fregat Anzac en tanker Sirius en het Indiase fregat Satpura en korvet voor onderzeebootbestrijding Kiltan. Helikopters en vliegtuigen waaronder een P-8 maritieme patrouillevliegtuig van de Indiase marine speelden ook een rol. Er was geen sprake van een amfibisch aspekt (landing) bij deze oefening, wel samenwerking van de schepen in diverse formaties, luchtverdediging en schietoefeningen. In 2019 werd de oefening zonder India gehouden.
* De oefening moet laten zien dat bondgenoten van de VS in Azië snel kunnen opstomen in geval van een krisis (de berichtgeving van de marine legt hier ook nadruk op) in het format van Quad plus (VS, Australië, Japan, India plus Frankrijk). De Quad wordt gezien als potentiële Aziatische NAVO, maar is tot nu toe veel losser en niet overwegend militair.
Bronnen: Nikkei Asia, USNI News (Gidget Fuentes)